دعوت پوتین از سوی ترامپ به جلسه سرانG20؛ اروپا تحریم نمیکند
آمریکا ولادیمیر پوتین را به نشست گروه کشورهای ۲۰ در دسامبر ۲۰۲۶ به میامی فلوریدا دعوت کرده است. اتحادیه اروپا با وجود انتقادها قصد تحریم نشست را ندارد و تصمیم گرفته است در مذاکرات مربوط به آینده اوکراین حضور داشته باشد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، رسما از ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه برای شرکت در نشست گروه ۲۰ دعوت کرده است. این دعوت توسط مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک مطرح شد. استدلال دولت آمریکا این است که باید حتی با شرکای دشوار نیز گفتوگو ادامه پیدا کند.
قرار است نشست کشورهای گروه ۲۰ در ماه دسامبر در میامی ایالت فلوریدا برگزار شود. اتحادیه اروپا عضو کامل گروه ۲۰ است و علاوه بر آن، برخی کشورهای عضو اتحادیه مانند آلمان، فرانسه و ایتالیا نیز بهطور جداگانه در این نشست حضور دارند.
در واکنش به اقدام ترامپ و احتمال حضور پوتین، یک سخنگوی اتحادیه اروپا گفته است که روسیه همچنان عضو گروه ۲۰ است و حق شرکت در این نشستها را دارد. او افزود که اتحادیه اروپا از چنین نشستهایی برای محکوم کردن جنگ گسترده روسیه علیه اوکراین استفاده خواهد کرد، صرفنظر از اینکه چه کسانی در نشست حضور داشته باشند.
این بدان معناست که بروکسل حتی در صورت حضور پوتین نیز قصد دارد در میامی حاضر باشد و نمیخواهد عرصه را در موضوع آینده اوکراین ، به ترامپ و پوتین واگذار کند. با این حال، هنوز مشخص نیست که رهبران اروپایی در نهایت حاضر خواهند بود با پوتین در یک اتاق بنشینند یا خیر. در میان کشورهای اتحادیه اروپا، نسبت به دعوت از پوتین عمدتا واکنشهای انتقادی وجود دارد.
آلمان میگوید روابط با روسیه نباید عادی شود. جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا نیز گفته است که زمان آن رسیده از روسیه امتیاز خواسته شود، نه اینکه جایگاه دیپلماتیک پوتین ارتقا پیدا کند. دولت فرانسه نیز موضع مشابهی دارد و معتقد است اکنون زمان مناسبی برای عادیسازی روابط با روسیه نیست. با این حال، صحبتی از تحریم نشست در میان نیست و در پاریس و رم تاکید میشود که اتحادیه اروپا باید در واکنش خود متحد باقی بماند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه نیز تاکید کرده است که درباره اوکراین نباید بدون حضور اوکراین و اروپا تصمیمی گرفته شود.
دیپلماتهای فرانسوی هشدار دادهاند که ترامپ ممکن است در میامی تلاش کند انسجام کشورهای غربی در برابر پوتین را تضعیف کند. به گفته آنان، حتی اگر انتظار امتیاز مشخصی از سوی روسیه به اوکراین وجود نداشته باشد، حضور فرانسه برای حفظ نقش ژئوپلیتیکی این کشور و ایجاد یک وزنه متقابل در برابر ترامپ و پوتین اهمیت دارد.
در پارلمان اروپا گفته شده است که نباید اجازه داده شود روابط با پوتین دوباره به وضعیت عادی گذشته بازگردد. نمایندگانی از لتونی و فراکسیون حزب مردم اروپا خواستار موضعی قاطع در این زمینه شدهاند.
آنها به جنایات جنگی و همچنین بیش از ۲۰ هزار کودکی اشاره میکنند که توسط نیروهای روسیه از اوکراین منتقل شدهاند و تا کنون تنها حدود ۲۵۰۰ نفر از آنها به اوکراین بازگشتهاند.
دیوان کیفری بینالمللی (ICC) نیز حکم بازداشت پوتین را صادر کرده است و این موضوع یکی از دلایل عدم حضور رئیسجمهور روسیه در برخی نشستهای اخیر گروه ۲۰، از جمله نشست برزیل بوده است.
برخی سیاستمداران اتحادیه اروپا احتمال میدهند که پوتین این بار آماده سفر به میامی باشد. در پارلمان اروپا همچنین انتقادهایی از رویکرد ترامپ نسبت به دیوان کیفری بینالمللی مطرح شده است. در مقابل، سیاستمداران حزب راستگرای AfD آلمان از نزدیکتر شدن روابط ترامپ و پوتین استقبال کردهاند.
گروهی از نمایندگان پارلمان اروپا در نامهای به کمیسیون اروپا خواستار افزایش نفوذ اتحادیه اروپا بر حدود ۲۱۰ میلیارد یورو از داراییهای مسدودشده بانک مرکزی روسیه شدهاند. بخش عمده این داراییها نزد شرکت مالی Euroclear در بلژیک قرار دارد.
ترامپ و کشورهای اروپایی درباره استفاده از این پول نظر متفاوتی دارند. اروپاییها این داراییها را بهعنوان منبع بالقوهای برای کمک مالی به اوکراین در نظر میگیرند، ترامپ آن را "ابزاری برای مذاکره با پوتین" میبیند.
یکی از ایدههای مطرحشده در واشنگتن این است که در مقابل توقف یا "منجمد" شدن جنگ، بخشی از این داراییها بهصورت مرحلهای به روسیه بازگردانده شود.
گزینه دیگری که در واشنگتن بررسی میشود، انتقال این میلیاردها به یک صندوق سرمایهگذاری مشترک با مشارکت آمریکا و روسیه است؛ با این هدف که شرکتهای روسی و آمریکایی نیز در بازسازی اوکراین مشارکت کنند.
کنترل این داراییهای روسیه موضوعی حساس است. اتحادیه اروپا پیشتر درآمد حاصل از سود این داراییها را آزاد کرده و از آن برای تضمین یک وام ۹۰ میلیارد یورویی برای اوکراین استفاده کرده است.
اکنون کشورهایی از جمله هلند، لهستان، سوئد و اسپانیا خواهان آن هستند که کل داراییهای روسیه برای حمایت از اوکراین قابل استفاده شود. با این حال، کمیسیون اروپا به دلیل نگرانیهای اساسی حقوقی، امکان چنین اقدامی را محدود میداند.
بلژیک نیز نگران اقدامات متقابل روسیه است، زیرا بخش بزرگی از این داراییها در این کشور قرار دارد. در بحثهای قبلی، با حمایت جدی آلمان، توافقی حاصل شده بود که اصل داراییهای روسیه دستنخورده باقی بماند. اکنون این مسئله با برنامههای دولت ترامپ درباره نحوه استفاده از این پول پیچیدهتر شده است.
پس از حضور وزیر دارایی روسیه در یکی از نشستهای مقدماتی گروه ۲۰، لارس کلینگبایل، معاون صدراعظم آلمان از حزب سوسیال دموکرات، نسبت به "عادیسازی زودهنگام" روابط با مسکو هشدار داد. او توقف حملات پوتین به زیرساختهای غیرنظامی اوکراین را بهعنوان یکی از شروط احتمالی برای حضور او در نشست گروه ۲۰ مطرح کرده است. همزمان، برلین نمیخواهد با واشنگتن اختلاف جدی پیدا کند.
رویکرد مطرحشده این است که حضور در نشست و مشارکت در مذاکرات بهتر از تحریم و منزوی کردن خود است. در این زمینه، فرانسه و آلمان در مجموع با موضع بروکسل همسو هستند. با این حال، تا برگزاری نشست در ماه دسامبر هنوز زمان باقی مانده و مواضع یا شرایط میتواند تغییر کند.