فرانسه در آمادهباش امنیتی برای اعتراضات سراسری؛ جلیقهزردها دوباره به خیابانها میآیند؟
فرانسه روز شنبه ۱۷ اکتبر خود را برای موج تازهای از اعتراضات سراسری آماده میکند. افزایش هزینههای زندگی و قیمت سوخت، در کنار نارضایتی دانشآموزان از وضعیت مدارس، زمینهساز تجمعاتی شده که مقامهای امنیتی نگران تبدیل شدن آنها به درگیریهای خشونتآمیز هستند.
دولت فرانسه و نیروهای امنیتی این کشور در آستانه اعتراضات گسترده روز شنبه ۱۷ اکتبر در وضعیت آمادهباش قرار گرفتهاند. اتحادیههای صنفی و گروههایی از شهروندان که خود را «جلیقهزرد» مینامند، قصد دارند در اعتراض به بحران هزینههای زندگی و افزایش قیمت سوخت به خیابانها بیایند. انتظار میرود شمار زیادی از دانشآموزان معترض نیز به این تجمعات بپیوندند.به گزارش یورونیوز، یک منبع نزدیک به وزارت کشور فرانسه اعلام کرده است که برای روز شنبه حدود ۵۰۰ اقدام اعتراضی در سراسر کشور برنامهریزی شده و برگزاری نزدیک به ۹۰ تظاهرات نیز پیشبینی میشود.این اعتراضات پس از چهار هفته تجمعات دانشآموزی برگزار میشود؛ تجمعاتی که در اعتراض به مشکلات مختلف نظام آموزشی، از جمله کمبود معلم، تراکم بیش از حد دانشآموزان در کلاسهای درس و فرسودگی امکانات مدارس شکل گرفتهاند.اگرچه بیشتر اعتراضات دانشآموزی در هفتههای گذشته مسالمتآمیز بوده، در برخی موارد درگیریهایی با حضور آشوبگران رخ داده است. همزمان، گزارشها و اتهامهای مربوط به خشونت و برخوردهای خشن پلیس با معترضان، انتقادهای گستردهای را برانگیخته است.نگرانی از درگیری در پاریس و دیگر شهرهای بزرگمقامهای فرانسوی نگران وقوع خشونت در جریان تجمعات روز شنبه، بهویژه در پاریس و دیگر شهرهای بزرگ کشور هستند.یک منبع نزدیک به وزارت کشور فرانسه به یورونیوز گفته است که احتمال دارد گروههایی از جریان چپ افراطی برای ایجاد درگیری با نیروهای انتظامی تلاش کنند و بکوشند از محدودههای امنیتی تعیینشده در مسیر راهپیماییها عبور کنند.این منبع همچنین هشدار داده است که مقامهای امنیتی «مسدود کردن مسیرهای اصلی حملونقل و زیرساختهای حیاتی را تحمل نخواهند کرد».امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه، روز جمعه با تاکید بر اینکه حق اعتراض «کاملا محترم شمرده میشود»، گفت اعمال این حق باید با احترام به جان و مال مردم همراه باشد.او افزود: «به همین دلیل، خواستار آرامش و احترام هستم؛ این حقوق باید حفظ شوند.»افزایش انتقادها از خشونت پلیس؛ دو نوجوان با جراحات شدیدعملکرد نیروهای انتظامی فرانسه در هفتههای اخیر، در پی مطرح شدن چندین اتهام خشونت پلیس، بیش از پیش زیر ذرهبین قرار گرفته است.در یکی از موارد، گزارش شده است که یک دانشآموز ۱۵ ساله بر اثر اصابت گلوله پلاستیکی پلیس، بینایی یکی از چشمان خود را از دست داده است.در حادثهای جداگانه نیز گفته میشود یک نوجوان ۱۴ ساله پس از برداشتن نارنجک گیجکننده پلیس، یک دست خود را از دست داده است.تحقیقات درباره چگونگی وقوع هر دو حادثه همچنان ادامه دارد.پس از حادثه دوم، مقامهای فرانسوی استفاده از برخی انواع نارنجکهای گیجکننده را به حالت تعلیق درآوردند.با این حال، لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، روز جمعه در مصاحبهای اعلام کرد که در صورت بروز «خشونت شدید شهری» در حاشیه اعتراضات روز ۱۷ اکتبر، استفاده از نارنجکهای گیجکننده مجاز خواهد بود.او در عین حال تاکید کرد که از این تجهیزات «هرگز زمانی که اوضاع بهخوبی پیش میرود» استفاده نمیشود.نونز روز سهشنبه در مجلس سنای فرانسه اعلام کرد که تاکنون ۳۶ پرونده تحقیقاتی درباره اتهامهای خشونت پلیس در جریان اعتراضات دانشآموزی گشوده شده است.به گفته او، چهار پرونده به جراحات منجر به نقص عضو و شش پرونده به آسیبهای جسمی شدید مربوط میشوند. دیگر پروندهها نیز شامل اتهامهایی درباره ضربوشتم، توهین و خشونت جنسی هستند.آیا جلیقهزردها به خیابانها بازمیگردند؟یکی دیگر از موضوعاتی که بر نگرانی مقامهای فرانسوی افزوده، احتمال بازگشت جنبش جلیقهزردهاست؛ جنبشی که در سال ۲۰۱۸ و در واکنش به برنامه دولت برای افزایش مالیات سوخت و گازوئیل شکل گرفت.معترضان جلیقهزرد در آن زمان ماهها، تقریبا هر آخر هفته، در سراسر فرانسه تجمع میکردند و با مسدود کردن میدانها، بزرگراهها و انبارهای سوخت، اعتراض خود را به سیاستهای اقتصادی دولت نشان میدادند.آن اعتراضات در موارد متعددی به درگیریهای شدید میان معترضان و نیروهای پلیس انجامید.گمانهزنیها درباره احتمال احیای این جنبش در حالی مطرح شده که دولت فرانسه با بحران سنگین بدهی عمومی دستوپنجه نرم میکند و میکوشد بودجهای حاوی تدابیر ریاضتی را از پارلمانی بدون اکثریت مشخص عبور دهد.نزدیک به هزار مامور پلیس زخمی شدهاندسباستین لوکورنو، نخستوزیر فرانسه، روز پنجشنبه اعلام کرد که از آغاز اعتراضات تاکنون ۹۳۷ مامور پلیس و ژاندارم زخمی شدهاند.او همچنین از زخمی شدن ۲۴۸ دانشآموز و ۱۴۹ نفر از کارکنان آموزشی خبر داد و گفت شمار آسیبدیدگان ثبتشده، بالاترین رقمی است که تاکنون وزارت آموزش ملی فرانسه گزارش کرده است.لوکورنو هشدار داد که «جنبش اعتراضی دانشآموزان دبیرستانی» در حال تبدیل شدن به «موجی از خشونت شهری» است.شکایت اتحادیه پلیس از دولتدر همین حال، اتحادیه «آلیانس پلیس ناسیونال» (Alliance Police Nationale)، یکی از بزرگترین تشکلهای صنفی پلیس فرانسه، روز سهشنبه اعلام کرد که قصد دارد به اتهام «به خطر انداختن جان دیگران» علیه دولت شکایت کند.این اتحادیه با انتقاد از آنچه «دستورهای متناقض» به ماموران پلیس خواند، اعلام کرد نیروهای انتظامی در جریان اعتراضات دانشآموزی در معرض خشونت قرار گرفته و در برابر خصومت عمومی بدون حمایت کافی رها شدهاند.در بیانیه این اتحادیه آمده است: «پس از ابراز همدلی رئیسجمهوری با آشوبگران و تاکید او بر گفتوگو، اکنون با دستورالعملهای مبهم، فرمانهای متناقض و اظهارات عمومی سطحی روبهرو هستیم.»این اتحادیه همچنین اعلام کرد: «اختلاف میان اظهارات علنی لوران نونز و دستورهای شفاهی که از طریق سلسلهمراتب فرماندهی به ماموران منتقل میشود، دیگر تحملناپذیر شده است.»اتهام دولت به چپ رادیکال درباره تشدید ناآرامیهادر کنار اختلافها بر سر شیوه برخورد پلیس با معترضان، تنش سیاسی میان دولت و جریان چپ رادیکال نیز افزایش یافته است.دولت فرانسه و مخالفان سیاسی حزب «فرانسه تسلیمناپذیر» این حزب چپ رادیکال را متهم کردهاند که با ادبیات تحریکآمیز خود به تشدید ناآرامیها و تشویق خشونت دامن میزند.ژانلوک ملانشون، رهبر این حزب، در سخنرانی روز ۳۰ سپتامبر از هوادارانش خواسته بود «در برابر خشونت پلیس بایستند» و افزوده بود: «برای هیچکس نه فراموشی در کار خواهد بود و نه بخشش.»او بعدا در توضیح مواضع خود تاکید کرد که از شیوههای مسالمتآمیز اعتراض حمایت میکند.