ماهواره‌های به اندازه قوطی نوشیدنی: چالش فضایی مهندسان جوان در ازبکستان
از محاسبات کلاس تا پرتاب موشک، تیم‌هایی از ۱۵ کشور ساخته‌های خود را در پرواز آزمایش‌کردند. دستگاه‌ها مجهز به حسگر و سامانه ارتباطی پیش از فرود با چتر داده‌ها را ثبت‌کردند.
ساخت یک ماهواره معمولا به سال‌ها زمان، تاسیسات تخصصی و بودجه قابل‌توجه نیاز دارد. اما در فرودگاهی در بیرون تاشکند، پایتخت ازبکستان، مهندسان جوان از ۱۵ کشور با چالشی متفاوت روبه‌رو شدند: ساخت مدل مینیاتوری ماهواره‌ای آن‌قدر کوچک که در یک قوطی نوشیدنی جا بگیرد و سپس فرستادن آن به آسمان.این سازه‌ها که کن‌ست نام دارند، مجهز به حسگرها، قطعات الکترونیکی و سامانه‌های مخابراتی بودند که برای جمع‌آوری داده‌ها در طول پرواز طراحی شده‌اند. این ماهواره‌های قوطی‌شکل با استفاده از موشک‌ها پرتاب و سپس با چتر نجات رها می‌شدند تا فرود بیایند و برای دانشجویان فرصتی فراهم کنند تا بدون خروج از جو زمین مهارت‌های مهندسی خود را در میدان عمل بیازمایند.بر خلاف ماهواره‌های معمول، کن‌ست‌ها وارد مدار نمی‌شوند، بلکه در شرایط واقعی پرواز، بخشی از کارکردهای یک ماموریت فضایی را شبیه‌سازی می‌کنند.تیم‌ها چند روز را در دانشگاه پلی‌تکنیک تورین در تاشکند صرف مونتاژ قطعات الکترونیکی، تنظیم حسگرها و برنامه‌نویسی دستگاه‌های خود کردند و سپس آن‌ها را برای پرتاب آماده ساختند. این برنامه ۵۰ شرکت‌کننده بین‌المللی و بیش از ۱۰۰ دانشجو از ازبکستان را گرد هم آورد.از طراحی تا پروازدر مرحله فرود، چالش اصلی این بود که کن‌ست‌ها به‌طور مستقل به کار خود ادامه دهند؛ در حالی که حسگرها داده‌ها را ثبت می‌کردند و سامانه‌های مخابراتی اطلاعات را به ایستگاه‌های زمینی می‌فرستادند.یکی از تیم‌های ازبکستانی در کنار حسگرهای اندازه‌گیری دما و فشار هوا، یک دوربین هم به دستگاه خود افزود و تلاش کرد در طول پرواز، تصاویر زنده مخابره کند.احمدخون لطیپوف در گفت‌وگو با یورونیوز گفت: «چالش اصلی اینجاست که تله‌متری پایدار ایجاد کنیم؛ ارتباط باید بین ایستگاه زمینی و خود کن‌ست برقرار بماند.»این دستگاه‌ها همچنین اطلاعات را در حافظه داخلی خود ذخیره می‌کردند تا تیم‌ها حتی در صورت اختلال در ارتباط با ایستگاه زمینی بتوانند داده‌ها را بازیابی کنند.باریش بینک، مدرس دانشگاه فنی استانبول، گفت که این روند، بخشی اساسی از نحوه کار ماهواره‌های واقعی را بازتولید می‌کند.باریش بینک توضیح داد: «در یک پروژه ماهواره واقعی، ماهواره داده‌ها را برای ایستگاه زمینی ارسال می‌کند و همزمان آن را در حافظه خود نگه می‌دارد؛ کاری که ما در اینجا هم انجام می‌دهیم.»پس از فرود، تیم‌ها دستگاه‌های خود را بازیابی و داده‌های ثبت‌شده در طول پرواز را تحلیل کردند. به این ترتیب توانستند محاسبات خود را با عملکرد واقعی سامانه‌های الکترونیکی، حسگرها، ارتباطات و چتر نجات مقایسه کنند.به گفته برگزارکنندگان، ۱۴ تیم به مرحله نهایی راه یافتند که در نهایت تیم «نبولا» رتبه نخست را به دست آورد و تیم‌های «پگاسوس» و «اسکای لب» در جایگاه‌های بعدی قرار گرفتند.مهارت‌های فضایی فراتر از ماهواره‌هااین رقابت بخشی از پنجمین کارگاه بین‌المللی آموزش کن‌ست بود که از سوی سازمان فضایی ازبکستان اوزکاسموس، سازمان جهانی اسلامی آموزش، علوم و فرهنگ (آیسسکو) و دانشگاه پلی‌تکنیک تورین در تاشکند برگزار شد.محمد شریف، مشاور علم و محیط زیست در آیسسکو، گفت استفاده روزافزون از فناوری ماهواره، تقاضا برای مهارت‌هایی فراتر از مهندسی کلاسیک هوافضا ایجاد کرده است.او بر اهمیت حوزه‌هایی چون پایش زمین، ارتباطات ماهواره‌ای و هوش مصنوعی تاکید کرد و در کنار آن، به کاربردهای این فناوری در کشاورزی، امنیت غذایی و رصد اقلیم اشاره کرد.این برنامه همچنین کار گروهی بین‌المللی را در مرکز چالش مهندسی قرار می‌دهد.باریش بینک گفت: «آن‌ها باید از مهارت‌های خود استفاده کنند و در عین حال با دیگران همکاری داشته باشند؛ در فضا، همکاری بین‌المللی مهم‌ترین عامل است.»برای سازمان فضایی ازبکستان، این برنامه همچنین فرصتی برای آموزش متخصصان جوان برای بخش رو به رشد فضایی این کشور است.محیدین ابراهیموف، معاون رئیس اوزکاسموس، با تاکید بر اینکه درگیر کردن جوانان در فناوری فضایی ضروری است، گفت حتی پیشرفته‌ترین پروژه‌ها نیز به مهارت‌ها و تیم‌های مناسب وابسته‌اند.