طاعون ذات الریه مشکوک در سیبری: آنچه در مورد این بیماری می دانیم

پس از مرگ یک کارگر آزمایشگاهی روسی، گمانه زنی هایی در مورد شیوع طاعون ذات الریه، یک عفونت باکتریایی بسیار مسری ریه ها وجود دارد. روسیه وجود خطر گسترده تر برای جامعه را رد می کند.

مقامات روسی گفته اند که مرگ این کارگر آزمایشگاه به دلیل بیماری طاعون نبوده است. به گزارش خبرگزاری اینترفکس روسیه به نقل از Rospotrebnadzor، آژانس کنترل بیماری روسیه، این جوان 28 ساله بر اثر "ذات الریه با منشأ نامشخص" درگذشت. به گفته آن آژانس، نمونه‌های گرفته شده از این زن هیچ گونه میکروارگانیسم «مرتبط با فعالیت‌های حرفه‌ای او» را نشان نداد. این با اطلاعات قبلی در تناقض است.

رسانه های محلی پیش از این گزارش داده بودند که این زن که در موسسه ای برای مبارزه با طاعون کار می کرد، یک لوله آزمایش انداخته است.

بنا بر گزارش ها، او در روز جمعه، 2 اکتبر 2026، در بیمارستان منطقه ای در شلخوف، شهری در نزدیکی ایرکوتسک در سیبری درگذشت.

بر اساس آمار رسمی روسیه، دو بیمارستان و یک کلینیک کودکان در قرنطینه قرار گرفتند. گزارش های محلی می گویند که کارکنان این موسسه در محل کار خود قرنطینه شده اند. پایگاه خبری آمریکایی Axios گزارش داده است که حدود 200 نفر که با این زن در تماس بوده اند تحت نظر قرار گرفته اند. هیچ عفونت دیگری گزارش نشده است.

با این وجود، بی اعتمادی به نحوه مدیریت اطلاعات روسیه همچنان ادامه دارد. در یکی از کانال‌های رسانه‌های اجتماعی روسی زبان DW، یکی از کاربران نوشت: «تعجب نمی‌کنم اگر این موضوع اکنون به فاجعه تبدیل شود، هم از نظر گسترش و هم از نظر اقدامات قرنطینه‌ای».

تنها چیزی که به طور قطعی در زمان نگارش و اولین انتشار (5 اکتبر 2026) شناخته شده است، این است که طاعون ذات الریه بسیار مسری است.

طاعون پنومونی شکلی از طاعون است که ریه ها را مبتلا می کند. مانند هر شکل دیگری از این بیماری، این بیماری توسط Yersinia pestis ایجاد می شود، یک باکتری که معمولا در پستانداران کوچک مانند جوندگان و در کک هایی که از آنها تغذیه می کنند یافت می شود.

سازمان جهانی بهداشت، نوع پنومونی را به عنوان خطرناک ترین نوع طاعون توصیف می کند.

دوره نهفتگی آن می تواند تا 24 ساعت کوتاه باشد و تنها شکلی است که به راحتی از طریق ذرات تنفسی منتشر شده در هنگام سرفه بیمار از فردی به فرد دیگر منتقل می شود. به همین دلیل است که طبق گفته WHO، می تواند باعث ایجاد اپیدمی های شدید شود.

علائم به سرعت ظاهر می شوند: تب بالا، سردرد و ضعف، به دنبال آن یک ذات الریه که به سرعت تشدید می شود همراه با تنگی نفس، درد قفسه سینه و سرفه که اغلب خون می آورد.

یک فرد می تواند با تنفس مستقیم در باکتری، یا با ایجاد آن در زمانی که بوبونیک و/یا سپتی سمی درمان نشده و به ریه ها سرایت می کند، به طاعون پنومونی مبتلا شود.

طاعون پنومونی یک بیماری جداگانه نیست. این یکی از سه شکل طاعون است: بوبونیک، سپتی سمیک و پنومونیک.

چیزی که آنها را از هم متمایز می کند این است که عفونت در بدن قرار می گیرد و نحوه گسترش بیماری و میزان کشنده بودن آن را شکل می دهد.

طاعون بوبونیک رایج ترین شکل است و اکثر مردم با شنیدن "طاعون" به آن فکر می کنند. معمولا به دنبال نیش کک رخ می دهد. این باکتری به نزدیک‌ترین غدد لنفاوی می‌رود که به صورت توده‌ای دردناک به نام بوبو متورم می‌شود. به گفته سازمان بهداشت جهانی، به ندرت بین افراد سرایت می کند.

اگر طاعون بوبونیک درمان نشود، باکتری می تواند در بدن حرکت کند. اگر آنها در جریان خون پخش شوند، بیماری می تواند به طاعون سپتی سمی تبدیل شود که باعث خونریزی زیر پوست، مرگ بافت در انگشتان دست و پا و نارسایی اندام می شود. اگر باکتری به ریه ها برسد، بیماری به طاعون پنومونی تبدیل می شود، شکلی که می تواند از فردی به فرد دیگر از طریق هوا منتقل شود. طاعون سپتی سمیک و پنومونیک نیز می توانند مستقیما ایجاد شوند، بدون اینکه ابتدا بوبو ظاهر شود.

طاعون بوبونیک در صورت درمان نشدن بین 30 تا 60 درصد بیماران را می کشد. اشکال سپتی سمی و پنومونیک بدون درمان همیشه کشنده است.

طاعون پنومونی قابل درمان است، اما تنها در صورتی که درمان به سرعت شروع شود. WHO هشدار می دهد که بدون درمان می تواند در عرض 18 تا 24 ساعت پس از اولین علائم منجر به مرگ شود.

آنتی‌بیوتیک‌های رایج می‌توانند عفونت را درمان کنند، و نرخ بهبودی زمانی بالاست که بیماران در عرض یک روز پس از بیمار شدن تحت درمان قرار گیرند.

سرعت چیزی است که نتیجه را تعیین می کند. به گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری آمریکا (CDC) به پزشکان توصیه می شود منتظر تایید آزمایشگاهی نباشند و به محض مشکوک شدن به طاعون، آنتی بیوتیک را شروع کنند.

خود داروها نادر و تخصصی نیستند. آنها آنتی بیوتیک های استاندارد و پرمصرف هستند و بیماران معمولا به یک دوره حداکثر تا دو هفته نیاز دارند. WHO می گوید برای جلوگیری از گسترش عفونت، بیماران در انزوا نگه داشته می شوند و پوشیدن ماسک به محافظت از اطرافیان آنها کمک می کند.

افرادی که نزدیک بیمار بودند نیز تحت درمان قرار می گیرند، حتی اگر علائمی نداشته باشند. هم سازمان جهانی بهداشت و هم CDC یک دوره هفت روزه آنتی بیوتیک های پیشگیرانه را برای تماس نزدیک با افراد مبتلا به طاعون پنومونی توصیه می کنند.

WHO واکسن طاعون را برای عموم توصیه نمی کند. واکسیناسیون را برای گروه‌های پرخطر، مانند کارکنان آزمایشگاهی که با این باکتری کار می‌کنند و کارکنان بهداشتی در نظر می‌گیرد.