متن پیمان دفاعی پاکستان-عربستان-ترکیه چه می گوید؟ - توضیح دهنده

این هفته تعدادی از رسانه های خاورمیانه متن پیمان دفاعی مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان را منتشر کردند. متون تا حد زیادی یکسان هستند، با چند تفاوت کوچک. همچنین عربستان سعودی هدف حوثی‌های مورد حمایت ایران است. ایالات متحده از عربستان سعودی حمایت می کند، ظاهرا تا کنون با توصیه یا سایر ابزارهای غیرجنبشی. این نشان می دهد که ایالات متحده آماده بمباران حوثی ها نیست. انگلیس هواپیماهای جنگی خود را به عربستان سعودی می فرستد.

مصر نیز ممکن است نیروهایی را برای کمک به دفاع بفرستد. حتی گزارش ها حاکی از آن است که در صورت موافقت ریاض، اسرائیل می تواند به ریاض کمک کند. پیمان دفاعی مکه بین عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در 7 اوت 2026 در مکه توسط محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان امضا شد. این توافق یک مفهوم دفاعی سه جانبه را ایجاد کرد که بر اساس آن حمله مسلحانه به یک عضو، حمله به هر سه عضو تلقی می شود. این شبیه مفهوم ناتو است.

با این حال، این پیمان تاکنون فعال نشده است. متن به دلیل ارائه به پارلمان ترکیه در دست انتشار است. این پیمان چه می گوید؟ متن منتشر شده توسط The National در 21 اکتبر نشان می دهد که پیمان دفاعی مکه بین عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان چیزی بیش از یک توافق دفاعی متقابل است. این یک ساختار نظامی و سیاسی دائمی، به اشتراک گذاری اطلاعات، تولید مشترک دفاعی، و برنامه های دیگر را پیش بینی می کند. جروزالم پست نسخه های مختلفی از متن را که توسط میدل ایست آی و روزنامه داون در پاکستان نیز منتشر شده بود، بررسی کرد.

متون بسیار مشابه بودند. 16 مقاله بر نکات کلیدی مانند محافظت در برابر تهدیدات حاکمیتی، حمله به یکی از آنها که حمله به همه تلقی می شود، آموزش مشترک، تمرین و استقرار، همکاری در صنعت دفاعی، ایجاد کمیته و دبیرخانه دائمی در عربستان سعودی و داشتن دبیر اول از پاکستان و همچنین امکان پذیرش کشورهای دیگر تمرکز دارد. همچنین اشتراک اطلاعات و پشتیبانی لجستیکی را پیش بینی می کند. چندین نکته در متن قابل ذکر است.

به عنوان مثال، ماده 2 اشاره می کند که حمله به یک حمله به همه تلقی می شود، از جمله یک بند دفاع دسته جمعی به سبک ناتو. با این حال، سه کشور در مورد میزان و ماهیت کمکی که ارائه می کنند، از جمله حمایت نظامی، اختیار خود را حفظ می کنند. این پیمان هم تهدیدات و هم حملات واقعی را مورد توجه قرار می دهد. به عنوان مثال، ماده 1 می‌گوید زمانی که حاکمیت، تمامیت ارضی، یا مرزهای به رسمیت شناخته شده یک عضو دیگر در معرض تهدید یا به خطر افتادن باشد، کشورها از همه ابزارهای لازم استفاده خواهند کرد. این می تواند بیش از دفاع متقابل نیاز داشته باشد.

علاوه بر این، ماده 6 خواستار آموزش مشترک، تمرینات نظامی، مبادله پرسنل و استقرار در زمان صلح و زمان جنگ شده است. ماده 7 همکاری صنعتی را به عنوان ستون اصلی پیمان می داند. این برای کشورها مهم است. همچنین در حالی صورت می‌گیرد که قطر، اندونزی، ترکیه و پاکستان برای گسترش همکاری در پایگاه صنعتی دفاعی خود توافق کرده‌اند.

ماده 7 این پیمان بر تولید مشترک تسلیحات، تحقیق و توسعه، فناوری های تخصصی، نوآوری های دفاعی و آموزش پرسنل تمرکز دارد. در همین حال، ماده 8 یک «کمیته استراتژیک سیاسی و دفاعی» با حضور وزرای خارجه، وزرای دفاع و روسای نظامی هر سه کشور ایجاد می کند.

این شورا سالی دو بار تشکیل جلسه خواهد داد. مواد 9 و 10 بر اشتراک اطلاعات و تهیه سلاح، مهمات، سوخت، قطعات یدکی و سایر تجهیزات نظامی در زمان صلح، جنگ و سایر موارد احتمالی تمرکز دارد. این کشورها همچنین در مورد اینکه آیا کشورهای بیشتری ممکن است به آن بپیوندند بحث کرده اند. ماده 8.4 روندی را برای پذیرش اعضای اضافی، مشروط به اجماع سه کشور تعیین می کند.

این امر مستلزم جاه طلبی برای ایجاد یک سازمان امنیتی بزرگتر به جای حفظ یک اتحاد سه جانبه است. مفهوم اولیه این است که عربستان سعودی میزبان دبیرخانه دائمی خواهد بود، در حالی که پاکستان اولین دوره دبیرکل را خواهد داشت. علاوه بر این، ماده 8.5-6 دبیرخانه ای را در عربستان سعودی ایجاد می کند که یک دبیرکل به صورت دوره ای سه ساله منصوب می شود. پاکستان اولین دوره را برگزار خواهد کرد که یک تعهد نهادی مهم است.

این بخش مهمی از توافق است که وظایف بوروکراتیک مشخصی را مشخص می کند. مواد 6 و 10 استقرار نظامی، کار مشترک و حمایت لجستیکی در "زمان جنگ و زمان صلح" را پوشش می دهد. این امر می تواند کشورها را قادر سازد تا به جای همکاری فقط در مواقع اضطراری، فعالیت های نظامی مشترک منظمی را ایجاد کنند. این شبیه رزمایش‌های ناتو یا رزمایش‌های مشترک بزرگ مکرر است که ایالات متحده از آن در سراسر جهان حمایت می‌کند. در ماده 13، این قرارداد اشتراک‌گذاری اطلاعات محرمانه با دولت‌ها، شرکت‌ها یا افراد خارجی را ممنوع می‌کند.

این نگرانی‌های جالبی را در مورد نحوه تعامل این توافق با شراکت‌های اطلاعاتی موجود، به‌ویژه روابط ترکیه با ناتو و روابط عربستان سعودی و پاکستان با واشنگتن ایجاد می‌کند. در ماده 16، جمله‌ای وجود دارد که به این نکته اشاره می‌کند که هر یک از طرفین «ممکن است پس از گذشت 10 سال از زمان لازم‌الاجرا شدن این توافق، با دادن به «طرف‌های» دیگر، حداقل سه ماه قبل از طریق کانال دیپلماتیک خود، از این توافق خارج شوند. این یک تعهد بلند مدت قوی است.

برای جلوگیری از مشکلات با ناتو، در این توافق نامه اشاره شده است که معاهدات موجود محافظت می شوند. آیا این پیمان نشان دهنده آغاز یک اتحاد نظامی منطقه ای جدید است؟ دبیرخانه دائمی، رهبری دوره ای، جلسات منظم وزیران، و پیش بینی پذیرش اعضای جدید چیزی جاه طلبانه تر از یک یادداشت معمولی همکاری دفاعی را نشان می دهد. همچنین می تواند بر توازن قدرت در خاورمیانه تأثیر بگذارد. ترکیه صنعت دفاعی بزرگ و تجربه ناتو را به ارمغان می آورد، در حالی که پاکستان قابلیت های نظامی و تسلیحات هسته ای بزرگی را به ارمغان می آورد.

همه کشورها شریک یا متحد ایالات متحده هستند. تنها تفاوت در متون منتشر شده توسط رسانه های مختلف که پست می تواند تشخیص دهد این است که ترجمه چشم خاورمیانه بیان می کند که کشورها از "به اشتراک گذاری فناوری بین موسسات صنایع دفاعی، توسعه فناوری مشترک، تولید مشترک" حمایت خواهند کرد. نسخه ملی به تولید مشترک دفاعی، تحقیق و توسعه و تبادل تخصص اشاره می کند، اما به صراحت از عبارت اشتراک فناوری استفاده نمی شود. مشخص نبود چرا این تفاوت جزئی عبارت وجود دارد.