چهارمین نفتکش در یک روز؛ رشته حوادث در تنگه هرمز ادامه دارد

خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

روابط عمومی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ظهر شنبه ۲۳ آبان (۱۴ نوامبر) از آتش‌سوزی یک نفتکش در شرق تنگه هرمز خبر داد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی، این چهارمین کشتی است که در این روز دچار حادثه می‌شود. بامداد شنبه مقام‌های ارتش و سپاه پاسداران اعلام کردند که سه نفتکش در محدوده تنگه هرمز بر اثر برخورد با مین‌های دریایی دچار انفجار یا آتش‌سوزی شده‌اند .

بر اساس بیانیه نیروی دریایی سپاه، دو نفتکش که به گفته این نهاد سامانه‌های راداری و موقعیت‌یابی خود را خاموش کرده بودند و قصد عبور از "مسیر غیرمجاز" در جنوب تنگه هرمز را داشتند، پس از برخورد با مین منفجر شده و آتش گرفتند.

در این بیانیه آمده است که یک کشتی، "از نوع نفتکش‌های غول‌پیکر"، با سامانه‌های شناسایی خاموش وارد "منطقه‌ای ممنوعه" شده و پس از برخورد با مین دریایی ناچار به توقف شده است.

ارتش تاکید کرده که مناطق شرقی تنگه هرمز به طور کامل تحت کنترل و رصد نیروهای دریایی جمهوری اسلامی قرار دارد .

تاکنون جزئیاتی درباره نام کشتی‌ها، پرچم آنها، میزان خسارت یا تلفات احتمالی منتشر نشده است. همچنین امکان راستی‌آزمایی مستقل ادعاهای مطرح‌شده از سوی ارتش و سپاه وجود ندارد .

تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد. جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ میان دو کشور در اواخر فوریه سال جاری، عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را مشروط به دریافت مجوز کرده است. در مقابل، ایالات متحده با استقرار نیروهای دریایی در منطقه، از کشتی‌های تجاری عبوری حمایت می‌کند .

در هفته‌های اخیر نیز گزارش‌های متعددی درباره انفجار یا آتش‌سوزی شناورها در آب‌های پیرامون تنگه هرمز منتشر شد. سپاه پاسداران روز جمعه ۲۲ آبان تصاویری از دود غلیظ برخاسته از یک کشتی منتشر کرد و مدعی شد این شناور حامل گاز مایع بوده و در جنوب تنگه هرمز با مین دریایی برخورد کرده است .

ارتش آمریکا در مقابل اعلام کرده است که مسیرهای اصلی کشتیرانی در این آبراه راهبردی را از مین‌های دریایی پاک‌سازی کرده و امنیت عبور و مرور کشتی‌ها را تامین می‌کند .

صندوق بین‌المللی پول روز جمعه ۲۲ آبان (۱۳ نوامبر) اعلام کرد که لبنان برای دستیابی به توافق بر سر بازسازی نظام بانکی خود باید اقدامات بیشتری انجام دهد. این توافق یکی از پیش‌شرط‌های دریافت میلیاردها دلار کمک مالی بین‌المللی است .

به گزارش خبرگزاری فرانسه، صندوق بین‌المللی پول پس از پایان مذاکرات با مقام‌های لبنانی اعلام کرد که در زمینه بررسی طرح‌های اصلاح نظام بانکی، مقررات مالی و بازگرداندن سپرده‌ها پیشرفت‌هایی حاصل شده، اما هنوز بر سر راهبردی مؤثر و پایدار برای بازسازی بانک‌ها توافقی به دست نیامده است .

یکی از موانع اصلی، تصویب قانونی برای تعیین نحوه تقسیم زیان‌های ناشی از بحران مالی لبنان است. دولت در سال ۲۰۲۵ پیش‌نویس این قانون را به پارلمان ارائه کرد، اما مخالفت بانک‌ها و احزاب سیاسی مانع رای‌گیری درباره آن شده است .

دولت لبنان در سال ۲۰۲۲ زیان‌های ناشی از بحران مالی سال ۲۰۱۹ را حدود ۷۰ میلیارد دلار برآورد کرده بود؛ رقمی که احتمال می‌رود طی سال‌های گذشته افزایش یافته باشد .

یاسین جابر، وزیر دارایی لبنان ابراز امیدواری کرد که توافق بر سر برنامه همکاری با صندوق بین‌المللی پول در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ یا حداکثر تا پایان آن سال امضا شود .

بحران اقتصادی لبنان که بانک جهانی آن را از شدیدترین بحران‌های اقتصادی جهان از سال ۱۸۵۰ به این سو دانسته، دسترسی سپرده‌گذاران به دارایی‌های بانکی خود را محدود کرده، اعتماد عمومی به بانک‌ها را از بین برده و وابستگی اقتصاد این کشور به معاملات نقدی را افزایش داده است .

میگل دیاز-کانل، رئیس‌جمهور کوبا روز جمعه ۲۲ آبان (۱۳ نوامبر) اعلام کرد، کشورش در حال آماده‌سازی برای مقابله با حمله نظامی احتمالی آمریکا است. او تاکید کرد که کوبا مصمم است هرگونه تجاوز نظامی خارجی را دفع کند، اما در عین حال کشوری صلح‌طلب است و تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا محسوب نمی‌شود .

دیاز-کانل در جریان مراسم روز دفاع ملی در هاوانا از اظهارات سیاستمداران آمریکایی درباره احتمال اقدام نظامی علیه کوبا انتقاد کرد .

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه پنجشنبه ۲۱ آبان در مصاحبه با هیو هیویت روزنامه‌نگار و مجری سرشناس آمریکایی اعلام کرد که قصد دارد پیش از پایان دوره ریاست‌ جمهوری خود مسئله کوبا را حل کند و استفاده از نیروی نظامی علیه این کشور را نیز "قطعا" بررسی خواهد کرد .

ترامپ با اشاره به اینکه دولت آمریکا تحولات کوبا را از نزدیک زیر نظر دارد، وضعیت این کشور را بسیار نامناسب توصیف کرد و گفت: «کوبا عملا به کشوری شکست‌خورده تبدیل شده است.»

از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، روابط آمریکا و کوبا به‌شدت وخیم‌تر شده است. ترامپ معتقد است، کوبا که در فاصله ۱۵۰ کیلومتری سواحل فلوریدا قرار دارد، "تهدیدی فوق‌العاده" برای امنیت ملی آمریکا به شمار می‌رود. او چندین بار تهدید کرده است که کنترل این جزیره را به دست خواهد گرفت .

کوبا از زمان عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا در ژانویه ۲۰۲۶ و بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری این کشور، چند رزمایش‌ نظامی برگزار کرده است. نیروهای مسلح کوبا همچنین آموزش‌های مقدماتی نظامی به غیرنظامیان ارائه می‌کنند .

ترامپ پیش‌تر نیز در ماه اکتبر احتمال اعزام ناوهای جنگی آمریکا از جنگ ایران به سواحل کوبا را مطرح کرده و گفته بود که در چنین شرایطی رهبران کوبا تسلیم خواهند شد .

ستاد کل ارتش اوکراین روز شنبه ۱۴ نوامبر (۲۳ آبان) اعلام کرد که شمار تلفات نیروهای روسیه از آغاز حمله گسترده به اوکراین در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ به یک میلیون و ۶۲۰ هزار و ۶۳۰ نفر رسیده است .

به گزارش شبکه خبری آلمانی "ان‌تی‌فاو" ارتش اوکراین گفته است که نیروهای روسیه تنها در ۲۴ ساعت گذشته ۱۷۱۰ نفر تلفات داشته‌اند . بر اساس آمار منتشرشده از سوی کی‌یف، در همین مدت شش تانک، ۳۳ سامانه توپخانه‌ای و ۴۴۸ پهپاد روسیه نیز منهدم شده‌اند .

ستاد کل ارتش اوکراین همچنین اعلام کرد که از آغاز جنگ تا کنون ۱۲ هزار و ۴۷۸ تانک، بیش از ۵۲ هزار سامانه توپخانه‌ای، ۴۵۲ هواپیما، ۳۵۶ بالگرد، ۳۵ کشتی، بیش از ۶۰۷ هزار و ۵۳۱ پهپاد و همچنین دو زیردریایی از بین رفته‌اند .

این آمار به‌طور مستقل تائید نشده است. برآوردهای غرب از تلفات روسیه کمتر از ارقام اعلام‌شده از سوی اوکراین است، هرچند این برآوردها نیز تنها حداقل تلفات را نشان می‌دهند .

کاخ سفید اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا روز پنجشنبه ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان) در نخستین نشست سه‌جانبه رهبران آمریکا، روسیه و چین درباره جنگ ایران و کاهش تسلیحات هسته‌ای با ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ گفت‌وگو خواهد کرد .

به گزارش خبرگزاری فرانسه این نشست در حاشیه اجلاس "سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه" در شهر شنژن چین برگزار می‌شود .

اولیویا ولز، دستیار سخنگوی کاخ سفید روز جمعه ۱۳ نوامبر اعلام کرد، ترامپ قصد دارد موضوع کاهش تسلیحات هسته‌ای در جهان را مطرح کند، زیرا گسترش این تسلیحات را بسیار خطرناک می‌داند .

یک مقام ارشد آمریکایی گفت که ترامپ قصد دارد در نشست سه‌جانبه با شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین تنها درباره جنگ ایران گفت‌وگو کند . او تاکید کرد که جنگ روسیه علیه اوکراین در دستور کار این نشست قرار ندارد، زیرا واشنگتن مذاکرات جداگانه‌ای با کی‌یف و مسکو برای پایان دادن به این جنگ دنبال می‌کند و چین در آن روند مشارکت ندارد .

ترامپ همچنین قرار است روز پنجشنبه دیدار جداگانه‌ای با رئیس‌جمهور چین داشته باشد، اما دیدار دوجانبه مستقلی با پوتین برای او برنامه‌ریزی نشده است .

رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه ۲۵ آبان واشنگتن را ترک می‌کند و پس از شرکت در اجلاس اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه‌آن) در فیلیپین، راهی چین خواهد شد .

نیروی دریایی ارتش و سپاه پاسداران روز شنبه ۲۳ آبان (۱۴ نوامبر) اعلام کردند که سه نفتکش در تنگه هرمز بر اثر برخورد با مین‌های دریایی دچار انفجار یا آتش‌سوزی شده‌اند .

به گزارش خبرگزاری فرانسه، نیروی دریایی سپاه در اطلاعیه‌ای اعلام کرد، دو نفتکش که سامانه‌های راداری و موقعیت‌یابی خود را خاموش کرده بودند و قصد عبور از "مسیری غیرمجاز" در جنوب تنگه هرمز را داشتند، پس از برخورد با مین منفجر شدند و آتش گرفتند. سپاه اعلام کرد یکی از این کشتی‌ها نفتکشی غول‌پیکر بوده است .

نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی نیز در بیانیه‌ای جداگانه از آتش‌سوزی نفتکش سومی در شرق تنگه هرمز خبر داد و مدعی شد این کشتی با سامانه‌های شناسایی خاموش، وارد منطقه‌ای ممنوعه شده و پس از برخورد با مین ناچار به توقف شده است .

تاکنون جزئیاتی درباره نام، پرچم کشتی، میزان خسارت و تلفات احتمالی منتشر نشده است.

جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ میان ایران و آمریکا در ۲۸ فوریه سال جاری عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را به دریافت مجوز مشروط کرده است. آمریکا نیز در واکنش به محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی تهران، بنادر ایران را تحت محاصره دریایی قرار داده و از نفتکش‌های در حال عبور حمایت نظامی می‌کند .

در هفته‌های اخیر سپاه پاسداران چندین بار از انفجار یا آتش‌سوزی کشتی‌ها در تنگه هرمز خبر داد و روز جمعه ۲۲ آبان تصاویری از برخاستن دود غلیظ از یک کشتی منتشر کرد که به گفته این نهاد نظامی، حامل گاز مایع بوده و در جنوب تنگه هرمز با مین برخورد کرده است .

راستی‌آزمایی مستقل داده‌های ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران ممکن نیست.

ارتش آمریکا نیز می‌گوید مسیرهای اصلی کشتیرانی در این آبراه را از مین پاک‌سازی کرده است .

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شامگاه پنجشنبه ۲۱ آبان (۱۲ نوامبر) در گفت‌وگو با هیو هیویت، روزنامه‌نگار و مجری سرشناس آمریکایی گفت، جمهوری اسلامی کنترل تنگه هرمز را از دست داده است .

رئیس‌جمهور ایالات متحده تاکید کرد، اوضاع در ایران خوب نیست، تورم به ۳۰۱ درصد رسیده، اقتصاد کشور از بین رفته و حکومت حقوق سربازانش را پرداخت نمی‌کند. ترامپ همچنین گفت، ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی و سامانه‌های پدافند هوایی ایران نابود شده‌اند .

To view this video please enable JavaScript, and consider upgrading to a web browser that supports HTML5 video

کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس روز جمعه ۱۳ نوامبر (۲۲ آبان) در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد خواستار پرداخت غرامت کامل از سوی جمهوری اسلامی ایران بابت خسارت‌های ناشی از حملات موشکی و پهپادی به کشورهای منطقه شدند .

جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس اعلام کرد که از ۲۸ فوریه تا کنون هزاران موشک و پهپاد به سوی کشورهای عضو این شورا شلیک شده و به فرودگاه‌ها، بنادر، تاسیسات نفت و گاز، نیروگاه‌ها، آب‌شیرین‌کن‌ها و مناطق مسکونی را خسارت وارد کرده است .

البدیوی جمهوری اسلامی را مسئول این حملات و پیامدهای آن دانست و تاکید کرد که هرگونه توافق آینده با تهران باید نگرانی‌های امنیتی کشورهای خلیج فارس، از جمله برنامه هسته‌ای، موشک‌های بالستیک، پهپادها و حمایت از گروه‌های مسلح را در بر بگیرد .

غلامحسین درزی، معاون نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل درخواست غرامت کشورهای حوزه خلیج فارس رد کرد و آنها را به تسهیل حملات آمریکا علیه ایران متهم کرد. او گفت، این کشورها با نقض منشور سازمان ملل و حقوق بین‌الملل باید پاسخگو باشند .

در همین نشست، خالد خیاری، معاون دبیرکل سازمان ملل هشدار داد که اختلال در کشتیرانی منطقه همچنان ادامه دارد. او همچنین گفت، سازمان بین‌المللی دریانوردی تا ۱۱ نوامبر ۱۳۴ حادثه تائیدشده در تنگه هرمز و آب‌های اطراف آن ثبت کرده است. به گفته او، در این حوادث ۲۵ دریانورد کشته شده‌اند

سازمان هوانوردی فدرال آمریکا شامگاه جمعه ۱۳ نوامبر (۲۲ آبان) پس از چند ساعت توقف سراسری پروازها به دلیل اختلال در سامانه‌های ارتباطی کنترل ترافیک هوایی، مجوز ازسرگیری پروازها را صادر کرد .

شان دافی، وزیر حمل‌ و نقل آمریکا اعلام کرد که تجهیزات قدیمی کنترل ترافیک هوایی، از جمله مسیریاب‌ها و سامانه‌های ارتباطی بر اثر حجم بالای داده‌ها دچار اختلال شده‌اند. او بر ضرورت نوسازی زیرساخت‌های هوانوردی کشور تاکید کرد .

مارکوین مالین، وزیر امنیت داخلی آمریکا نیز گفت، بررسی‌ها تا کنون هیچ نشانه‌ای از حمله سایبری یا اقدام خرابکارانه نشان نداده است. او اما افزود تحقیقات برای مشخص‌شدن علت دقیق اختلال هنوز ادامه دارد .

وزیر امنیت داخلی آمریکا در ارتباط با احتمال دست‌داشتن جمهوری اسلامی ایران در اختلال پروازها گفت، چنین نشانه‌ای دیده نشده است.

این اختلال گسترده موجب لغو و تاخیر هزاران پرواز در سراسر آمریکا شد و مقام‌ها هشدار دادند که بازگشت برنامه پروازها به وضعیت عادی زمان خواهد برد.

مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا روز جمعه ۱۳ نوامبر (۲۲ آبان) در نشست سالانه "انجمن فدرالیست" در واشنگتن، در پاسخ به پرسشی درباره معنای پیروزی آمریکا در مناقشه با جمهوری اسلامی گفت، برای درک سیاست‌های تهران باید ماهیت انقلابی نظام حاکم بر ایران و نقش روحانیان شیعه در تصمیم‌گیری‌های آن را شناخت .

وزیر خارجه آمریکا با اشاره به ساختار قدرت در جمهوری اسلامی اظهار داشت که اگرچه اداره دولت بر عهده مقام‌های دولت است، هدایت اصلی کشور در اختیار "روحانیان افراطی" شیعه قرار دارد و هر تصمیم مهمی باید به تائید آنها برسد. او افزود که تصمیم‌گیری‌های مقامات ایران نه بر اساس منطق سیاسی بلکه "از الهیات تاثیر می‌گیرد" .

روبیو افزود که ممکن است چنین توضیحی در مباحث ژئوپلیتیک غیرمعمول به نظر برسد، اما بدون شناخت این واقعیت نمی‌توان ایران را درک کرد . او گفت: «این افراد اداره‌کنندگان ایران نیستند. برایشان اصلا مهم نیست اقتصاد ایران چه وضعیتی دارد. این افراد انقلابی هستند . » وزیر خارجه آمریکا در ادامه گفت که از دیدگاه او، ماهیت انقلابی جمهوری اسلامی یکی از مشکلات اصلی در برخورد با حکومت ایران است .

روبیو با اشاره به اسناد بنیان‌گذاری جمهوری اسلامی توصیح داد که در این ساختار رهبر جمهوری اسلامی صرفا رهبر ایران تلقی نمی‌شود، بلکه رهبری همه مسلمانان، از جمله اهل سنت ، برای او در نظر گرفته شده و صدور انقلاب نیز بخشی از ماموریت نظام است . او در توضیح پیامدهای این رویکرد، به حمایت جمهوری اسلامی از حزب‌الله لبنان و گروه‌های شبه‌نظامی در عراق اشاره کرد و حکومت ایران را به ایفای نقش مخرب در جنگ داخلی سوریه متهم کرد .

روبیو همچنین جمهوری اسلامی را بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم در جهان خواند و گفت حکومت ایران از طریق گروه‌های نیابتی خود در نقاط مختلف جهان فعالیت کرده است .

وزیر امور خارجه آمریکا در بخش دیگری از سخنان خود گفت، هدف اصلی واشنگتن این است که جمهوری اسلامی هرگز نتواند به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند . او با زیر سئوال بردن ادعای مقام‌های جمهوری اسلامی مبنی بر نداشتن قصد ساخت سلاح هسته‌ای گفت، تهران در سال‌های گذشته به توسعه موشک‌ها، پهپادها و غنی‌سازی اورانیوم فراتر از نیازهای متعارف انرژی هسته‌ای پرداخته است . روبیو اظهار داشت که اگر هدف جمهوری اسلامی صرفا تولید انرژی هسته‌ای بود، می‌توانست مانند ژاپن و کره جنوبی از این فناوری استفاده کند .

او همچنین اظهار داشت که فشارهای اقتصادی واردشده بر جمهوری اسلامی به اندازه‌ای شدید است که در شرایط کنونی نیازی به اقدام نظامی تازه نمی‌بیند .

وزیر خارجه آمریکا در پاسخ به پرسش درباره معیار پیروزی واشنگتن گفت: «پیروزی یعنی اطمینان حاصل کنیم که آنها هرگز سلاح هسته‌ای نخواهند داشت . »

روبیو در ادامه، حکومت جمهوری اسلامی را با کره شمالی مقایسه کرد و گفت، به باور او تفاوت مهم این دو حکومت در رویکرد توسعه‌طلبانه رهبران جمهوری اسلامی است . او اظهار داشت که رهبر کره شمالی عمدتا به دنبال حفظ حکومت خود است، اما روحانیان حاکم بر ایران دارای اهداف انقلابی و توسعه‌طلبانه هستند .

روبیو با اشاره به فعالیت حوثی‌ها، شبه‌نظامیان شیعه در عراق، نیروهای حامی حکومت بشار اسد در سوریه و حزب‌الله لبنان، خاطرنشان کرد که وجه مشترک این بحران‌های منطقه‌ای، روحانیان شیعه حاکم بر ایران و ذهنیت افراطی و توسعه‌طلبانه آنان است .

او بار دیگر هشدار داد که دستیابی چنین حکومتی به سلاح هسته‌ای می‌تواند تهدیدی جدی برای کشورهای منطقه و ایالات متحده باشد.

وزیر امور خارجه آمریکا در پایان صحبت‌های خود حکومت جمهوری اسلامی را به کشتار گسترده معترضان متهم کرد و تصریح کرد، حکومتی که با شهروندان خود چنین رفتاری دارد، در صورت دستیابی به سلاح هسته‌ای می‌تواند تهدیدی به‌مراتب بزرگ‌تر ایجاد کند .