سازمان جهانی بهداشت: زنان در سلامت اروپا ساعتی ۱۹ درصد کمتر دستمزد میگیرند
گزارش تازه سازمان جهانی بهداشت نشان میدهد با وجود سیطره زنان بر بخش سلامت و مراقبت اروپا، آنها تنها کمی بیش از نیمی از مشاغل پردرآمد را در اختیار دارند.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) در گزارش تازهای (منبع به زبان انگلیسی) هشدار داده است که زنان شاغل در بخش سلامت در اروپا، بخشی که در آن اکثریت نیروی کار را تشکیل میدهند، به طور متوسط در هر ساعت ۱۹ درصد کمتر از مردان دستمزد دریافت میکنند.بخش سلامت و مراقبت چهارمین کارفرمای بزرگ و بزرگترین کارفرمای زنان در منطقه اروپایی سازمان جهانی بهداشت است. زنان ۷۷ درصد نیروی کار در حوزه سلامت را تشکیل میدهند، در حالی که سهم آنها در مجموع سایر بخشها ۴۵ درصد است. با این حال، تنها ۵۵ درصد از پردرآمدترین کارکنان این بخش زن هستند.ناتاشا آزوپاردی موسکات، مدیر بخش نظامهای سلامت در دفتر اروپای سازمان جهانی بهداشت، گفت: «زنان بخش عمده کسانی هستند که نظامهای سلامت اروپا را سرپا نگه میدارند، با این حال دستمزد آنها از همتایان مردشان کمتر است؛ شکافی که در طول یک عمر کاری انباشته میشود.»شکاف دستمزدی جنسیتی، یعنی تفاوت میانگین دستمزدهای زنان و مردان شاغل، در پرداخت ساعتی در سطوح بالاتر دستمزد بیشترین اندازه را دارد؛ این شکاف از ۲ درصد در میان کمدرآمدترین کارکنان تا بیش از ۲۲ درصد در بالاترین سطوح دستمزدی متغیر است.به گفته گزارش، این بخش برای اشتغال زنان اهمیتی ویژه دارد؛ نزدیک به ۱۷ درصد از کل اشتغال زنان را در بر میگیرد، در حالی که این سهم برای مردان تنها ۵ درصد است.این یافتهها همان الگوی ثبتشده در بازار کار گستردهتر را تکرار میکند؛ نابرابری ساختاری تشدیدشونده که در سطوح بالاتر دستمزد و ارشدیت شدت میگیرد.در سطح جهان نیز وضعیت بخش سلامت مشابه اروپا است؛ زنان شاغل در این حوزه به طور متوسط ۲۴ درصد کمتر از مردان دستمزد میگیرند؛ شکافی که از بسیاری بخشهای دیگر اقتصاد بزرگتر است.ریشه این تفاوت چیست؟به گفته نویسندگان گزارش، بخشی از شکاف دستمزدی در بخش سلامت را میتوان با تفاوت در عوامل مرتبط با کار، مانند سن، سطح تحصیلات، بخش محل اشتغال (دولتی یا خصوصی) و نوع اشتغال (تماموقت یا پارهوقت) توضیح داد.وقتی این چهار عامل در محاسبهها لحاظ میشود، شکاف دستمزد ساعتی از ۱۹ درصد به ۶ درصد و شکاف دستمزد ماهانه از ۲۸ درصد به ۱۰ درصد کاهش مییابد.با این حال، بخش باقیمانده شکاف دستمزدی با هیچیک از شاخصهای موجود در دادهها قابل توضیح نیست.آزوپاردی موسکات توضیح داد: «بیشتر این شکاف ربطی به کمتر کار کردن زنان، جوانتر بودن آنها یا حضورشان در بخشهای متفاوت نظام سلامت ندارد؛ مسئله به نحوه ارزشگذاری کار زنان در این بخش برمیگردد. سن، تحصیلات، ساعات کار و تفاوت میان بخشهای دولتی و خصوصی فقط بخشی از شکاف را توضیح میدهد.»به گفته سازمان جهانی بهداشت، این گزارش به عوامل ساختاری عمیقتری اشاره میکند؛ از جمله کمارزشانگاری کار مراقبتی، جدایی جنسیتی مشاغل و احتمال تبعیض در رویههای تعیین دستمزد.هرچه یک گروه شغلی زنانهتر باشد، دستمزدها در آن پایینتر است؛ الگویی که در سمتهای مدیریتی، حرفهای و فنی به یک اندازه دیده میشود. برای نمونه، مشاغل مدیریتی در بخش سلامت و مراقبت نسبت به مشاغل مدیریتی در سایر بخشها زنان بیشتری را به کار میگیرند، اما دستمزد کمتری میپردازند؛ به طور متوسط ۲۲ یورو در ساعت، در مقابل ۲۴٫۷۰ یورو در مشاغل مشابه در دیگر بخشها.هزینههای گسترده این شکافسازمان جهانی بهداشت تاکید کرده است که شکاف دستمزدی جنسیتی همچنان یکی از پایدارترین اشکال نابرابری در بازار کار است.با توجه به شمار بالای زنانی که در بخش سلامت و مراقبت کار میکنند، این شکاف میتواند پیامدهای مهم اقتصادی و اجتماعی به همراه داشته باشد.در گزارش آمده است که این نابرابری ممکن است به کاهش درآمدهای طول عمر و مستمری بازنشستگی زنان، افزایش خطر فقر برای آنها، کاهش بازده سرمایهگذاری در آموزش و تضعیف رشد اقتصادی پایدار منجر شود.آزوپاردی موسکات گفت: «این وضعیت یعنی مستمریهای کمتر، امنیت مالی ضعیفتر در دوران سالمندی و خطر بالاتر فقر برای زنانی که سالهای کاری خود را صرف مراقبت از دیگران کردهاند.»او افزود: «این وضعیت تصادفی نیست و به سطح تحصیلات هم ربطی ندارد؛ زنان برای کار برابر دستمزد کمتری میگیرند و از دسترسی به سمتهایی که دستمزد بیشتری دارند کنار گذاشته میشوند.»به گفته این نهاد بینالمللی، کاهش شکافهای دستمزدی جنسیتی هم یک ضرورت عدالتمحور است و هم نوعی سرمایهگذاری برای ایجاد نیروی کار سلامت قویتر و پایدارتر.برای تحقق این هدف، گزارش بر مجموعهای از اقدامات هدفمند تاکید میکند؛ از تضمین شفافیت دستمزدها و تسهیل حضور زنان در جایگاههای تصمیمگیری گرفته تا مقابله با هنجارها و کلیشههای جنسیتی.