واشنگتنپست به نقل از مقامهای آمریکایی: عربستان گزینه ساخت سلاح هستهای را کنار نگذاشته است
روزنامه واشنگتن پست نوشت بر اساس اسناد محرمانه ارائهشده به کنگره، جامعه اطلاعاتی آمریکا ارزیابی کرده است که عربستان سعودی گزینه راهاندازی برنامهای برای ساخت سلاح هستهای را کنار نگذاشته است؛ ارزیابیای که نگرانیها درباره توافق هستهای اخیر واشنگتن و ریاض را افزایش داده است.
این ارزیابی در شرایطی مطرح شده است که توافق دولت دونالد ترامپ با عربستان سعودی برای توسعه برنامه هستهای غیرنظامی این کشور، با مخالفت شماری از قانونگذاران دموکرات در کنگره روبهرو شده است.این توافق به شرکتهای آمریکایی اجازه میدهد پروژههای انرژی هستهای به ارزش دهها میلیارد دلار را در عربستان آغاز کنند. دولت ترامپ میگوید هدف از این توافق، تقویت روابط واشنگتن و ریاض و جلوگیری از گسترش همکاری عربستان با روسیه و چین در حوزه هستهای است.دولت آمریکا هنگام اعلام توافق در ماه ژوئیه تاکید کرد که این همکاری ضمن رعایت استانداردهای ایمنی، امنیت هستهای و منع اشاعه، جایگاه رقابتی ایالات متحده در فناوری هستهای غیرنظامی را تقویت خواهد کرد.به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندیدامکان غنیسازی تا ۲۰ درصدیکی از مهمترین موارد اختلاف درباره این توافق، امکان غنیسازی اورانیوم در خاک عربستان سعودی است.بر اساس مفاد گزارششده از توافق، غنیسازی در مرحله نخست به کمتر از پنج درصد محدود خواهد بود، اما پس از انجام بررسیهای بیشتر و دستیابی به توافقی کتبی، امکان افزایش سقف آن تا ۲۰ درصد وجود خواهد داشت.شماری از قانونگذاران دموکرات هشدار دادهاند که چنین امکانی میتواند عربستان را به توانایی فنی لازم برای غنیسازی در سطوح بالاتر نزدیک کند و خطر استفاده نظامی از برنامه هستهای این کشور را افزایش دهد.اد مارکی و جف مرکلی، دو سناتور دموکرات، به همراه گروهی دیگر از سناتورها روز جمعه در نامهای به مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دولت ترامپ را متهم کردند که با پذیرش محدودیتهای سهلگیرانهتر، مسیری را برای دستیابی ریاض به توانایی غنیسازی اورانیوم و احتمالا توسعه سلاح هستهای باز کرده است.مرکلی همچنین گفت اگر عربستان واقعا قصد دستیابی به سلاح هستهای ندارد، باید از غنیسازی و بازفرآوری داخلی صرفنظر کند و با بازرسیهای گسترده آژانس بینالمللی انرژی اتمی موافقت کند.یکی دیگر از موارد مورد انتقاد این است که توافق، عربستان را ملزم به اجرای «پروتکل الحاقی» نمیکند؛ سازوکاری که اختیارات گستردهتری برای بازرسی و راستیآزمایی فعالیتهای هستهای در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار میدهد.گروهی متشکل از ۲۰ کارشناس منع اشاعه هستهای، از جمله هانس بلیکس، مدیرکل پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نیز در نامهای به کنگره درباره این موضوع ابراز نگرانی کردهاند.بن سلمان: اگر ایران بمب بسازد، ما هم خواهیم ساختنگرانیها درباره اهداف بلندمدت هستهای عربستان به اظهارات پیشین محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور نیز بازمیگردد. او در سال ۲۰۱۸ گفته بود: «بدون تردید، اگر ایران بمب هستهای بسازد، ما نیز در سریعترین زمان ممکن همین کار را خواهیم کرد.»این موضوع اکنون در شرایطی دوباره مطرح شده که تنشها بر سر برنامه هستهای ایران افزایش یافته است.دولت عربستان سعودی در واکنش به پرسشها درباره برنامه هستهای خود، به اظهارات پیشین عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی این کشور استناد کرده است که گفته بود برنامه هستهای عربستان «صلحآمیز» خواهد بود و با «بالاترین سطوح مسئولیتپذیری و شفافیت» توسعه خواهد یافت.وزارت خارجه آمریکا نیز از توافق دفاع کرده و تاکید کرده است که واشنگتن «از برنامه تسلیحات هستهای عربستان سعودی حمایت نمیکند و نخواهد کرد.»این وزارتخانه میگوید توافق با ریاض با هدف گسترش همکاری در زمینه انرژی هستهای و در عین حال حفظ قویترین استانداردهای منع اشاعهای که از طریق دیپلماسی قابل دستیابی است، تنظیم شده است.واشنگتن پست میگوید سیا از اظهارنظر درباره ارزیابی اطلاعاتی مربوط به اهداف هستهای عربستان خودداری کرده است.توافق هستهای آمریکا و عربستان اکنون در دوره ۹۰ روزه بررسی در کنگره قرار دارد و قانونگذاران میتوانند برای جلوگیری از اجرای آن اقدام کنند. با این حال، در صورت تصویب طرح مخالفت با توافق، دونالد ترامپ میتواند آن را وتو کند، مگر آنکه مخالفان بتوانند حمایت دو سوم اعضای کنگره را برای عبور از وتوی ریاستجمهوری به دست آورند.