شی جین پینگ ممکن است دلایل خاص خود را برای جلوگیری از نشست سران چین، روسیه و آمریکا داشته باشد

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، شی جین پینگ را با ابراز علاقه به نشست سه جانبه با رهبر چین در نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در اواسط نوامبر در شنژن در موقعیتی غیرعادی قرار داده اند. پاسخ محتاطانه شی تا کنون - مسکو و واشنگتن بحث را تایید کرده‌اند، در حالی که پکن هنوز به طور علنی متعهد نشده است - می‌تواند به اروپا و اوکراین کمک کند تا از بدترین اتفاقات اجتناب کنند: قدرت‌های بزرگ در غیاب آنها درباره منطقه تصمیم بگیرند. ایده برگزاری این نشست از روسیه بود و فهمیدن دلیل آن سخت نیست.

بر اساس گزارش‌ها، نتیجه ایده‌آل مسکو، توافقی به سبک یالتا در مورد اوکراین خواهد بود که بازتاب کنفرانس 1945 است که در آن ایالات متحده، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی در مورد نظم پس از جنگ در اروپا بحث کردند. اما نتایج بسیار کم‌تر نیز موفقیت محسوب می‌شود. صرف شرکت در چنین نشستی، وضعیت روسیه را در کنار ایالات متحده و چین ارتقاء می دهد، به شکستن انزوای دیپلماتیک آن کمک می کند و به طور بالقوه باعث ایجاد شکاف بیشتر بین ایالات متحده می شود.

و اروپا، و بستر مهمی برای روایت تهدیدات غرب علیه روسیه فراهم می کند. یک نشست سه جانبه می تواند به خود تلقی ترامپ به عنوان یک معامله گر و صلح طلب - و احتمالا اشتهای او برای منفعت اقتصادی - کمک کند. ایالات متحده اخیرا تحریم های صادرات سوخت دیزل روسیه را کاهش داده است و گزارش شده است که محموله اولیه 40000 تنی آن به ایالات متحده در راه است. مسکو همچنین پیشنهاد داده است که صادرات کود را در بحبوحه کمبود ناشی از بحران خاورمیانه افزایش دهد. اما ترامپ ممکن است انگیزه استراتژیک بزرگتری نیز داشته باشد.

او گفته است که خلع سلاح هسته ای، نه اوکراین، باید در راس برنامه باشد. از آنجایی که اجلاس APEC در چین به عنوان محل برگزاری مورد بحث قرار می گیرد، شی مطمئنا از پیروزی نمادین بزرگی که به عنوان رهبر جهانی قادر به میزبانی چنین گردهمایی مهمی دیده می شود استقبال خواهد کرد - در حالی که احتمالا به افزایش شکاف بین ایالات متحده و اروپا کمک می کند. اما شی همچنین دلایل بسیار خوبی برای اجتناب از چنین دیداری دارد. چین از برخورد جداگانه با واشنگتن و مسکو منتفع شده است و در گذشته اصرار داشته است که روسیه و اوکراین باید در هر فرآیند صلح مشارکت داشته باشند. چین-روسیه-ایالات متحده

نشست سران برای بحث در مورد آینده اوکراین بدون کیف، این دو موضع را تضعیف خواهد کرد. یک سه جانبه پرمخاطب می‌تواند اجلاس APEC را تحت الشعاع قرار دهد، نشستی که پکن می‌خواهد از آن برای نشان دادن رهبری اقتصادی خود و ترویج باز بودن، نوآوری و همکاری استفاده کند. یک گردهمایی بسیار تبلیغاتی از سه قدرت بزرگ نیز با درخواست‌های مکرر پکن برای چندجانبه‌گرایی فراگیر، به‌ویژه در مجمعی که برای ارتقای همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای طراحی شده است، ناخوشایند خواهد بود. یک سه جانبه موفق ممکن است ریسک را ارزشمند کند.

اما چنین نتیجه ای نامشخص است – به ویژه به دلیل غیرقابل پیش بینی بودن ترامپ و پوتین. این نشست می‌تواند در نهایت به تسلط بر APEC به قیمت برنامه اقتصادی پکن، بدون اینکه هیچ نتیجه قابل توجهی داشته باشد، به پایان برسد. در نهایت، در حالی که پوتین و ترامپ انگیزه های استراتژیک بزرگی برای دیدار دارند، شی یک دلیل استراتژیک برای اجتناب از انجام آن دارد. اصرار ترامپ بر سرلوحه قرار دادن کاهش تسلیحات هسته ای برای چین مشکل ساز است.

پکن مدت‌ها تاکید کرده است که زرادخانه هسته‌ای این کشور بسیار کوچک‌تر از زرادخانه‌های ایالات متحده و روسیه است و واشنگتن و مسکو باید پیش از پیوستن چین به هر مذاکره‌ای، کاهش قابل توجهی انجام دهند. کنار گذاشتن این موضع، با وجود شکاف در توانایی‌های هسته‌ای، چین را به خطر می‌اندازد که به همان قوانین روسیه و ایالات متحده ملزم شود. اما شی ممکن است تشخیص دهد که نمی تواند ایده یک جلسه را به کلی رد کند. دیپلمات‌های چینی گفته‌اند که احتمال وقوع سه‌جانبه را رد نمی‌کنند.

اگر شی نتواند از برگزاری چنین نشستی جلوگیری کند، حداقل می‌تواند از موقعیت خود به عنوان میزبان برای شکل دادن به آن استفاده کند - یک رویارویی کمتر برجسته و غیررسمی با یک دستور کار سست متمرکز بر روابط قدرت‌های بزرگ یا اقتصاد جهانی، به جای نشست رسمی با تمرکز بر اوکراین یا کنترل تسلیحات هسته‌ای که انتظارات عمومی را افزایش می‌دهد. شی حتی می تواند خود را به عنوان میزبان دیدار ترامپ و پوتین به جای شرکت کننده در مذاکرات سه جانبه معرفی کند. چنین مدیریت صحنه ای نمی تواند از اروپا و اوکراین در برابر صحبت های ایالات متحده، روسیه و چین در مورد آنها در پشت سر محافظت کند.

اما به دولت‌های اروپایی این امکان را می‌دهد که چنین نشستی را چیزی جز تبادل نظر تشکیل دهند. در مقابل، یک اجلاس رسمی که صراحتا به اوکراین اختصاص داده می‌شود، خطر این را دارد که به جهان پیام بدهد که این سه رهبر حق دارند - به حق یا به زور - در غیاب اروپا تصمیمات استراتژیک در مورد اروپا بگیرند. این به تنهایی یک سابقه وحشتناک برای این قاره خواهد بود. تا اجلاس سران اپک در ماه آینده هنوز خیلی چیزها ممکن است اتفاق بیفتد.

گزارش ها حاکی از آن است که دور دیگری از مذاکرات با میانجیگری ایالات متحده میان اوکراین و روسیه در ابوظبی در حال بررسی است، در حالی که دیدگاه های ترامپ در مورد اوکراین و رئیس جمهور ولادیمیر زلنسکی همچنان در حال تغییر است. اما هر اجلاسی که در شنژن برگزار شود، دولت‌های اروپایی باید همچنان بر مشارکت اوکراین در هر گفتگو درباره آینده این کشور پافشاری کنند. جدا از فشار بر واشنگتن برای در نظر گرفتن آنها، کیف و پایتخت های اروپایی نیز باید به ملاحظات خود شی در مورد نشست سه جانبه که خطرات زیادی برای پکن دارد متوسل شوند.