دولت جدید اسرائیل برای همسایگان عرب چه معنایی خواهد داشت؟ انتظار می رود بیشتر از همان، با برخی از موارد مثبت کوچک پیش بینی شده است.

با شروع تلاش سیاستمداران اسرائیلی برای ایجاد یک دولت ائتلافی، پس از انتخاباتی که برنده مشخصی نداشت، واکنش سیاستمداران کشورهای عربی اطراف خاموش یا وجود نداشت.

این ممکن است به این دلیل باشد که در حال حاضر، هنوز مشخص نیست که آیا دولت جدید اسرائیل به "تجارت طبق معمول" در زمان نخست وزیر فعلی بنیامین نتانیاهو ادامه خواهد داد یا اینکه آیا دولت جدید به ریاست مخالفان نتانیاهو مسیر داخلی معتدل تری را در پیش خواهد گرفت.

نتیجه نهایی هرچه که باشد، اجماع بر این است که بعید است تغییر بزرگی در روابط خارجی اسرائیل با کشورهای همسایه مانند سوریه، لبنان، اردن و مصر، و دورتر از آن، کشورهای حاشیه خلیج فارس ایجاد شود. همچنین احتمالا سیاست‌های بسیار متفاوتی در قبال فلسطینی‌ها ایجاد نمی‌کند که بسیاری از جمعیت‌های عرب در منطقه به شدت نسبت به آن احساس می‌کنند.

مصطفی باکری، سیاستمدار مصری، پس از آن که به نظر می رسید نتایج نظرسنجی ها نشان دهنده پیروزی آیزنکوت (چیزی که به طور فزاینده ای مورد مناقشه قرار می گیرد) و احزاب اسرائیلی-عربی، متحدان راست افراطی نتانیاهو را جابجا کرده بودند، در X نوشت: هم نتانیاهو و هم رقیب اصلی او گادی آیزنکوت «دو روی یک سکه هستند». شادی اعراب از شکست نزدیک نتانیاهو در تشکیل دولت به این معنا نیست که آنچه در آینده خواهد آمد... تفاوت زیادی با سلف او دارد.

بث اوپنهایم، سیاستمدار برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در شورای روابط خارجی اروپا، هفته گذشته در تفسیری نوشت: «دولت آیزنکوت احتمالا از نظر سیاسی شکننده خواهد بود و فضای مانور آن را محدود می‌کند». "بزرگترین اختلافات با دولت فعلی در داخل خواهد بود: این دولت اصلاحات قضایی را متوقف می کند، کمیسیون تحقیق دولتی را در 7 اکتبر باز می کند و قانون سربازی اجباری را تصویب می کند."

با این حال، اوپنهایم توضیح داد: "وقتی صحبت از سیاست خارجی به میان می‌آید، دگرگونی اساسی رخ نخواهد داد. دکترین امنیتی نتانیاهو پس از 7 اکتبر - پیشگیری از تهدیدات، عمل کردن بسیار فراتر از مرزهای اسرائیل و حفظ "مناطق حائل" در سرزمین‌های همسایه - تقریبا توسط همه احزاب یهودی اسرائیلی پذیرفته شده است.

یکی از پوسترهای کمپین انتخاباتی حزب لیکود نتانیاهو حاوی یک پیام شدید بود - "راست یا فلسطین" - این پیام این بود که اگر رای دهندگان نتانیاهو و متحدان راستگرای او را انتخاب نکنند، مخالفان او بیش از حد با احزاب سیاسی تحت رهبری اعراب اسرائیل سازگار خواهند بود و برای ایجاد یک کشور فلسطینی باز خواهند بود.

اما ناظران بر این باورند که پیام اغراق آمیز است و راه حل دو کشور در حال حاضر مرده است.

اوپنهایم خاطرنشان کرد: «حمایت از کشور فلسطین در بیشتر طیف سیاسی یهودیان فروپاشیده است و کنترل دائمی اسرائیل بر فلسطینی‌ها عادی شده است». به استثنای یک حزب، «تمام احزاب یهودی جریان اصلی از طرح شهرک سازی به شکلی حمایت می کنند، یا حداقل با آن موافقت می کنند و علنا با دولت فلسطینی در خطوط 1967 مخالفت می کنند».

در آگوست امسال، آیزنکوت خود گفت که «هیچ کشور فلسطینی وجود ندارد و هیچ کشور فلسطینی تحت حکومتی که ما تشکیل می دهیم، ایجاد نخواهد شد».

با این حال، یک دولت تحت رهبری آیزنکوت با احزاب چپ اسرائیل بیشتری که قبلا از راه حل دو دولتی حمایت کرده بودند، همکاری خواهد کرد. هر ائتلاف جدیدی ممکن است به حمایت احزاب تحت رهبری اسراییل نیز نیاز داشته باشد که در حال حاضر تصور می شود کرسی های خود را در پارلمان به حدود 19 افزایش داده اند.

اما همانطور که Mairav ​​Zonszein، تحلیلگر ارشد اسرائیل در گروه بین‌المللی بحران، این هفته به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «در بهترین حالت، [یک دولت جدید] می‌تواند شتاب بسیار دیوانه‌کننده‌ای را که در چهار سال گذشته شاهد هر جنبه‌ای از تجاوزات اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی و داخل اسرائیل بوده‌ایم، کند کند».

یک دولت نه چندان افراطی پیام‌های مذهبی را کاهش می‌دهد، ممکن است در مورد شرایط خلع سلاح حماس در غزه کمتر خواستار باشد، و به طور بالقوه می‌تواند با مرحله بعدی آتش‌بس غزه که در اواخر سال 2025 با آن موافقت شد، اما به سختی اجرا شد، پیش برود. همچنین ممکن است بیشتر برای مهار خشونت شهرک نشینان در کرانه باختری کمک کند.

الیزابت تسورکوف، کارشناس ارشد اندیشکده مستقر در واشنگتن، شورای سیاست خاورمیانه، در رسانه های اجتماعی توضیح داد: «این به این دلیل است که [افراطی گری شهرک نشینان] پدیده ای است که از حمایت اکثریت اسرائیلی ها برخوردار نیست، به اعتبار بین المللی اسرائیل لطمه می زند و سرکوب آن امکان پذیر است.

اوپنهایم نوشت: «[یک دولت جدید اسرائیل] به گسترش شهرک‌ها ادامه خواهد داد و تشکیل کشور فلسطین تابو باقی خواهد ماند. بدون مسیر دیپلماتیک با فلسطینی‌ها، شعله‌ور شدن بیشتر خشونت‌ها در کرانه باختری و غزه اجتناب‌ناپذیر است و منطقه را بی‌ثبات می‌کند و عادی‌سازی با عربستان سعودی از روی میز باقی خواهد ماند.»

پس از حمله حماس به اسرائیل در 7 اکتبر 2023 و عملیات نظامی متعاقب آن اسرائیل که منجر به کشته شدن حداقل 70000 فلسطینی و ویران شدن غزه شد، شرایط عربستان سعودی برای عادی سازی روابط با اسرائیل سخت تر شده است.

این کشور که بسیار تأثیرگذار در جهان اسلام است، چندین بیانیه صادر کرده است که می گوید بدون پیشرفت در تشکیل کشور فلسطین، هیچ راهی برای عادی سازی روابط با اسرائیل وجود ندارد.

هفته گذشته، در نشست وزرای خارجه عربستان سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر، سعودی ها بیانیه ای را امضا کردند که در آن چهار کشور اسرائیل را "منبع اساسی بی ثباتی در منطقه و فراتر از آن" دانستند.

اما در پشت صحنه همکاری هایی بین دو کشور وجود دارد. تحلیلگران می گویند که اگر دولتی کمتر از نتانیاهو تندرو در اسرائیل به قدرت برسد، برای کشورهایی مانند عربستان سعودی - و همچنین امارات متحده عربی، اردن و مصر که همگی سطوح مختلفی از همکاری و تماس پشتیبان با اسرائیل دارند - آسان تر خواهد بود که به این نوع دیپلماسی پشت پرده اعتراف کنند.

بر اساس مطالعه‌ای که هفته گذشته توسط اندیشکده سوری اتنا منتشر شد، نیروهای اسرائیلی از مرز مورد مناقشه دو کشور تا 1160 کیلومتری (721 مایلی) وارد سوریه شده‌اند، سرزمین سوریه را تا 400 کیلومتری آن اشغال کرده‌اند و بین ژانویه تا سپتامبر سال جاری 1996 عملیات زمینی در جنوب غربی سوریه انجام داده‌اند.

Ksenia Svetlova، یکی از همکاران در Chatham House و یکی از اعضای سابق پارلمان اسرائیل، در این ماه به نشریه آنلاین سوریه در انتقال گفت: قبل از انتخابات این هفته هیچ احتمالی برای خروج از سوریه وجود نداشت زیرا به عنوان "شکست" تلقی می شد. اما اگر بلوک ضد نتانیاهو به قدرت برسد، ممکن است تغییر کند.

سوتلوا که همچنین مدیر سازمان منطقه‌ای صلح، اقتصاد و امنیت مستقر در تل‌آویو است، که بر روی مشارکت اسرائیل، فلسطین و عرب کار می‌کند، گفت: «توافق امنیتی با سوریه محتمل‌تر خواهد شد، زیرا بسیاری از سهامداران بالقوه [در یک دولت جدید و میانه‌روی اسرائیل] در گذشته درباره آن صحبت کرده‌اند. با این حال، من انتظار دارم که زمان ببرد زیرا این دولت دائما مورد حمله راست افراطی قرار خواهد گرفت.»

برای ماه‌ها در سال جاری، اسرائیل و دیپلمات‌های سوریه بر سر یک توافق امنیتی تحت نظارت آمریکا مذاکره کردند. اما در اواخر سال 2026 پس از اینکه اسرائیل ظاهرا از عقب نشینی به خطوط مرزی تعیین شده بر اساس توافقنامه جدایی در سال 1974 خودداری کرد، نتیجه ای حاصل نشد.

ناظران و مفسران رسانه‌ای در لبنان می‌گویند که دولت لبنان ترجیح می‌دهد بلوک ضد نتانیاهو آیزنکوت در قدرت باشد.

لبنان و اسرائیل به مذاکره درباره خروج اسرائیل از جنوب لبنان ادامه می‌دهند، جایی که اسرائیلی‌ها ادعا می‌کنند یک «منطقه حائل» ایجاد کرده‌اند تا نبرد خود را علیه گروه شبه‌نظامی لبنان، حزب‌الله تسهیل کنند. لبنانی ها استدلال می کنند که اسرائیلی ها در واقع به کشور آنها حمله کرده اند.

و وقتی نوبت به مذاکرات پیرامون خلع سلاح حزب الله و خروج نیروهای اسرائیلی می رسد، در محافل سیاسی لبنان این تصور وجود دارد که مقابله با آیزنکوت آسان تر از نتانیاهو و متحدان افراطی اش است.

این در حالی است که آیزنکوت به طور گسترده ای به عنوان مخترع به اصطلاح «دکترین ضاحیه» شناخته می شود، یک استراتژی نظامی که خواستار جنگ نامتقارن در مناطقی مانند حومه جنوبی بیروت، جایی که حزب الله در آن مستقر است، برای تحت فشار قرار دادن شبه نظامیان و پایگاه پشتیبانی غیرنظامی آنها است.

گمان می رود استراتژی مشابهی در حال حاضر در جنوب لبنان اجرا شود، جایی که تمام روستاها توسط ارتش اسرائیل ویران می شوند، حتی با کاهش درگیری های فعال.

مفسران لبنانی همچنین خوشبین هستند که آیزنکوت، فرمانده سابق ارتش اسرائیل، وجه اشتراکی با رئیس جمهور خود، جوزف عون، که قبلا رهبری نیروهای مسلح لبنان را بر عهده داشت، داشته باشد.

یکی از مقامات لبنانی با اشاره به معامله سرزمینی به سهم 20، به روزنامه لبنانی L'Orient Today گفت: «زمانی که نتانیاهو بین سال‌های 2021 تا 2022 توسط نفتالی بنت و یایر لاپید [اکنون اعضای اردوگاه تحت رهبری آیزنکوت] از قدرت برکنار شد، ما توانستیم مذاکره کرده و توافقنامه دریایی را به نتیجه برسانیم.