پالانتیر: سامانه هوش مصنوعی ناتو کلید خاموشی ندارد
اختلال استارلینک در اوکراین، ترس اروپا از وابستگی به فناوری آمریکا را زنده کرد. پالانتیر در واکنش میگوید «مِیوِن» را نمیتوان از راه دور خاموش کرد.
اختلال استارلینک در اوکراین، ترس اروپا از وابستگی به فناوری آمریکا را زنده کرد. پالانتیر در واکنش میگوید «مِیوِن» را نمیتوان از راه دور خاموش کرد.
شرکت آمریکایی پالانتیر کوشید به اروپاییها اطمینان دهد که سامانهی هوش مصنوعی نظامیاش در ناتو هیچ «کلید خاموشی» ندارد. اطمینانبخشی پالانتیر درست زمانی مطرح شد که اختلال در خدمات استارلینک در اوکراین، نگرانیها دربارهی وابستگی اروپا به شرکتهای فناوری آمریکایی را به اوج رسانده بود.
اوکراین هفتهی گذشته اعلام کرد دسترسیاش به استارشیلد، سرویس ماهوارهای ویژهی کاربردهای نظامی که بر بستر منظومهی استارلینک متعلق به اسپیسایکس کار میکند، محدود شده؛ بهگونهای که پایانهها روی سکوهای پرسرعت از کار افتادند. پیامد مستقیم محدودیت، مختل شدن مأموریتهایی بود که به سرعت و پیوستگی ارتباط وابستهاند، از جمله بهکارگیری پهپادهای رهگیر برای خنثی کردن حملات روسیه.
لوئیس ماسلی ، معاون اجرایی پالانتیر در بریتانیا و اروپا، در گفتوگو با رویترز تأکید کرد که نه پالانتیر و نه دولت آمریکا توانایی خاموش کردن پلتفرم هوش مصنوعی Maven Smart System را ندارند؛ پلتفرمی که ستاد فرماندهی نظامی ناتو و چند ارتش اروپایی به کار میگیرند.
ماسلی گفت: «آنچه طی چند روز گذشته در اخبار مربوط به استارلینک دیدهایم، بهشدت نگرانکننده است.» او افزود: «اما در مورد پالانتیر، میتوانم با قاطعیت اطمینان دهم که هر جا مشتریان نرمافزار ما را خریدهاند، کنترل عملیاتی کامل آن را در اختیار دارند... هیچ کلید خاموشی وجود ندارد. نه پالانتیر و نه دولت آمریکا امکان دستاندازی و خاموش کردن آن را ندارند.»
سامانهی «مِیوِن» حجم عظیمی از دادههای ماهوارهها، رادارها و دیگر حسگرها را پردازش میکند. خروجی کار، تصویری یکپارچه از میدان نبرد برای افسران نظامی است که فرایند تصمیمگیری را شتاب میبخشد.
ناتو در سال ۲۰۲۵ سامانهی میون را برای ستاد عالی فرماندهی متحدان در اروپا (SHAPE) خریداری کرد و در سال ۲۰۲۶ اعلام کرد که سامانه به «قابلیت عملیاتی فنی کامل» رسیده است.
با وجود پذیرش میون در ستاد ناتو، برخی اعضای اروپایی پیمان از جمله آلمان و فرانسه حاضر نشدهاند آن را برای نیروهای مسلح خود به کار بگیرند. دلیل اعلامشده، نگرانی از تکیه بر یک شرکت آمریکایی در دورهای است که تنش میان ترامپ و رهبران اروپایی بارها بالا گرفته.
در بهار ۲۰۲۶، فرماندهی واحد سایبری آلمان خرید میون را منتفی دانست. به گفتهی او، دسترسی کارکنان یک شرکت خصوصی به پایگاهدادهی نظامی ملی کشور «غیرقابل تصور» بود.
ماسلی در پاسخ به همین نگرانی توضیح داد که مشارکت یا عدم مشارکت کارکنان پالانتیر در بهرهبرداری از سامانه «کاملا به صلاحدید مشتری» بستگی دارد. به گفتهی او، چنین کارکنانی در هر صورت شهروند همان کشور خواهند بود و مجوز امنیتی لازم را خواهند داشت.