قرقیزستان واردات سیب (و بیشتر) را به طور موقت ممنوع کرد
اتحادیه اروپا - که بزرگترین صادرکننده سیب به قرقیزستان است - از بیشکک خواست تا با این ممنوعیت مخالفت کند و یادآور شد که قوانین سازمان تجارت جهانی برای توجیه چنین اقداماتی به "شرایط استثنایی" نیاز دارند.
در اوایل اکتبر، کابینه وزرای قرقیزستان پیشنهاد کرد که ممنوعیت موقت واردات سیب به این کشور تا فوریه 2027 اعمال شود. این پیشنهاد تا 23 اکتبر برای بحث عمومی مطرح بود و اتحادیه اروپا علیه این اقدام تصمیم گیری کرد. در 27 اکتبر رسانه های محلی گزارش دادند که آدیلبک کاسیمالیف، رئیس کابینه وزیران، این قطعنامه را امضا کرده است.
کابینه وزرای قرقیزستان ممنوعیت واردات موقت را برای حمایت از بخش کشاورزی این کشور و اطمینان از "فروش به موقع برداشت سیب در سال 2026" ضروری توضیح داد. قرقیزستان بیش از 26000 هکتار باغ سیب دارد و پیش بینی می شود امسال بیش از 179000 تن برداشت شود. در توجیه ممنوعیت موقت، کابینه وزیران به رشد واردات سیب خارجی و کاهش صادرات سیب قرقیزستان اشاره کرد. در سال 2024، کابینه اعلام کرد، واردات سیب در مجموع بیش از 14000 تن بوده است. در سال 2025 آنها به کمی بیش از 2900 تن رسیدند.
اما در هشت ماه اول سال 2026، از ژانویه تا آگوست، قرقیزستان نزدیک به 6500 تن سیب وارد کرده است که بیش از دو برابر کل سال 2025 است. منشا این سیب ها بیشتر از لهستان (3554 تن)، چین (1696 تن) و ازبکستان (860 تن) است. در همان زمان، صادرات سیب قرقیزستان در هشت ماهه اول سال 2026، 13 درصد نسبت به داده های سال 2025 کاهش یافت. کابینه در توجیه این قطعنامه گفت: «کاهش محموله‌های صادراتی اهمیت بازار داخلی را برای فروش سیب‌های کشت شده در داخل کشور افزایش می‌دهد».
هجوم سیب های وارداتی در فصلی که عرضه داخلی در اوج است، می تواند رقابت در بازار داخلی را تشدید کند. اتحادیه اروپا نظری را در مورد این قطعنامه ارائه کرد و "نگرانی های جدی" را در مورد ممنوعیت پیشنهادی ابراز کرد. این موضوع بسیار نگران کننده است که به نظر می رسد ممنوعیت واردات به عنوان اقدامی برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی در هنگام برداشت محصول است، در حالی که طبق قوانین سازمان تجارت جهانی (WTO) چنین اقداماتی تنها در شرایط استثنایی و با رعایت معیارهای بسیار سختگیرانه قابل استناد است. قرقیزستان از دسامبر گذشته به عضویت سازمان تجارت جهانی درآمده است
این اولین کشور آسیای مرکزی بود که به آن ملحق شد، پس از آن تاجیکستان در سال 2013 و قزاقستان در سال 2015 قرار گرفتند. ازبکستان مسیر WTO را در سال 1994 آغاز کرد اما برای چندین دهه پیش از از سرگیری مذاکرات در سال 2020، سرگردان بود. مقامات ازبکستان در نشست کارگروه در ماه ژوئیه بر هدف خود برای الحاق در سال 2026 تاکید کردند.
اتحادیه اروپا در اظهار نظر خود در مورد پیش‌نویس قطعنامه قرقیزستان، استدلال کرد که «اعمال ناگهانی محدودیت‌های وارداتی سیگنال منفی نه تنها به صادرکنندگان سیب اتحادیه اروپا، بلکه به همه تاجران اتحادیه اروپا که بالقوه علاقه‌مند به بازار جمهوری قرقیزستان هستند، ارسال می‌کند». اتحادیه اروپا خاطرنشان کرد که یکی از بزرگترین شرکای تجاری و سرمایه گذاری قرقیزستان است، "با موافقت نامه مشارکت و همکاری ما (PCA) که زیربنای این رابطه است." اظهار نظر اتحادیه اروپا ادامه داد، PCA، "موضوع می‌کند که کالاهای منشأ اتحادیه اروپا باید عاری از هرگونه محدودیت کمی به جمهوری قرقیزستان وارد شوند..."
سیب در قرقیزستان و قزاقستان اهمیت ویژه ای دارد – نام بزرگترین شهر قزاقستان، آلماتی، از کلمه قزاقستانی به معنای سیب گرفته شده است، آلما – این فقط سیب نیست که بیشکک نگران آن است. در 16 اکتبر، معاون اول رئیس کابینه وزیران دانیار آمانگلدیف قطعنامه ای را امضا کرد که واردات سیب زمینی را به مدت شش ماه ممنوع می کند. مشخص نیست که آیا اتحادیه اروپا شکایات خود را به سازمان تجارت جهانی خواهد برد یا خیر، اگرچه این تهدید قطعا با اظهارنظرهایش در مورد ممنوعیت سیب منتقل می شود.
متن اصلی (انگلیسی)
Kyrgyzstan Temporarily Bans Imports of Apples (and More)
The EU – which is the top exporter of apples to Kyrgyzstan – urged Bishkek against the ban, noting that WTO rules require “exceptional circumstances” to justify such measures.