پیشنهاد نخست وزیر مالزی به میزبانی رئیس جمهور میانمار در تلاش برای بازگرداندن پناهجویان

مالزی قرار است به منظور تسریع در بازگشت هزاران پناهجوی مسلمان روهینگیا، از رئیس جمهور منصوب شده ارتش میانمار برای یک سفر رسمی استقبال کند. انور ابراهیم، ​​نخست وزیر دیروز طی سخنانی در یک پادکست گفت که مین آنگ هلائینگ را به این کشور دعوت کرده است، مشروط بر اینکه میانمار با بازپس گیری شهروندانی که در حال حاضر در مالزی هستند موافقت کند. من از او دعوت کردم که بگوید ما می‌توانیم دوست باشیم، می‌توانیم تجارت کنیم، می‌توانیم میانمار را بپذیریم، اما میانمار باید آنها [آوارگان] را بازگرداند.»

در صورت انجام این سفر، مالزی به پنجمین کشور عضو انجمن کشورهای جنوب شرقی آسیا (آسه آن) تبدیل خواهد شد که از زمان روی کار آمدن مین آنگ هلائینگ در آوریل، پس از سفر به لائوس، تایلند، کامبوج و ویتنام میزبانی می کند. همچنین اولین کشوری از جنوب شرق آسیا خواهد بود که چنین اقدامی را انجام می دهد. شش ایالت دریایی آسه آن - مالزی، اندونزی، فیلیپین، سنگاپور، برونئی، و تیمور-لسته - از زمان کودتای 2021 به طور کلی از ارتش میانمار انتقاد کرده اند تا کشورهای سرزمین اصلی.

مالزی به ویژه یکی از صریح ترین کشورها بوده است و مکررا از امتناع ارتش میانمار از توقف خصومت ها و مشاوره با خط سخت تر ASEAN ابراز ناامیدی کرده است. انور دیروز گفت که مالزی آمادگی به رسمیت شناختن دولت جدید میانمار را ندارد، اما به یک مرجع برای مذاکره در مورد بازگشت پناهجویان نیاز دارد. او گفت: "از نظر من، این دیپلماسی بهتر از فریاد زدن با عصبانیت بر سر میانمار است. چه کسی آنها را می برد؟ آنها را به کجا بفرستیم؟ آنها حتی تابعیت میانماری ندارند." ما به پیروی از آسه آن، خواهان روابط مستقیم با میانمار نیستیم.

پس قرار است با چه کسی مذاکره کنیم؟» در حالی که خط سخت مالزی در قبال میانمار در سال گذشته تا حدودی نرم شده است، انور برای پاسخ به خصومت فزاینده عمومی علیه روهینگیا در مالزی تحت فشار است. تعداد زیادی از روهینگیاها از سال 2017 به این کشور آمده اند، زمانی که ارتش میانمار کمپین پاکسازی قومی را آغاز کرد و بیش از 740000 نفر را از خانه های خود در ایالت راخین به بنگلادش راند. در حال حاضر حدود 126000 پناهجوی روهینگیا در سازمان ملل ثبت نام کرده اند.

آژانس پناهندگان در کوالالامپور، حدود نیمی از کل آژانس است، اگرچه مالزی آنها را به عنوان پناهنده به رسمیت نمی شناسد. در حالی که روهینگیا در ابتدا مورد استقبال هم مذهبیان خود قرار گرفت، افکار عمومی در سال های اخیر با افزایش جمعیت رو به افزایش بوده است. در طول سال 2026، به ویژه، روهینگیا با افزایش لفاظی های بیگانه هراسانه و خصومت عمومی، به ویژه آنلاین، مواجه شده است. این امر دولت مالزی را برای پیشبرد مذاکرات طولانی مدت با هدف بازگرداندن پناهجویان به کشور تحت فشار قرار داده است.

مقامات مهاجرت این کشور قبلا با نایپیداو برای بازگرداندن "داوطلبانه" حدود 5000 پناهجو که حدود نیمی از 10388 شهروند میانماری را تشکیل می دهند که در حال حاضر در انبارهای نگهداری مهاجرت نگهداری می شوند، به توافق رسیده اند. قرار است 1476 نفر اول این گروه در 29 سپتامبر با دو ناو جنگی نیروی دریایی میانمار و یک کشتی بیمارستانی به میانمار بازگردند.

وزارت امور داخله در اعلام بازگشت به وطن اعلام کرد که حضور پناهجویان به یک بار مالی بزرگ تبدیل شده، مشکلات اجتماعی جدی ایجاد کرده و تهدیدی واقعی برای کشور ایجاد کرده است. انور دیروز گفت که دولت در نهایت قصد دارد 200000 نفر را بازگرداند و اگر میانمار نتواند همه آنها را به یکباره دریافت کند، این امر می تواند مرحله به مرحله انجام شود. او گفت: "اگر آنها نمی توانند 200,000 را به یکباره بردارند، آنها را در مرحله به عقب برگردانید و ما به حل آن کمک خواهیم کرد."

در حالی که طرف مالزیایی به شدت بر روی دستیابی به توافقی در مورد پناهندگان متمرکز است، میانمار احتمالا اهداف دیپلماتیک گسترده تری در سر دارد. مین آنگ هلائینگ از زمان روی کار آمدن در آوریل، در یک حمله جذاب منطقه‌ای با هدف تحکیم شراکت‌های کلیدی و جستجوی تزریق سرمایه‌گذاری خارجی برای احیای اقتصاد آسیب‌دیده از جنگ میانمار بوده است. این شامل بازدیدهای دولتی از هند، چین، روسیه، بلاروس و قزاقستان و همچنین از چهار کشور اصلی عضو آسه آن بوده است. وی به ویژه عادی سازی روابط میانمار با آسه آن را در اولویت قرار داده است.

از اواخر سال 2021، این اتحادیه به دلیل عدم اجرای طرح حل مناقشه با اجماع پنج ماده ای، این کشور را از نشست های سران خود حذف کرده است. این طرح خواستار توقف خشونت، دسترسی به کمک‌های بشردوستانه و گفتگوی فراگیر با مشارکت «همه طرف‌های» درگیری در کشور است. در حالی که میانمار بدون شک به دنبال دوشیدن دعوت مالزی برای حداکثر مشروعیت خواهد بود - سخنگوی ریاست جمهوری این هفته گفت که این کشورها کاملا از ازسرگیری مشارکت فعال میانمار در ASEAN مانند گذشته حمایت می کنند - موفقیت بازگرداندن پناهجویان به کشور بسیار مورد تردید است.

سوال اول این است که آیا بازگشت ها به هیچ وجه "داوطلبانه" خواهد بود. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) قبلا در مورد بازگرداندن 29 سپتامبر ابراز نگرانی کرده و گفته است که درگیری و سرکوب مداوم تضمین بازگشت امن پناهندگان را دشوار کرده است. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) ماه گذشته به رویترز گفت: بر اساس قوانین بین‌الملل عرفی - تعهدی الزام‌آور برای همه دولت‌ها - هیچ‌کس نباید به کشوری فرستاده شود که حقوق یا آزادی‌هایش ممکن است در خطر باشد.

هرگونه بازگشت پناهجو باید داوطلبانه و بر اساس تصمیمی آگاهانه باشد و در شرایط ایمنی و عزت صورت گیرد.» موضوع دوم این است که آیا دولت نایپیدا حتی صلاحیت مذاکره درباره بازگشت روهینگیا به ایالت راخین را دارد یا خیر. بیشتر ایالت اکنون تحت کنترل ارتش آراکان (AA)، یک سازمان ملی گرای قومی راخین است که برای - و از اواخر سال 2023 تا حد زیادی به خودمختاری از ایالت مرکزی دست یافته است - می جنگد. این شامل شهرستان های شمالی Maungdaw و Buthidaung می شود، جایی که بخش زیادی از روهینگیا قبلا در آن زندگی می کردند.

این که چگونه این پناهندگان بازگردانده شوند یک سوال بسیار باز باقی مانده است. به نظر می‌رسد حمله اخیر ارتش میانمار با هدف بازپس‌گیری قلمروی AA در اطراف مرکز ایالت سیتوه متوقف شده است و ایالت مرکزی را با پایگاه‌های نامطمئن در راخین باقی می‌گذارد.