شعار «نه به جنگ» شکست خورد؛ ۷۰ درصد سوئیسیها با سختگیرانهتر شدن سیاست بیطرفی مخالفت کردند
شهروندان سوییس در همهپرسی روز یکشنبه با اکثریتی قاطع، پیشنهاد مطرحشده برای تقویت و سختگیرانهتر کردن قوانین بیطرفی این کشور را رد کردند. بر اساس نتایج نهایی اعلامشده از سوی دولت، حدود ۷۰ درصد از رایدهندگان در تمامی ۲۶ کانتون سوییس به این طرح رای منفی دادند.
این طرح ابتکاری که از سوی «حزب مردم سوییس» (SVP)، با گرایشهای راستگرای افراطی، حمایت میشد، در پی آن بود که محدودیتهای شدیدی بر توانایی دولت در اعمال تحریمهای بینالمللی ایجاد کند. در صورت تصویب این طرح، سوییس تنها در صورتی مجاز به اعمال تحریم علیه دیگر کشورها بود که آن اقدام پیشتر به تایید سازمان ملل متحد رسیده باشد. چنین شرطی عملا دستوبال سوییس را برای تحریم روسیه به دلیل حق وتوی این کشور در شورای امنیت میبست.حامیان این طرح به رهبری کریستوف بلوخر، میلیاردر ۸۵ ساله و چهره متنفذ حزب SVP، ادعا میکردند که سوییس بهویژه پس از حمله همهجانبه روسیه به اوکراین، بیش از حد به اتحادیه اروپا و ناتو نزدیک شده است. کمپین تبلیغاتی بلوشر که به «طرح ابتکاری بیطرفی» معروف شد و شعار «نه به جنگ» را یدک میکشید، طبق گزارش روزنامه برنر زایتونگ با هزینهای معادل ۳.۸ میلیون فرانک سوییس اجرا شد؛ رقمی که بزرگترین سرمایهگذاری شخصی در تاریخ همهپرسیهای این کشور محسوب میشود.اکثریت در سوئیس موافق تحریمها علیه روسیه استبا این حال، نتیجه این همهپرسی که شکست آن از هفتهها قبل توسط وزارت خارجه سوییس پیشبینی شده بود، واکنشهای تندی را از سوی مخالفان سیاسی به همراه داشت. سوزان وینسنت-اشتاوفاخر، نماینده شورای ملی سوییس، با اشاره به جنگ روسیه علیه اوکراین گفت: «این طرح بیطرفی را روی سنگ حک میکرد و دیگر اجازه پاسخ مناسب به شرایط موجود را نمیداد. تعریفی تا این حد صلب از بیطرفی، در نهایت شما را بیطرف نگه نمیدارد، بلکه در سمت متجاوز قرار میدهد.» ماریان بایندر، نماینده حزب مرکز نیز تاکید کرد که «بلوشر در این مسیر کاملا راه خود را گم کرده بود.»در پاسخ به پیامدهای این رایگیری، ایگنازیو کاسیس، وزیر امور خارجه سوییس در یک کنفرانس خبری تاکید کرد: «این نتیجه به معنای رای علیه اصل بیطرفی نیست. سوییس دیروز بیطرف بود، امروز بیطرف است و بیطرف باقی خواهد ماند.»سوییس که تاریخچهای طولانی در سیاست بیطرفی دارد و عضو هیچ پیمان نظامی نیست، در سالهای اخیر شاهد مناقشات زیادی بر سر تعریف این مفهوم بوده است.دولت فعلی سوییس از سیاست «بیطرفی تعاملی» دفاع میکند که در آن کشور ضمن حفظ عدمتعهد نظامی، حق اعمال تحریمها را برای حمایت از حقوق بینالملل حفظ میکند.با وجود رد این طرح سختگیرانه، نظرسنجیها نشان میدهد اصل بیطرفی همچنان محبوبیت بسیار بالایی در میان مردم دارد و حدود ۸۲ درصد از شهروندان سوییسی همچنان از آن حمایت میکنند.