دانشمندان میگویند سامانه خورشیدی بسیار زودتر از تصور فرو میپاشد
پژوهش جدید اخترفیزیکی نشان میدهد تا آن زمان زمین مدتها نابود شده است، اما سیارات بیرونی نیز بسیار زودتر از انتظار از مدار خارج میشوند.
سیارات بیرونی منظومه شمسی حدود یک میلیارد سال پس از مرگ خورشید وارد وضعیت آشوبناک میشوند؛ نتیجه یک مطالعه تازه (منبع به زبان انگلیسی) که نشان میدهد طول عمر مورد انتظار آنها یک میلیارد برابر کوتاهتر است.برآوردهای پیشین پایداری مدار سیارات غولپیکر را در حد یک کوینتیلیون سال تخمین میزد؛ زمانی بسیار طولانیتر از عمر کنونی جهان.پژوهشگران مؤسسه فناوری کالیفرنیا (کلتک) بررسی کردند مرگ تدریجی خورشید چه تاثیری بر سیارات بیرونی از جمله مشتری، زحل، اورانوس و نپتون خواهد گذاشت.تا پیش از این بسیاری از دانشمندان، از جمله اسحاق نیوتن، بر این باور بودند که خورشید هنگام مرگ آرامآرام جرم خود را از دست میدهد؛ ابتدا به یک غول سرخ و بعدتر به یک کوتوله سفید تبدیل میشود.در این سناریو زمین، زهره و عطارد نخستین قربانیان بودند؛ سیاراتی که با گسترش خورشید و تبدیل آن به غول سرخ درون آن فرو میروند، در حالی که مریخ به دلیل فاصله بیشتر تنها نجاتیافته به شمار میرود.مطالعات پیشین نشان میداد سیارات بیرونی از این مرحله جان سالم به در میبرند و با کاهش جرم خورشید مدارهایشان حدود دو برابر امروز گسترش مییابد. در آن تصویر، فروپاشی نهایی آنها تنها در اثر عبور ستارههای دیگر و در بازهای ۳۰ تا ۱۰۰ میلیارد ساله انتظار میرفت.یافتههای جدید حاکی از آن است که این تصویر درست نیست. بر اساس این پژوهش، سیارات بیرونی حدود یک میلیارد سال پس از تبدیل خورشید به کوتوله سفید، که خود هنوز میلیاردها سال با آن فاصله داریم، وارد بینظمی میشوند.خورشید هنگام تبدیل شدن به کوتوله سفید به سرعت سرد میشود و اندازهاش به حدود نصف وضعیت کنونی میرسد، اما این روند آن گونه که پیشتر تصور میشد آرام و یکنواخت نخواهد بود.در این پژوهش استدلال میشود که ستاره جرم خود را نه در قالب گسیلهای آرام و پیوسته، بلکه از طریق فورانهای خشونتآمیز و تصادفی از دست میدهد؛ رویدادهایی که به آنها «تکانهای تصادفی» یا «استوکستیک» گفته میشود.یافتههای جدید حاکی از آن است که این تصویر درست نیست. بر اساس این پژوهش، سیارات بیرونی حدود یک میلیارد سال پس از تبدیل خورشید به کوتوله سفید، که خود هنوز میلیاردها سال با آن فاصله داریم، وارد بینظمی میشوند.منظومه شمسی ۴٫۵۷ میلیارد سال قدمت دارد و خورشید حدود پنج میلیارد سال دیگر پیش از آن که به یک غول سرخ تبدیل شود عمر خواهد کرد. دانشمندان مدتها فرض میکردند سیارات غولپیکر با فاصله زمانی تقریبا تصورناپذیر، بسیار فراتر از خورشید دوام میآورند.این تحقیق با استفاده از ابررایانههای پرتوان و صدها شبیهسازی پیشرفته عددی انبدنی انجام شد و به گفته نویسندگان هیچ ابزار هوش مصنوعی در آن به کار نرفته است.پژوهشگران مدلی مجازی از منظومه شمسی شامل خورشید، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون ساختند و ابررایانهها سپس موقعیت و سرعت این اجرام را در بازههایی به طول میلیاردها سال محاسبه و شبیهسازی کردند.آنچه این تحلیل را از تحقیقات پیشین متمایز میکرد نحوه مدلسازی از دست رفتن جرم خورشید بود؛ مرگ آن به صورت فورانهای تصادفی، خشونتآمیز و مقطعی برنامهنویسی شد و صدها نسخه متفاوت از مدل برای رسیدن به یک جمعبندی مشترک آزمایش شد.نتایج این کار در قالب مقالهای با عنوان «بیثباتی نهایی منظومه شمسی بر اثر کاهش تصادفی جرم خورشید» در نشریه Astrophysical Journal Letters منتشر شده است.