لغو ناگهانی (و لغو) امتیازات پرواز تایوان توسط پاکستان

اواخر ماه گذشته، پاکستان اعلام کرد که خطوط هوایی تایوانی مانند خطوط هوایی چین و ایوا ایر اجازه پرواز بر فراز این کشور را نخواهند داشت. این امر پس از اعلام وزیر دفاع خواجه آصف صورت گرفت که مسئولیت‌هایش شامل امتیازات پرواز نیز می‌شود. آصف مدعی شد که این ممنوعیت بر اساس سیاست چین واحد پاکستان بوده است. این اولین باری بود که کشوری بر اساس سیاست ادعایی یک چین، امتیاز پرواز خطوط هوایی تایوانی را لغو کرد.

پیش از این، EVA Air و China Airlines - که علیرغم نامش، حامل ملی تایوان است، نباید با شرکت هواپیمایی چینی ایر چاینا اشتباه گرفته شود - از 28 اکتبر سال جاری تا 27 مارس 2027 توسط اداره هوانوردی غیرنظامی پاکستان از امتیازات پرواز خارج شده بودند. با این حال، این اقدام پاکستان پس از مدت زیادی طول نکشید. خطوط هوایی تایوانی همچنان از امتیازات بالای پرواز به پاکستان برخوردار هستند. هنوز مشخص نیست که چرا این تصمیم در وهله اول توسط دولت پاکستان گرفته شد - و چرا مدت کوتاهی پس از آن برعکس شد.

این احتمال وجود دارد که پاکستان پس از اعلامیه ای که ممکن است در پشت صحنه رخ داده باشد، فشار بین المللی را پیش بینی نکرده باشد. به همین ترتیب، مشخص نیست که آیا این تصمیم دولت پاکستان برای لغو امتیاز پرواز تایوان بوده است یا این که پس از درخواست پکن صورت گرفته است. این اقدام حدود یک ماه قبل از انتخابات محلی تایوان در اواخر نوامبر انجام شد. در کشورهای دیگر، چین واقعا به دنبال اعمال فشار بر تایوان در پیش از انتخابات است.

در ماه‌های گذشته، گزارش‌هایی مبنی بر عدم پذیرش اتباع تایوانی به اوگاندا و کنیا منتشر شده است، زیرا گذرنامه‌های تایوانی آنها توسط پکن صادر نشده است و در نتیجه اسناد مسافرتی معتبر در نظر گرفته نمی‌شوند. در ماه اوت، گذرنامه‌های چهار تایوانی در اوگاندا مصادره شد، اما در نهایت آنها بازگردانده شدند.

در ماه ژوئن، دو نماینده تایوانی در یازدهمین کنفرانس اقیانوس ما در مومباسا، کنیا، از پذیرش در این کنفرانس خودداری کردند زیرا پاسپورت تایوانی آنها "نامعتبر" در نظر گرفته شد. آنها متعاقبا گذرنامه و تلفن همراهشان را ضبط کردند و به مدت 20 ساعت بازداشت شدند، اما بعدا آزاد شدند.

با وجود گزارش های متناقض پس از آن، به نظر می رسد تایوانی ها همچنان می توانند با استفاده از گذرنامه خود وارد کنیا شوند. ممکن است پاکستان اولین کشوری باشد که پرواز خطوط هوایی تایوانی را بر فراز حریم هوایی خود ممنوع می کند، اما سایر کشورها ظاهرا به دستور چین، امتیاز پرواز هواپیماهای خاص تایوانی را لغو کرده اند. در ماه آوریل، سفر رئیس جمهور لای چینگ ته به اسواتینی، تنها متحد دیپلماتیک آفریقایی تایوان، به طور ناگهانی لغو شد.

لای قصد داشت برای چهلمین سالگرد به تخت نشستن پادشاه مسواتی سوم، که پنجاه و هشتمین سالگرد تولد مسواتی نیز بود، از اسواتینی دیدن کند. این سفر پس از لغو امتیاز پرواز ماداگاسکار، موریس و سیشل برای هواپیمای لای لغو شد. اگرچه جزئیات کمیاب است، دولت تایوان ادعا کرده است که دولت چین تهدید کرده است که در صورت اجازه عبور هواپیمای لای، لغو بدهی این کشورها را لغو خواهد کرد. این احتمال وجود دارد که چین از اهرم های مشابهی بر پاکستان استفاده کرده باشد.

اگر چنین است، این نشان می دهد که محدود کردن دسترسی تایوان به حریم هوایی به یک تاکتیک جدید در کتاب بازی چین برای تحت فشار قرار دادن تایوان تبدیل شده است. به نوبه خود، دولت لای تلاش کرده است تا اقدامات پاکستان را به حذف تایوان از سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو)، نهاد سازمان ملل متحد که مسئول ایمنی هوانوردی جهانی است، مرتبط کند.

دولت‌های تایوان مدت‌هاست که خواستار پذیرش تایوان در ایکائو شده‌اند و این خطرات را برای ایمنی هوانوردی بین‌المللی در زمانی که یک مرکز بزرگ هواپیمایی مانند تایوان از سازمان جهانی هوانوردی غیرنظامی کنار گذاشته می‌شود، افزایش می‌دهد. همچنین این امکان وجود دارد که دولت پاکستان به ابتکار خود امتیازات پرواز EVA Air و China Airlines را به عنوان ابزاری برای تقویت روابط با پکن لغو کرده باشد.

برای کشورهایی که مایل به ایجاد روابط قوی تر با چین هستند، حمله به تایوان راهی برای نشان دادن تعهد آنها به پکن است. به همین ترتیب، حمایت صوتی از تایوان می تواند برای نشان دادن تمایل به روابط نزدیکتر با ایالات متحده مورد استفاده قرار گیرد. به عنوان مثال، دولت‌های کشورهای اروپای شرقی مانند لیتوانی از طریق اقداماتی مانند اهدای واکسن در طول همه‌گیری کووید-19 به عنوان بخشی از تلاش‌های پیام‌رسانی گسترده‌تر برای نشان دادن همسویی با ایالات متحده، متحدان اروپای غربی و ناتو، از تایوان حمایت کردند. پاکستان مدعی شد که اقداماتش مطابق با این قانون بوده است

سیاست چین واحد آن لفاظی دولت چین بر وجود سیاست چین واحد یا اصل چین واحد به عنوان یک اجماع بین‌المللی دلالت دارد - گاهی اوقات با این ادعا که این موضوع در حقوق بین‌الملل از طریق قطعنامه 2758 سازمان ملل متحد تدوین شده است. استناد به سیاست چین واحد یا اصل چین واحد برای چین برای توجیه هر گونه حرکت علیه تایوان تبدیل شده است. در واقع، هر کشوری سیاست یک چین متفاوت و متمایز دارد. چین اغلب تلاش می کند این تصور را ایجاد کند که در سطح بین المللی به عنوان دارای حاکمیت بر تایوان شناخته شده است.

سفارتخانه‌های چین در خارج از کشور گاهی متهم شده‌اند که می‌خواهند از اقدامات دفاتر نمایندگی تایوانی در کمک به شهروندان تایوانی برای بازگرداندن یا تخلیه اعتبار بگیرند. تایوان به جای سفارتخانه ها در کشورهایی که روابط رسمی با آنها ندارد، دفاتر نمایندگی - که اغلب دفاتر اقتصادی و فرهنگی نامیده می شوند - دارد.

تلاش برای اعتبار بخشیدن به چنین اقداماتی ابزاری برای اثبات این موضوع است که سفارت‌های چین در سطح بین‌المللی به عنوان مسئول شهروندان تایوانی در خارج از کشور شناخته می‌شوند. چین به طور مشابه از حوادث استرداد اتباع تایوانی به چین استفاده کرده است. اتباع تایوانی گاهی اوقات برای مواجهه با اتهامات به چین تحویل داده می شوند زیرا آنها اقدامات کلاهبرداری را علیه شهروندان چینی انجام داده اند. پکن از چنین مواردی استفاده می کند تا سیستم قضایی بین المللی را به عنوان بخشی از چین در نظر بگیرد. گاهی از تلاش های چین برای ارعاب استفاده شده است.

به عنوان مثال، سال گذشته، در دوره ای که تعدادی از سیاستمداران برجسته حزب دموکرات ترقی خواه (DPP) به اروپا سفر کردند، دولت چین تلاش کرد این تصور را ایجاد کند که قانونگذار DPP و نامزد فعلی شهردار تایپه، پوما شن را در طول سفرهای شن به اروپا از طریق اینترپل دستگیر خواهد کرد. دولت چین همچنین ادعا کرد که تحقیقات جنایی در مورد شن در چونگ کینگ ادامه دارد. اینترپل به نوبه خود اعلام کرد که در مورد اختلافات سیاسی اقدام نخواهد کرد.

با این وجود، چین به طور معمول متهم شده است که به دنبال استفاده از "اعلامیه های قرمز" اینترپل برای هدف قرار دادن مخالفان سیاسی است. با این حال، تلاش برای لغو امتیاز پرواز برای خطوط هوایی تایوانی، تاکتیک جدیدی برای چین خواهد بود. ارزش تماشای آن را دارد تا ببینیم آیا پاکستان چنین ممنوعیتی را ایجاد کرده است یا خیر، و آیا کشورهای دیگر نیز تصمیم به پیروی از آن دارند.