عراق گذرگاه مرزی چذابه را تا اطلاع ثانوی بست؛ گزارش‌ها از تشدید فشار واشنگتن بر بغداد برای اقدامات بیشتر
عراق در حالی گذرگاه مرزی شیب (چذابه) با ایران را از صبح چهارشنبه تا اطلاع ثانوی بست، شبکه الجزیره از احتمال تعطیلی تدریجی چند گذرگاه دیگر خبر داده و یک رسانه عربی به نقل از منبعی دولتی مدعی شد که این تصمیم در پی فشار آمریکا بر بغداد اتخاذ شده است.
خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر (۲۹ مهر) به نقل از دو منبع در گذرگاه شیب گزارش داد که عراق این گذرگاه مرزی با ایران را تا اطلاع ثانوی به روی مسافران، خودروها و کامیون‌های تجاری بست. یک منبع دیگر به رویترز گفت که تصمیم تعطیلی گذرگاه با هدف بازنگری در ترتیبات امنیتی آن اتخاذ شده است.خبرگزاری ملی عراق (نینا)، از خبرگزاری‌های مستقل این کشور، نیز روز چهارشنبه به نقل از یک منبع دولتی، صدور دستور تعطیلی گذرگاه شیب در استان میسان را تایید کرد، اما توضیحی درباره دلایل آن ارائه نداد.پیشتر، شبکه الجزیره عربی شامگاه سه‌شنبه، به نقل از یک منبع دولتی عراق خبر داده بود که علی الزیدی، نخست‌وزیر این کشور، دستور بسته‌شدن گذرگاه شیب را صادر کرده و قرار است تعدادی دیگر از گذرگاه‌های مرزی مشترک با ایران نیز طی روزهای آینده به‌تدریج تعطیل شوند.به گزارش الجزیره، هنوز مشخص نیست چه تعداد از گذرگاه‌های مرزی مشمول این تصمیم خواهند شد و دولت عراق نیز بیانیه رسمی درباره علت آن منتشر نکرده است.سامر الکبیسی، خبرنگار الجزیره در بغداد، به نقل از یک منبع دولتی گفته است که تعطیلی برخی گذرگاه‌ها با ترتیبات لجستیکی و اداری ارتباط دارد. خبرگزاری عراقی شفق‌نیوز نیز به نقل از منبعی در شورای استان میسان، علت تصمیم را مسائل فنی عنوان کرد.ادعای فشار آمریکا بر عراق برای بستن مرزهای ایراندر همین حال، پایگاه خبری «العین الاخباریه» در گزارشی اختصاصی مدعی شد که دولت عراق تحت فشار آمریکا برای محدود کردن گذرگاه‌های زمینی با ایران قرار گرفته است.این رسانه به نقل از یک منبع دولتی ناشناس گزارش داده که علی الزیدی در نشستی با رهبران چارچوب هماهنگی، ائتلافی از گروه‌های سیاسی شیعه عراق، اعلام کرده بود که وزارت خزانه‌داری آمریکا در پیامی خواستار بسته‌شدن مرزهای عراق با ایران شده است.بنا بر ادعای این رسانه، بغداد ابتدا با درخواست واشنگتن مخالفت کرده، اما طرف آمریکایی پیشنهاد داده است که تنها دو گذرگاه، یکی در شمال و دیگری در بخش مرکزی مرز، از جمله مسیر مهران، باز بمانند.العین همچنین به نقل از همین منبع نوشته است که نخست‌وزیر عراق مخالفت خود با این محدودیت‌ها را به تام باراک، فرستاده آمریکا، اعلام کرده و بر ضرورت حفظ رفت‌وآمد مسافران و زائران میان دو کشور تاکید کرده است.بر اساس این گزارش، باراک محدودسازی گذرگاه‌ها را بخشی از سیاست فشار اقتصادی بر ایران توصیف کرده است.بااین‌حال، این ادعاها تاکنون از سوی مقام‌های رسمی آمریکا یا عراق تایید نشده‌اند و علت تعطیلی گذرگاه شیب همچنان روشن نیست.گذرگاه شیب در استان میسان عراق، مقابل گذرگاه چذابه در استان خوزستان ایران قرار دارد و یکی از مسیرهای مهم مبادلات تجاری و رفت‌وآمد مسافران میان دو کشور محسوب می‌شود.این گذرگاه در ماه سپتامبر نیز در پی تحقیقات امنیتی مرتبط با حملات پهپادی به عربستان سعودی به‌طور موقت بسته شده بود.از تعطیلی مرز پاکستان تا اعلام بازگشایی آنتحولات تازه در مرز ایران و عراق در حالی رخ داده که پاکستان نیز روز شنبه ۱۷ اکتبر فعالیت تجاری در دو گذرگاه اصلی تفتان–میرجاوه و گبد–ریمدان را متوقف کرده بود.مقام‌های محلی پاکستان دلیل تصمیم را نگرانی‌های امنیتی، مقابله با قاچاق و ضرورت بهبود مدیریت مرزی اعلام کرده بودند.در مقابل، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، توقف موقت مراودات مرزی را تایید کرد، اما علت آن را مشکلات فنی و ضرورت اجرای تدابیر احتیاطی دانسته بود.بااین‌حال، روز سه‌شنبه ۲۰ اکتبر، هم‌زمان با سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران، خبرهایی از بازگشایی مرز منتشر شد.خبرگزاری تسنیم به نقل از عاصم منیر در دیدار با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گزارش داد که مشکلات مرزی دو کشور برطرف شده و مرز از صبح همان روز بازگشایی شده است.روزنامه پاکستانی «اکسپرس تریبیون» نیز روز چهارشنبه به نقل از یک مقام آگاه پاکستانی، بازگشایی مرز را تایید کرد. این روزنامه نوشت که عاصم منیر در دیدارهای خود با مقام‌های ایرانی، مشکلات اخیر را موقتی و فنی توصیف کرده است.با وجود این اظهارات، هنوز گزارش مستقلی از آغاز مجدد فعالیت عادی تجاری و عبور کامیون‌ها در هر دو گذرگاه تفتان و گبد–ریمدان منتشر نشده است.نگرانی از محدودتر شدن مسیرهای تجارت زمینی ایرانمحدودیت‌های اخیر در مرزهای عراق و پاکستان در شرایطی اعمال شده‌اند که جنگ ایران و آمریکا، محاصره دریایی بنادر ایران و تحریم‌های اقتصادی واشنگتن، مسیرهای تجارت خارجی جمهوری اسلامی را با مشکلات گسترده‌ای مواجه کرده‌اند.در چنین شرایطی، احتمال تعطیلی گذرگاه‌های بیشتر در مرز عراق می‌تواند بر تجارت زمینی ایران با یکی از عمده‌ترین شرکای تجاری خود و رفت‌وآمد مسافران و زائران تاثیر بگذارد. بااین‌حال، تاکنون تعطیلی گذرگاه دیگری در چارچوب تصمیم جدید عراق به‌طور مستقل تایید نشده و مقام‌های ایرانی نیز واکنش رسمی تازه‌ای به بسته‌شدن گذرگاه شیب اعلام نشان نداده‌اند.