سفر رهبر چین به آمریکا؛ گفتوگو درباره مسائل مهم سیاسی و اقتصادی
دیدار رهبران آمریکا و چین به عنوان قدرتمندترین کشورهای اقتصادی جهان از اهمیت بالایی برخوردار است. قرار است رهبران دو کشور در زمینههای هوش مصنوعی، تعرفههای تجاری، ایران و تایوان با یکدیگر گفتوگو کنند.
سفر شی جینپینگ، رئیس جمهور چین به آمریکا فرصتی برای دونالد ترامپ ، رئیس جمهور آمریکا است تا درباره مسائل متعدد بینالمللی با همتای چینی خود گفتوگو کند.
زمانی که دونالد ترامپ درباره شی جینپینگ صحبت میکند، تقریباً همیشه لحن مثبتی دارد. رئیسجمهور آمریکا اندکی پیش از آغاز این سفر رسمی گفته بود: «ما رابطه خوبی داریم، اوضاع برای ما با چین خیلی خوب پیش میرود و من و رئیسجمهور شی رابطه خوبی داریم.»
اهمیتی که ترامپ برای این دیدار سران قائل است، از همان لحظه ورود شی جینپینگ مشخص بود. ترامپ شخصاً در باند فرودگاه نظامی "جوینت بیس اندروز" در نزدیکی واشنگتن به استقبال شی رفت.
اِدگارد کاگان از مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) در واشنگتن به گزارشگر تلویزیون سراسری آلمان در واشنگتن گفته است: «این اتفاق بسیار غیرمعمول است.» معمولاً رئیسجمهور آمریکا تنها هنگام ورود یک مقام عالیرتبه خارجی به کاخ سفید از او استقبال میکند.
به این ترتیب، ترامپ طی دو روز و اندی تقریباً هر آنچه را که از نظر نمادین میتوان برای نشان دادن احترام و اهمیت یک مهمان انجام داد، به نمایش میگذارد؛ از جمله برگزاری یک ضیافت رسمی بزرگ دولتی.
یکی از موضوعات متعدد مورد اختلاف که در دستور کار رؤسای جمهور دو کشور قدرتمند جهان قرار دارد، هوش مصنوعی است.
کاگان، کارشناس CSIS، دستیابی سریع به توافقی درباره قوانین مشترک را بعید میداند. او میگوید: «چین در این زمینه بسیار حساس است، زیرا این ظن وجود دارد که هر چیزی که در موضوع هوش مصنوعی مطرح شود، در نهایت برای حفظ برتری آمریکا در توسعه این فناوری طراحی شده باشد.»
به گفته کاگان، یکی از مواردی که ممکن است درباره آن توافق شود، ایجاد "نوعی خط تلفن مستقیم برای تبادل اطلاعات" است؛ برای مثال، در صورتی که استفاده از هوش مصنوعی در حوزه نظامی موجب بروز مشکل شود.
در مورد موضوع مورد اختلاف تعرفههای تجاری، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در همان آغاز سفر رسمی نتیجهای را اعلام کرد.
او از عبارت "آتشبس تعرفهای" استفاده کرد. به نظر او این آتشبس کنونی که بر اساس آن هیچیک از طرفین فعلاً تعرفههای جدیدی وضع نمیکنند، قرار است برای دو ماه تمدید شود.
این موضوع برای طرف چینی ناامیدکننده است، زیرا طبق گزارش رسانهها، چین امیدوار بود این توافق برای دو سال تمدید شود.
به نظر میرسد نزدیک شدن مواضع پکن و واشنگتن همچنان دشوار خواهد بود، این دشواری بهویژه درباره جنگهای جاری و درگیریهای احتمالی آینده صدق میکند.
کاگان میگوید: «فکر میکنم رئیسجمهور آمریکا درباره ایران گفتوگو خواهد کرد.»
اما پرسش اصلی این است که آیا چین برای خارج کردن آمریکا از این وضعیت دشوار به واشنگتن کمک خواهد کرد؟ بسیاری از کارشناسان بر این باورند که چین بعید است کمکی اساسی به آمریکا در این زمینه بکند.
کارشناس CSIS میگوید: «شی در مقابل درباره تایوان صحبت خواهد کرد.» چین تایوان را بخشی از قلمرو خود میداند، در حالی که تایوان امیدوار است همچنان تسلیحات بیشتری از آمریکا دریافت کند.
رانا میتر، کارشناس چین در دانشگاه هاروارد، نیز میگوید انتظار نمیرود در هیچیک از این موضوعات پیشرفتهای بزرگی حاصل شود، مسئله بیشتر این است که از ایجاد تنشهای جدید جلوگیری شود.
او در مورد تایوان امیدوار است شاهد "دورهای از تنشزدایی" باشیم؛ مشابه دورهای که حدود ۶۰ سال پیش، در دوران جنگ سرد، میان واشنگتن و مسکو وجود داشت.
اما در این دیدار سران، کدامیک از دو رئیسجمهور بیشتر تحت فشار است تا به موفقیت دست پیدا کند؟
به نظر رانا میتر این ترامپ است که در شرایط کنونی تحت فشار قرار دارد. به گفته او، شی میتواند منتظر بماند؛ به نظر میرسد قدرت او در داخل کشور تثبیت شده است.
اما ترامپ که حتی در نظرسنجیها نیز در وضعیت نامطلوبی قرار دارد، بهشدت به دستکم چند پیشرفت کوچک، مانند دستیابی به یک توافق تجاری جدید، نیاز دارد.
برای نمونه میتوان به موضوعاتی همچون فروش عناصر و مواد کمیاب از سوی چین به آمریکا اشاره کرد. یا برعکس چین میتواند محصولات کشاورزی بیشتری مانند دانههای سویا از آمریکا خریداری کند؛ محصولاتی که در مناطقی کشت میشوند که در انتخابات میاندورهای کنگره به جمهوریخواهان رأی میدهند. این برای ترامپ بسیار مناسب خواهد بود.