چرا جنگنده های سابق FDLR به رواندا بازمی گردند؟

موسانزه، رواندا – ژان کلود هاتگکیمانا می‌ترسید که بازگشت به رواندا به قیمت جانش تمام شود. پس از سال‌ها همکاری با نیروهای دموکراتیک برای آزادی رواندا (FDLR)، او تصمیم گرفت گروه مسلح را ترک کند و به خانه بازگردد. در مرکز غیر نظامی و ادغام مجدد موتوبو رواندا، او شروع به آماده شدن برای زندگی غیرنظامی کرد.

هاتگکیمانا در سال 1996 در ناحیه روتسیرو، در غرب رواندا به دنیا آمد. او در سال 2018 به این گروه پیوست، آموزش نظامی را گذراند و در نهایت به درجه سروانی رسید.

او به الجزیره گفت: "من پس از مبارزه برای دفاع از گوما به مرکز موتوبو رسیدم. پس از شکست ما، به ماسیسی گریختم. پس از اینکه متوجه شدم برای هیچ می جنگم، تصمیم گرفتم به رواندا برگردم. در 24 فوریه برگشتم."

هاتگکیمانا گفت که به اعضای FDLR آموزش داده شده است که هرکس به رواندا بازگردد کشته خواهد شد.

او گفت: "با ورود به رواندا، متوجه شدم که FDLR به ما دروغ گفته است. برای من، بازگشت به خانه مانند شروع یک ماموریت انتحاری بود."

تجربه او چالش ادغام مجدد جنگجویان سابق را که باورها و ترس‌هایشان سال‌ها در یک گروه مسلح شکل گرفته است، نشان می‌دهد.

فرانسیس موسونی، دبیرکل کمیسیون دبستر کردن و ادغام مجدد رواندا، گفت که مرکز موتوبو، واقع در موسانزه در استان شمالی رواندا، در سال 2001 برای پذیرایی از اعضای FDLR و سایر گروه های مسلح رواندا که از جمهوری دموکراتیک کنگو باز می گردند، تأسیس شد.

FDLR پس از نسل کشی 1994 علیه توتسی ها ظهور کرد. پس از نسل‌کشی، اعضای نیروهای مسلح سابق رواندا و گروه‌های شبه‌نظامی به منطقه زئیر در آن زمان، کنونی جمهوری کنگو، گریختند. دولت رواندا FDLR را به انجام حملات علیه رواندا و کمک به ناامنی فرامرزی متهم می کند.

در Mutobo، برنامه توانبخشی شامل مراقبت های پزشکی، حمایت روانی اجتماعی، آموزش مدنی و کمک به برقراری ارتباط مجدد با خانواده ها است. موسونی گفت که عودت کنندگان همچنین می توانند از طریق خدمات تلفنی با اقوام و دوستان خود تماس بگیرند.

او گفت: "ما به آنها کمک می کنیم تا بین خودشان اعتماد ایجاد کنند، اعتماد ایجاد کنند، و آنها را توانمند کنیم تا به جامعه بازگردند و همراه با خانواده هایشان به توسعه کشور کمک کنند."

این مرکز همچنین به بازدیدکنندگان و نمایندگان رسانه ها اجازه می دهد تا با عودت کنندگان ملاقات کنند. موسونی گفت کسانی که تحت توانبخشی قرار می گیرند می توانند برای دوره های کوتاه از جوامع خود بازدید کنند تا به بازسازی اعتماد آنها در بازگشت به خانه کمک کنند.

او گفت: "آنها می توانند [در حین توانبخشی] به جوامع خود سفر کنند. برای یک یا دو هفته به آنها اجازه کتبی داده می شود و ما حتی حمل و نقل را تسهیل می کنیم."

برای فرماندهان سابق با مصاحبه الجزیره در موتوبو، تصمیم برای ترک FDLR به دلیل روابط خانوادگی، سرخوردگی و نگرانی در مورد امنیت شخصی شکل گرفت.

ژنرال آناستاز مونیانزا در نیروهای مسلح سابق رواندا در منطقه کیچوکیرو کیگالی در جریان نسل کشی سال 1994 خدمت کرد. او گفت که رواندا را پس از نسل کشی ترک کرد و بعدا به FDLR پیوست و در نهایت بخش کیوو جنوبی آن را فرماندهی کرد.

اگرچه او باورهای گروه را پذیرفته بود، مونیانزا همچنان با خانواده اش در رواندا در تماس بود. اخبار زندگی آنها باعث شد که شرایط خودش را زیر سوال ببرد.

او گفت: "من تنها کسی بودم که به جمهوری دموکراتیک کنگو فرار کرده بودم. من مرتبا اخباری در مورد آنها دریافت می کردم. می دانستم که آنها هنوز زنده هستند، به مدرسه می روند، برای دولت کار می کنند و زندگی خود را بهبود می بخشند. شروع به پرسیدن از خودم کردم که در جنگل چه کار می کنم."

او افزود که دیدن دیگر اعضا به سلامت او را تشویق کرد که به خانه برود.

مونیانزا گفت که با پرسنل مأموریت تثبیت سازمان ملل متحد در جمهوری دموکراتیک کنگو (MONUSCO) تماس گرفت که او را از کیوو جنوبی به بوکاوو و سپس به مرز کنگو-روآندا منتقل کردند. او متعاقبا به موتوبو رفت.

سرهنگ ادریسا بیزیمانا، که مسئول ایدئولوژی، تبلیغات و استخدام در FDLR بود، گفت که تصمیم او برای بازگشت به دنبال تغییر در اعتقاداتش بود.

او گفت: "من دیگر به ایدئولوژی ای که ترویج می کردم اعتقاد نداشتم. پس از دریافت اطلاعات تایید شده در مورد آنچه در رواندا اتفاق می افتاد، تصمیم گرفتم به خانه برگردم."

بیزیمانا گفت که با یک ژنرال MONUSCO در تماس بوده است که به او پیشنهاد کمک داده بود تا بازگردد. او با استفاده از تلفن ماهواره ای مجهز به GPS، موقعیت و تاریخ خود را ارسال کرد. او گفت که سپس یک هلیکوپتر برای بازیابی او اعزام شد.

سرهنگ دوم Emilien Mpakaniye، که در سال 1998 به FDLR پیوست و مسئول امور اقتصادی در مقر آن بود، گفت که پس از ناامیدی از آنچه او به عنوان دروغ های سازمان توصیف می کند، شروع به بازجویی از سازمان کرده است.

سرهنگ آگوستین نشیمیمانا، فرمانده سابق اطلاعات FDLR، در سال 2022 به رواندا بازگشت و در موتوبو تحت توانبخشی قرار گرفت. او گفت که پس از آن که یک فرمانده دیگر او را متهم به همکاری با رواندا در پی اختلاف بر سر مأموریتی در بوجومبورا کرد، تصمیم به ترک آن گرفت.

Nshimiyimana گفت که این اتهام باعث ترس او برای زندگی خود شده است.

او گفت: "وقتی آنها شما را به همکاری با رواندا متهم می کنند، به این معنی است که شما را یک توتسی می دانند و قدم بعدی این است که شما را بکشند."

در Mutobo، جنگجویان سابق آموزش و پشتیبانی عملی دریافت می کنند تا برای زندگی پس از ترخیص آماده شوند.

Febronie Mukankiko، معلم این مرکز، گفت که آموزش به افرادی که در جنگل بزرگ شده اند نیاز به رویکرد متفاوتی دارد.

او گفت: "دانش آموزان ما با دانش آموزان عادی متفاوت هستند. آنها بزرگسالانی هستند که در جنگل بزرگ شده اند، بنابراین آموزش آنها به مهارت های خاصی نیاز دارد. ما تحت آموزش های اضافی قرار می گیریم تا مطمئن شویم که می توانیم به آنها به طور موثر آموزش دهیم."

او افزود که تکمیل تحصیلات آنها می تواند یک دستاورد مهم برای کسانی باشد که دسترسی محدودی به آموزش رسمی دارند.

او گفت: "وقتی فارغ التحصیل می شوند و گواهینامه های خود را دریافت می کنند، بسیار خوشحال می شوند."

موسونی گفت که میانگین اقامت در این مرکز پنج ماه بوده و پس از آن عودت کنندگان یک پروسه رسمی ترخیص را تکمیل کردند. او گفت که کمک ها می تواند شامل حمایت مالی، آموزش حرفه ای، آموزش رسمی و کمک به ایجاد فعالیت های درآمدزا باشد. کمیسیون همچنین با ساکنان سابق پیگیری می کند تا چگونگی سازگاری آنها با زندگی در جوامع خود را ارزیابی کند.

برای کسانی که سال‌ها را دور از رواندا گذرانده‌اند، ترک موتوبو نشان‌دهنده شروع انتقال دیگری است: یافتن کار، ارتباط مجدد با خانواده و سازگاری با جامعه غیرنظامی.

برای Mpakaniye، ناامیدی تا حدی ناشی از تضاد بین زندگی خانواده‌های فرماندهان ارشد و جنگجویان عادی بود.

او گفت: «اول، اعضای خانواده آنها در رواندا و اروپا زندگی می کنند، در حالی که خانواده ما در جنگل هستند.