دبیر شورای عالی فضای مجازی: شبکه ملی اطلاعات هنوز با هدف نهایی فاصله دارد

محمدامین آقامیری می‌گوید حملات سایبری علیه ایران همچنان ادامه دارد و شبکه ملی اطلاعات هنوز به سطح مطلوب نرسیده است.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی از تداوم حملات سایبری علیه زیرساخت‌های ایران خبر داد و مدعی شد که در جریان درگیری‌های اخیر، مجموعه‌هایی از چند کشور در عملیات سایبری علیه ایران مشارکت داشته‌اند. او هم‌چنین با اشاره به وضعیت شبکه ملی اطلاعات تایید کرد که این شبکه هنوز به تمام اهداف پیش‌بینی‌شده نرسیده است.

آقامیری در گفت‌وگو با شبکه اول صداوسیما فعالیت‌های سایبری در شرایط جنگی را به سه حوزه اصلی تقسیم کرد: حملات سایبری و نفوذ به سامانه‌ها، استفاده از داده‌های فضای مجازی برای عملیات نظامی و عملیات شناختی با هدف تأثیرگذاری بر افکار عمومی.

او درباره تداوم حملات سایبری گفت: «این حوزه‌ای است که ما از قبل از جنگ درگیر آن بودیم و در زمان جنگ تشدید شد و دچار توقف آتش و حمله هم نشد.» البته آقامیری تاکید کرد که بخش عمده حملات مهار شده‌اند، هرچند بعضی از آن‌ها به زیرساخت‌های کشور آسیب رسانده‌اند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی در بخش دیگری از گفت‌وگو، ابعاد حملات سایبری اخیر را فراتر از فعالیت یک گروه هکری توصیف کرد و توضیح داد که کارشناسان ایرانی از طریق نشانه‌های فنی حملات، می‌توانند منشأ برخی از آن‌ها را شناسایی کنند. آقامیری گفت: «ما واقعا در جنگ جهانی بودیم.»

او در توضیح این ادعا افزود: «ما می‌دانیم این مثلا مال رژیم صهیونیستی است، آن مال آمریکا است. مال فلان کشور اروپایی است. این مال آن یکی کشور اروپایی است، چون همه امضا می‌کنند کارشان را خوب ما با یک تیم و یک گروه و یک گروهک، طرف نیستیم.»

به گفته آقامیری، گروه‌های مهاجم هرچند مسئولیت حملات را نمی‌پذیرند، نشانه‌های فنی مشخصی از خود باقی می‌گذارند: «بین این حرفه‌ای‌ها یک امضا‌هایی هست. مثلا می‌دانیم این امضا مال فلان مجموعه است. امضای خود را می‌گذارد و می‌رود.»

دبیر شورای عالی فضای مجازی همچنین مدعی شد که در جریان این حملات، گروه‌های مهاجم از ابزارهایی استفاده کرده‌اند که برای مدت طولانی نگهداری شده بودند.

او با اشاره به فعالیت نیروهای دفاع سایبری کشور گفت که طی هشت ماه گذشته، مجموعه‌های مختلف به‌صورت روزانه برای مقابله با حملات تلاش کرده‌اند و با وجود اختلال‌های مقطعی، بیشتر خدمات کشور پابرجا مانده‌اند.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی در ادامه، عملیات شناختی و انتشار اطلاعات گمراه‌کننده را یکی از محورهای اصلی تهدیدهای سایبری دانست. او هدف این عملیات را تاثیرگذاری بر افکار عمومی، کاهش تاب‌آوری مردم و ایجاد اختلال در امنیت روانی جامعه عنوان کرد.

آقامیری توضیح داد که مقابله با این اقدامات شامل اطلاع‌رسانی و همچنین محدودکردن میزان تاثیرگذاری کانال‌های ارتباطی طرف مقابل می‌شود.

او در پاسخ به پرسشی درباره سازوکار کاهش ضریب نفوذ طرف مقابل گفت: «دسترسی را مدیریت می‌کنیم.» آقامیری هم‌چنین بر تقویت شبکه‌ها و پلتفرم‌های داخلی برای همین مدیریت تاکید کرد و آن‌ها را یکی از ابزارهای مقابله با عملیات شناختی دانست.

البته دبیر شورای عالی فضای مجازی توضیح داد که شبکه ملی اطلاعات هم هنوز همه اهدافی را که برایش پیش‌بینی شده بود، محقق نکرده و تایید کرد که وضعیت فعلی شبکه با آنچه در برنامه‌های اولیه پیش‌بینی شده بود، فاصله دارد.

آقامیری گفت: «چیزی که ما دوست داشتیم شبکه ملی اطلاعات باشد خیلی فراتر از این بود.»

او توضیح داد که هدف، ایجاد زیرساختی بوده است که حتی در شرایط بروز هم‌زمان چند بحران، خدمات پایه مردم مانند پیام‌رسانی، بانکداری و خرید اینترنتی بدون اختلال ادامه پیدا کند. دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره میزان پیشرفت این پروژه گفت:

او در عین حال مدعی شد که تجربه محدودیت‌های اینترنت در سال گذشته نشان داده است که برخی خدمات داخلی می‌توانند در شرایط اختلال یا محدودیت ارتباطات بین‌المللی به فعالیت خود ادامه دهند. به گفته آقامیری، خدماتی مانند تاکسی اینترنتی، فروشگاه‌های آنلاین، خدمات بانکی و پلتفرم‌های نمایش خانگی در چنین شرایطی توانسته‌اند بخش مهمی از فعالیت خود را حفظ کنند.

او البته پذیرفت که این محدودیت‌ها برای برخی کاربران مشکل ایجاد کرده‌اند: «حتما این محدودیت‌ها برای خیلی از هم‌وطن‌هایمان مشکلی ایجاد کرد طرف می‌خواست مقاله علمی بدهد، اما خوب این خدمات پایه را توانستیم پایدار نگه داریم.»

دبیر شورای عالی فضای مجازی زمان مشخصی برای تکمیل شبکه ملی اطلاعات یا رسیدن آن به سطح مطلوب اعلام نکرد.