شرکایی در دوران بی‌ثباتی؛ برنامه‌های اتحادیه اروپا و کانادا برای همکاری بیشتر
در پی روابط دشوار با آمریکا و افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی، اتحادیه اروپا و کانادا قصد دارند روابط خود را گسترش دهند. قرار است که سران دو طرف در شهر مونترال کانادا درباره مجموعه‌ای از طرح‌ها به توافق برسند.
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا می‌کوشد که کانادا "عضویت وابسته به اتحادیه اروپا" را کسب کند. اما به دلیل مخالفت فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان و برخی دیگر از رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا این تلاش‌ها تاکنون ناکام مانده‌اند.با وجود این موانع، کانادا و اتحادیه اروپا دست‌کم قصد دارند یک "ائتلاف برای آینده" تشکیل دهند.
هدف از این اقدام، ایجاد نوعی رابطه و پیوند منحصربه‌فرد است که می‌تواند وابستگی دو طرف به کشورهای دیگر را نیز کاهش دهد. در این زمینه، هم چین و هم ایالات متحده آمریکا مطرح هستند. سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اعتماد اروپایی‌ها و کانادایی‌ها به کشوری را که به‌طور سنتی مهم‌ترین متحد آن‌ها محسوب می‌شد، متزلزل کرده است.
به نظر می‌رسد ایالات متحده این نزدیکی روابط را با دقت زیادی دنبال می‌کند. ترامپ در نخستین واکنش خود، پیشنهاد اعطای "عضویت وابسته" از جانب اتحادیه اروپا به کانادا را "مسخره" توصیف کرده بود. او هشدار داده بود که اگر این نزدیکی به‌عنوان یک "اقدام خصمانه" تلقی شود و به منافع آمریکا آسیب برساند، با پیامدهایی روبه‌رو خواهد شد. ترامپ تهدید کرده بود که در چنین شرایطی تعرفه‌های گمرکی سنگینی وضع خواهد کرد یا تجارت با اروپا را در بسیاری از حوزه‌ها متوقف خواهد ساخت.
بر اساس پیش‌نویس بیانیه پایانی اجلاس و سخنرانی اورزولا فون در لاین قرار است همکاری‌ها در حوزه‌های متختلفی گسترش یابند.
اتحادیه اروپا و کانادا قصد دارند همکاری‌های خود را در زمینه امنیت انرژی تقویت کنند. از جمله اقدامات موردنظر، بررسی دقیق امکان صادرات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) به اروپا است.
همچنین قرار است توافق‌نامه همکاری هسته‌ای میان کانادا و جامعه انرژی اتمی اروپا (اوراتوم) به‌روزرسانی شود.
بر اساس پیش‌نویس بیانیه اجلاس، کانادا و بانک سرمایه‌گذاری اروپا مذاکرات مربوط به توافق‌نامه‌ای را به پایان رسانده‌اند که هدف آن تسهیل سرمایه‌گذاری‌های اروپایی در زمینه استخراج منابع معدنی کانادا است.
این منابع به‌ویژه شامل مواد خام موسوم به "مواد اولیه حیاتی" مانند عناصر خاکی کمیاب می‌شوند که در تولید موتور خودروهای برقی، نیمه‌رساناها، باتری‌ها، فناوری‌های پاک و صنایع دفاعی اهمیت زیادی دارند.
بر اساس اطلاعات اتحادیه اروپا، واردات این مواد خام حیاتی از کانادا در فاصله سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ میلادی، پیشاپیش ۶۲ درصد افزایش یافته است.
اتحادیه اروپا و کانادا قصد دارند موانع تجاری را کاهش دهند، سرمایه‌گذاری‌ها را تشویق کنند و تامین کالاهای ضروری خود را قابل‌اعتمادتر سازند.
همچنین قرار است که دو طرف توافق‌نامه جدیدی در زمینه تجارت دیجیتال منعقد کنند تا مبادلات تجاری فرامرزی آسان‌تر شود.
بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵، حجم تجارت دوجانبه کالا و خدمات میان دو طرف ۸۰ درصد افزایش یافت.
کانادا در حال حاضر عمدتا از طریق توافق‌نامه تجارت آزاد موسوم به پیمان "سِتا" (CETA) روابط تجاری نزدیکی با اتحادیه اروپا دارد.
این توافق‌نامه از سال ۲۰۱۷ به‌صورت موقت اجرا می‌شود، اما هنوز به‌طور کامل لازم‌الاجرا نشده است، زیرا همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا آن را تصویب نکرده‌اند.
اتحادیه اروپا در حال حاضر دومین شریک تجاری بزرگ کانادا محسوب می‌شود.
هر دو طرف قصد دارند همکاری‌های خود را در زمینه تدوین مقررات بین‌المللی و تضمین امنیت هوش مصنوعی گسترش دهند.
کانادا و اتحادیه اروپا همچنین می‌خواهند دسترسی متقابل به بازارهای دیجیتال خود را تسهیل کنند. این همکاری شامل خدمات رایانش ابری، خدمات هوش مصنوعی و زیرساخت‌های مرتبط با آن‌ها نیز خواهد بود.
علاوه بر این، قرار است کانادا در زیرساخت محاسباتی پیشرفته و قدرتمند اروپا ادغام شود.
قرار است مشارکت کانادا در برنامه تبادل دانشجویی و آموزشی "اراسموس پلاس" (Erasmus+) افزایش یابد.
هدف این است که موانع موجود برای متخصصان و پژوهشگران کاهش پیدا کنند و مدارک و صلاحیت‌های حرفه‌ای آن‌ها آسان‌تر در کشورهای طرف مقابل به رسمیت شناخته شود.
دو طرف برنامه‌ریزی کرده‌اند که همکاری‌ها در زمینه دفاع، مقابله با حملات سایبری و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی گسترش یابد.
کانادا و اتحادیه اروپا بار دیگر حمایت خود را از اوکراین اعلام کردند.
کانادا هم‌اکنون بخشی از برنامه اتحادیه اروپا موسوم به "سیف" (SAFE) است؛ برنامه‌ای که وام‌های کم‌بهره‌ای را برای خرید مشترک تجهیزات و تسلیحات نظامی فراهم می‌کند.
همچنین قرار است کانادا در طرح وام حمایتی اتحادیه اروپا برای اوکراین، کشوری که هدف حمله روسیه قرار گرفته است، مشارکت کند.
دو طرف علاوه بر این قصد دارند در موضوع خاورمیانه برای دستیابی به راه‌حل‌های مشترک همکاری کنند.
قرار است تا زمان برگزاری اجلاس بعدی در سال ۲۰۲۷، طرحی برای ایجاد ارتباط نزدیک‌تر میان کانادا و اتحادیه اروپا تدوین شود؛ البته بدون آنکه کانادا به عضویت کامل اتحادیه اروپا درآید.
برگزاری نشست‌های منظم میان طرفین نیز قرار است به آن‌ها کمک کند تا منافع مشترک خود را در عرصه بین‌المللی مؤثرتر نمایندگی کنند.
اورزولا فون در لاین در این زمینه به‌روشنی اعلام کرد که با وجود مخالفت چندین کشور عضو اتحادیه اروپا، همچنان از طرح و ایده "عضویت وابسته" کانادا حمایت می‌کند.
هدف این راهکار دستیابی به نوعی "همکاری و پیوستگی بدون عضویت کامل" است؛ مشارکتی که از نظر نزدیکی و عمق همکاری، بیش از هر تجربه قبلی به عضویت در اتحادیه اروپا شباهت بیشتری دارد.
به اعتقاد فون در لاین، این الگو می‌تواند در آینده در اختیار نزدیک‌ترین شرکای اتحادیه اروپا در خارج از قاره اروپا نیز قرار گیرد. به گفته او، این کشورها «آماده‌اند همراه با یکدیگر مسیرهای تازه‌ای را تجربه کنند و در کنار اتحادیه اروپا در تعیین مسیر آینده نقش داشته باشند».