دریای خزر چند دهه است که در حال کوچک شدن است. اکنون، یک جزیره جدید پدید آمده است

دریای خزر بزرگترین توده آبی داخلی زمین است، اما سال هاست که در حال کاهش است. بخش های شمالی و شمال شرقی در امتداد سواحل قزاقستان کم عمق ترین بخش دریای خزر را تشکیل می دهند که معمولا بین سه تا شش متر است. اما با ادامه کاهش سطح آب، به دنبال دهه‌ها تغییر آب و هوا و فعالیت‌های انسانی، محیط‌بانان در حال کشف مجموعه‌هایی از جزایر زیر آب هستند. آخرین مورد روزها پیش در نزدیکی جزیره کولالی در طی یک بررسی هوایی اخیر مشاهده شد. دانیار آکیمژانوف، داوطلب و فعال محیط زیست، بخشی از گروهی بود که این موضوع را گزارش کرد.

پوششی او می گوید که جزیره تازه پدیدار شده نسبتا کوچک است، اما دور از یک مورد منزوی است. در واقع، در طول چهار تا پنج سال گذشته، آکیمژانوف می گوید که چندین جزیره جدید را در این قسمت از دریای خزر ثبت کرده است. او توضیح می دهد: "جزیره ای که در عکسی که برای شما فرستادم کوچکترین است. جزایر جدید بسیار بزرگتری وجود دارد." او توضیح می دهد. 300 متر عرض و حیات وحش در حال حاضر شروع به رسیدن به سرزمین جدید کرده است. آکیمژانوف می گوید که او شخصا یک گراز وحشی را در یکی از جزایر مشاهده کرده است، در حالی که گرگ ها نیز آنها را می سازند.

راه آنجا در سراسر یخ. او می گوید که جزایر تازه پدید آمده معمولا نامی ندارند. مؤسسه تحقیقات قزاقستانی دریای خزر، که پس از تأسیس به دستور رئیس جمهور قاسم ژومارت توکایف در سپتامبر 2025 کار خود را آغاز کرد، می گوید که احتمالا مناطق بیشتری از زمین ظاهر می شود. با این حال، همه آنها به جزایر دائمی تبدیل نخواهند شد. این مؤسسه می گوید: «آینده هر منطقه جدید به توپوگرافی بستر دریا، امواج، تغییرات ناشی از باد در سطح آب و پویایی بعدی سطح دریای خزر بستگی دارد. ظهور جزایر جدید یکی از قابل مشاهده ترین جزایر است.

نشانه‌های دگرگونی بسیار گسترده‌تر: دریای خزر در حال عقب‌نشینی است. دریای خزر در حال عقب‌نشینی است دریای خزر بزرگ‌ترین حجم آبی محصور در خشکی جهان است. این کشور با پنج کشور قزاقستان، روسیه، آذربایجان، ایران و ترکمنستان همسایه است. بیش از 80 درصد ورودی رودخانه آن از رودخانه ولگا روسیه تامین می شود. سیفان کوریچه، دانشمند علم آب و هوا در دانشگاه آلاباما که مطالعات متعددی در مورد دریای خزر منتشر کرده است، تعادل آب آن را به زبان ساده توضیح می دهد.

آب ورودی از ورودی رودخانه و بارندگی است، در حالی که آب خروجی تنها از طریق تبخیر است.» بر اساس مشاهدات ابزاری، سطح دریای خزر در بخش قزاقستان از -26.82 متر در سال 1996 به -29.27 متر در سال 2025 کاهش یافته است. این نشان دهنده کاهش میانگین 8-5 متری بیش از 294 سال گذشته است. سانتی متر در سال. کاهش ادامه یافته است.

بر اساس گزارش موسسه تحقیقات قزاقستانی دریای خزر، میانگین سطح دریا در ایستگاه پایش جزیره کولالی تا ژوئیه 2026 به 29.42- متر رسید که پایین ترین سطح ثبت شده در کل دوره مطالعه است. شمال شرق خزر، از جمله سواحل منطقه آتیراو قزاقستان، به ویژه در برابر افت سطح آب آسیب پذیر است. با عمق متوسط ​​حدود شش متر و شیب بسیار ملایم بستر دریا، حتی یک افت نسبتا کوچک در سطح آب می تواند باعث عقب نشینی خط ساحلی در فواصل طولانی شود. مقیاس عقب نشینی از قبل قابل مشاهده است.

بر اساس گزارش موسسه تحقیقاتی قزاقستان دریای خزر، بین سال‌های 2000 تا 2025، مساحت تحت پوشش آب در بخش مورد مطالعه شمال شرق خزر حدود 16384 کیلومتر مربع کاهش یافته است. تصاویر ماهواره‌ای که توسط این موسسه تحلیل شده است نیز نشان می‌دهد که خط ساحلی در سال‌های اخیر چگونه تغییر کرده است. بین سال‌های 2021 تا 2026، افت سطح آب به تدریج مناطق جدیدی از بستر دریا را در نزدیکی جزیره کولالی و مجمع‌الجزایر تیولنی در معرض دید قرار داد. خزر از لحاظ تاریخی دوره‌هایی از کاهش و افزایش سطح آب را تجربه کرده است. از دهه 1930 تا 1977، سطح آن حدود سه متر کاهش یافت.

در طول دو دهه بعد، قبل از شروع دوره کاهش دیگری، دوباره حدود 2.5 متر افزایش یافت. اما در حالی که نوسانات در سطح دریای خزر چیز جدیدی نیست، دانشمندان می گویند که تغییرات آب و هوایی و فعالیت های انسانی اکنون بر تعادل آبی آن تأثیر می گذارد. تحقیقات قبلی کاهش در دهه های اخیر را عمدتا به افزایش تبخیر از دریای خزر مرتبط می کند و دمای آن افزایش یافته است. کاهش بارندگی نیز به میزان کمتری کمک کرده است. فعالیت های انسانی نیز بر میزان رسیدن آب به خزر تأثیر می گذارد.

سدها رودخانه های جاری به دریا را تنظیم می کنند، در حالی که آب از سراسر حوضه برای آبیاری و سایر مصارف استخراج می شود. نحوه مدیریت مخازن نیز می‌تواند بر جریان رودخانه‌ای که به دریا می‌رسد تأثیر بگذارد. چرا فوک‌های خزری در حال کاهش هستند؟

در طول 100 سال گذشته، جمعیت آن از حدود یک میلیون نفر به حدود 100000 نفر کاهش یافته است. دریای در حال عقب نشینی با تغییر جزایر جدا شده ای که از آن به عنوان مکان های حمل و نقل فصلی استفاده می کند، فشار را بر گونه اضافه می کند. طبق گفته محقق فوک، Assel Baimukanova، وسعت مکان های حمل و نقل جزایر در مدت 219-29 برابر بیش از 219 برابر کاهش یافته است. بایموکانوا و سایر محققان مؤسسه هیدروبیولوژی و بوم شناسی در جزیره کوچک تازه تشکیل شده ای که نیو دورنف نامیده می شود، ماندند، جایی که هزاران فوک در آن جمع شده بودند.

هنگامی که آنها در سال 2023 بازگشتند، جزیره به طور قابل توجهی گسترش یافته بود و گاهی اوقات می شد با ماشین به آن رسید. بعدا به سرزمین اصلی متصل شد. بایموکانووا گفت: «برای فوک‌ها، غیرقابل دسترس شد. هیچ جزیره ای منزوی به معنای عدم وجود آب‌ماهی است.» با عقب‌نشینی دریا، فوک‌ها نیز به سمت غرب رانده می‌شوند. شمال شرق خزر از دیرباز به عنوان پناهگاه طبیعی برای حیوانات بوده است، زیرا دسترسی به آن برای مردم دشوار بود.

بیشتر در غرب، فک‌ها با فعالیت‌های انسانی بیشتری از جمله ماهیگیری، کشتی‌رانی، گردشگری و عملیات نفت و گاز روبرو هستند. گرم شدن دمای هوا تهدید دیگری برای فوک‌ها محسوب می‌شود: از بین رفتن یخ‌های زمستانی پایدار. فوک‌های خزری روی یخ به دنیا می‌آیند، اما بایموکانوا می‌گوید که زمستان‌های گرم‌تر آن را نازک‌تر و پایدارتر می‌کند. اثرات عقب‌نشینی دریا فراتر از حیات وحش است.

مؤسسه تحقیقاتی قزاقستان دریای خزر می‌گوید کاهش آب‌های کم عمق نیز بر تالاب‌ها تأثیر می‌گذارد و می‌تواند چالش‌های فزاینده‌ای برای شیلات، بنادر، کشتی‌رانی و سایر زیرساخت‌های ساحلی ایجاد کند. بعد چه اتفاقی می‌افتد؟ اکثر سناریوهای اقلیمی نشان می‌دهند که دریای خزر در طول قرن بیست و یکم رو به کاهش خواهد بود، اگرچه دانشمندان تأکید می‌کنند که مقیاس دقیق پروژه تحقیقاتی eKoricheight کاهش می‌یابد. تا پایان قرن تحت یک سناریوی اقلیمی متوسط، اگرچه نتایج بین مدل ها به طور قابل توجهی متفاوت است. برای نشان دادن آنچه حتی کوچکتر

کوریچه می‌گوید کاهش پنج متری می‌تواند حدود 77000 کیلومتر مربع از بستر دریا را در شمال خزر نشان دهد. کوریچه می‌گوید کل خزر با سناریویی شبیه دریای آرال مواجه نیست زیرا حوضه‌های مرکزی و جنوبی آن بسیار عمیق‌تر هستند. اما بخش‌هایی از شمال کم‌عمق دریای خزر ممکن است با خشکی قابل‌توجهی مواجه شود. او می‌گوید: «بخش شمالی یک چهارم تا یک سوم بدنه آبی را پوشش می‌دهد. این احتمال وجود دارد که این منطقه شمالی با سناریویی مشابه دریای آرال مواجه شود.» اما مقیاس کاهش آینده از پیش تعیین نشده است.

تحقیقات کوریچه نشان می‌دهد که استخراج آب انسانی می‌تواند در برخی سناریوها تا هفت متر کاهش یابد. او می‌گوید اقدامات باید هم بر کاهش کاهش و هم سازگاری با آن متمرکز باشد. این شامل مدیریت بهتر استفاده از آب در سراسر حوضه خزر، به ویژه ولگا، و همچنین نظارت قوی تر و به اشتراک گذاری داده ها بین کشورها است.

اقدامات شامل حفاظت از اکوسیستم های آسیب پذیر، نظارت بر بستر تازه در معرض دید و سازگاری بنادر و سایر زیرساخت های ساحلی است. برخی از ابتکارات منطقه ای در حال حاضر در حال انجام است. قزاقستان یک برنامه بین دولتی برای حفظ منابع آبی دریای خزر پیشنهاد کرده است، در حالی که پنج کشور خزر نیز در حال کار بر روی یک برنامه اقدام 2026-2036 تحت کنوانسیون تهران برای بهبود نظارت، ارزیابی اثرات تغییرات سطح دریا و توسعه اقدامات سازگاری هستند.