چرا جمهوری اسلامی ایران سعی میکند بر موج اعتراضات دانشآموزی در فرانسه سوار شود؟
پاریس در پی ادعاهای مقامات ایرانی درباره «سرکوب شدید دانشآموزان در فرانسه»، سفیر جمهوری اسلامی را احضار کرد. اما تحلیلگران معتقدند هدف اصلی تهران از این حملات دیپلماتیک و رسانهای، نه افکار عمومی فرانسه، بلکه پایگاه هواداران داخلی و تضعیف مفهوم «حقوق بشر جهانی» است.
وزارت امور خارجه فرانسه با احضار سفیر ایران در پاریس، مطالب منتشرشده از سوی حسابهای رسمی جمهوری اسلامی درباره اعتراضات دانشآموزی در فرانسه را «گمراهکننده» و «کاملا غیرقابل قبول» خواند.این تحرکات دیپلماتیک و تبلیغاتی تهران در حالی صورت میگیرد که جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته بسیاری از اعتراضات دانشآموزی و دانشجویی را به شدت سرکوب کرده و شمار زیادی از نخبههای کشور را به اتهام مخالفت با رژیم روانه زندان ساخته است.در جریان سرکوب خونین دیماه گذشته نیز که به گزارش سازمانهای حقوق بشری و در راس آنها عفو بینالملل مقامات ایران با اتهام «جنایت علیه بشریت» روبرو شدهاند، تعداد قابلتوجهی دانشآموز در میان قربانیان دیده میشوند.اکنون پاریس ایران را به راهاندازی یک «کارزار اطلاعات نادرست» درباره جنبش اعتراضی دانشآموزان دبیرستانی متهم کرده و سفیر این کشور را به وزارت امور خارجه فرانسه احضار کرده است.ژان مانوئل بارو، وزیرخارجه فرانسه طی سخنانی از اینکه برخی در تهران سعی در القاء این داشته باشند که اتفاقات جاری در فرانسه با جنبش «زن، زندگی، آزادی» در ایران قابل مقایسه هستند، ابراز ناخرسندی کرده است.«طنز» و تبلیغات حکومتی«این تحریکات شرمآور باید متوقف شود.» دستگاه دیپلماسی فرانسه روز چهارشنبه ۷ اکتبر، در واکنش به آنچه «کارزار اطلاعات نادرست» ایران درباره جنبش دانشآموزی میداند، بهشدت اعتراض کرد.پس از آن، محمدامیننژاد، سفیر ایران در پاریس، به وزارت امور خارجه فرانسه احضار شد. مقامهای فرانسوی نیز از احضار پییر کوشار، سفیر فرانسه در ایران، در روز قبل از آن انتقاد کردند.تهران اعلام کرده بود که به سفیر فرانسه گفته است پاریس باید درباره گزارشهای مربوط به «استفاده بیش از حد از زور» از سوی پلیس علیه دانشآموزان تحقیق کند. مقامهای ایرانی همچنین میگویند در این دیدار بر حق دانشآموزان برای «تجمع مسالمتآمیز» تاکید کردهاند.در شبکههای اجتماعی نیز چهرههای رسمی حکومت ایران انتقاد از نحوه برخورد مقامهای فرانسوی با اعتراضات دانشآموزی را افزایش دادهاند. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، حتی پیامی به زبان فرانسه در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد و نسبت به «گزارشهای مربوط به خشونت پلیس» ابراز نگرانی کرد.مجتبی زارعی، رئیس کمیته قدرت ملی و جنگهای شناختی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در واکنش به نحوه برخورد پلیس فرانسه با اعتراضات دانشآموزی، از سیاستهای دولت این کشور انتقاد کرد و در فضای مجازی نوشت: «آقای سفیر! باتوم بر سر دانشآموزان! این است آزادیِ فرانسوی و دموکراسیِ غربی؟! »این نماینده مجلس ایران که کشورش کارنامه سیاهی در سرکوب اعتراضات دارد در ادامه خطاب به سفیر فرانسه در تهران نوشته: « اگر قصد دارید باتوم ها را کنار گذارید؛ ایرانیان می توانند تجربه نهادهای مدنیِ دانش آموزی از جمله بسیج دانش آموزی و انجمنهای اولیا و مربیانِ مدارس ایرانی را به شما منتقل کنند!»حساب کاربری سفارت ایران در غنا نیز در چهارم اکتبر، با اشاره به «ناپدید شدن» دهها هزار معترض، تصویری دور از واقعیت ارائه کرد. این حساب رسمی کمی بعد در پیامی دیگر مدعی شد که این اظهارات صرفا طنز بوده است.کلمنت ترمه، نویسنده کتاب «ایران فردا» میگوید: «شاید متناقض به نظر برسد که کشوری که در گزارشی به سفارش سازمان ملل متحد به ارتکاب جنایت علیه بشریت متهم شده، تا این اندازه درباره عملکرد دستگاه قضایی و نهادهای فرانسه ابراز نگرانی کند.»به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندیداین کارشناس مسائل ایران معتقد است که که جمهوری اسلامی از تکنیک «قرینهسازی کاذب» (False Symmetry) استفاده میکند تا بین دو محیط سیاسی کاملا متفاوت شباهتسازی کند. به باور او : «این یک دستکاری اطلاعاتی است که هدف اولیه آن انحراف افکار عمومی است. حکومت ایران با بزرگنمایی تحولات فرانسه میکوشد نقد حقوق بشری غرب را بیاعتبار کند و نشان دهد که هیچ استاندارد جهانی برای حقوق بشر وجود ندارد.»تیم اپکنهانس (Tim Epkenhans)، متخصص مسائل ایران در دانشگاه فریبورگ نیز اشاره میکند که ایران در کنار روسیه و چین، مفهوم جهانشمولی حقوق بشر را نفی میکند، با این تفاوت که حکومت ایران مدعی است حقوق بشر مد نظر آنها بهدلیل منشا الهی، بر ایدههای غربی برتری دارد.مصرف داخلی و چنگ زدن به میراث انقلابیطبق تحلیل تیم اپکنهانس، انقلاب ۱۹۷۹ در ایران علاوه بر بعد دینی، بعد اجتماعی نیز داشت. حکومت ایران همواره تاکید کرده که رژیم از بطن مردم برآمده نه نخبگان. از این رو، با حمایت ظاهری از جنبشهای غربی (نظیر جلیقهزردها در ۲۰۱۸-فرانسه، جان سیاهپوستان ارزشمند است- آمریکا و اعتراضات فعلی فرانسه)، میکوشد پیوند خود را با این میراث اجتماعی بازسازی کند؛ هرچند خودش در داخل کشور هرگونه اعتراض اجتماعی را سرکوب میکند.به اعتقاد اپکنهانس، اینکه حکومت ایران بهسرعت از هر جنبش اجتماعی در کشورهای غربی برای محکوم کردن «سرکوب» معترضان استفاده میکند، تصادفی نیست.او توضیح میدهد: «از نظر تاریخی، انقلاب ۱۹۷۹ ایران صرفا مذهبی نبود، بلکه بُعد اجتماعی نیز داشت. مقامهای ایرانی همواره تأکید میکنند که این انقلاب از سوی مردم شکل گرفت، نه نخبگان.»حکومت ایران با قرار گرفتن در کنار معترضان در کشورهای دیگر تلاش میکند پیوند خود را با این میراث اجتماعی احیا کند؛ حتی در شرایطی که خود این حکومت بارها به سرکوب اعتراضات اجتماعی در داخل کشور متهم شده است.علاوه بر این، تحلیلگران تاکید میکنند که مخاطب اصلی این پیامها نه مردم فرانسه و نه عامه مردم ایران (که اخبار را از رسانههای دولتی پیگیری نمیکنند)، بلکه بدنه هوادار و متعصب نظام است تا روایات بینالمللی درباره سرکوبهای داخلی در ایران نزد آنان خنثی شود.تیرگی بیسابقه روابط پاریس و تهراناین تنشها در خلاء رخ نداده است. روابط فرانسه و ایران در نازلترین سطح خود قرار دارد. بسته شدن «مرکز زبان فرانسوی در تهران» در سپتامبر گذشته، عملا یکی از آخرینهای پل فرهنگی میان دو کشور را ویران کرد.همچنین به گفته تیم اپکنهانس، امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه، از دیدگاه تهران سرسختترین رهبر اروپایی در اتخاذ مواضع قاطع علیه حکومت ایران به شمار میرود و به همین دلیل، پاریس به هدف شماره یک هجمههای رسانهای و سایبری تهران تبدیل شده است؛ بهطوری که رسانههای دولتی ایران فرانسه را کشوری «در آستانه فروپاشی و جنگ داخلی» تصویر میکنند.به گفته اپکنهانس، تلاش حکومت ایران برای معرفی خود بهعنوان مدافع حقوق معترضان در فرانسه و دیگر کشورها، با هدف حفظ این تصور صورت میگیرد که حکومت همچنان در کنار مردم ایستاده است.اما هرچه سرکوب در داخل ایران تشدید میشود، این راهبرد بیش از پیش به آنچه این کارشناس «ساختن یک دهکده پوتِمکین» (Potemkine) مینامد، شباهت پیدا میکند؛ اصطلاحی برای توصیف نمایشی فریبنده که ظاهری زیبا و مطلوب میسازد تا واقعیت نامطلوب پشت آن پنهان بماند.