چین و جیبوتی نسبت به تهدید کشتیرانی دریای سرخ "نگرانی جدی" خود را ابراز کردند

عبدالقادر حسین عمر، وزیر امور خارجه جیبوتی از 19 تا 25 اکتبر به چین سفر می کند. او در 21 اکتبر با همتای و میزبان خود، وزیر امور خارجه چین، وانگ یی دیدار کرد. به گفته سخنگوی وزارت خارجه چین، "آنها در مورد وضعیت شاخ آفریقا و ایمنی خطوط کشتیرانی در سراسر دریای سرخ تبادل نظر عمیقی داشتند." دریای سرخ در محاصره است - یکی از نگرانی های اصلی جیبوتی، که در شاخ آفریقا، در محل اتصال بین دریای سرخ و خلیج عدن قرار دارد.

در بیشتر سال 2026، جهان روی آبراه مهم دیگری متمرکز بوده است: تنگه هرمز، یک مسیر ترانزیتی برای حدود یک چهارم کل محموله های نفت خام جهانی و یک پنجم LNG جهان. اسرائیل و آمریکا در 28 فوریه حملات خود را علیه ایران آغاز کردند. ایران تا حدی با تعطیل کردن کشتی‌ها در تنگه هرمز مقابله به مثل کرد. تردد از طریق این تنگه از آن زمان تاکنون محدود شده است. در پاسخ، عربستان سعودی شروع به تغییر مسیر بخشی از نفت خود از طریق خط لوله به دریای سرخ کرد. محموله های نفت عربستان در این مسیر نزدیک به پنج برابر افزایش یافت و از 1 میلیون بشکه به 4.9 میلیون بشکه در روز رسید.

اما حملات جدید حوثی‌ها، شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران که بیشتر یمن را اشغال کرده‌اند، اکنون این کشتی‌رانی را به خطر می‌اندازد. از ماه سپتامبر، حوثی‌ها تلاش هماهنگی را برای به دست گرفتن کنترل تنگه باب المندب، بدنه آبی بین یمن و جیبوتی و یک نقطه توقف حیاتی برای کشتیرانی از طریق دریای سرخ آغاز کردند. [caption id=attachment_317366 align=aligncenter width=2000] نقشه دریای سرخ[/caption] در حالی که نیروهای دولتی یمن بخش زیادی از قلمرو را پس گرفته اند، تهدید کشتیرانی همچنان بالاست.

یک مقاله واشنگتن پست به نقل از «مقامات و دیپلمات‌های ایرانی در منطقه» می‌گوید که ایران هفته‌های قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در 3 نوامبر را «پنجره‌ای حیاتی» برای تضعیف دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا می‌دانست. بر این اساس، ایران حملات خود را در تنگه هرمز افزایش می‌دهد - و ممکن است حوثی‌ها نیز همین کار را در دریای سرخ انجام دهند. این امر باعث می شود که کشورهای منطقه ای مانند جیبوتی با پیامدهای آن حساب کنند. چین به عنوان بزرگترین صادرکننده جهان نیز سهم مستقیمی در نتیجه دارد.

وانگ و عمر نه تنها در مورد تهدید کشتیرانی در طول مذاکرات خود بحث کردند، بلکه یک بیانیه مشترک کامل در این زمینه صادر کردند. متأسفانه، چیز جدیدی در سند وجود ندارد. این بیشتر به عنوان وسیله ای برای بیان نگرانی های هر دو کشور عمل می کند تا تلاشی برای ارائه راه حل های مشخص. جیبوتی و چین توافق کردند که تشدید تنش‌های اخیر در دریای سرخ تهدیدی جدی برای اقتصاد جهانی به‌ویژه فعالیت‌های اقتصادی در منطقه شاخ آفریقا از جمله تجارت، سرمایه‌گذاری، انرژی و امنیت غذایی است. اما آنها همچنین تصریح کردند که مسئولیت بر عهده دیگران است

کشورها برای حل مسئله در این بیانیه آمده است: «هر دو طرف بر این باورند که کاهش تنش‌ها در خاورمیانه کلید حل چالش‌های امنیتی در شاخ آفریقا و دریای سرخ است». به عبارت دیگر، این در نهایت مشکلی است که اسرائیل، ایران و ایالات متحده باید با آن مقابله کنند. در بیانیه مشترک از «همه طرف‌های درگیر» خواسته شده است تا «اقدامات مشخصی را از طریق گفت‌وگو و دیپلماسی برای مقابله با چالش‌های جدی پیش روی خاورمیانه، دریای سرخ و شاخ آفریقا انجام دهند و از تشدید یا پیچیدگی بیشتر تنش‌های منطقه‌ای جلوگیری کنند». هیچ نشانه ای وجود ندارد که e

چین یا جیبوتی گام‌های جدیدی برای تسهیل این «گفت‌وگو و دیپلماسی» برمی‌دارند. در این بیانیه آمده است: «شاخ آفریقا هرگز نباید به عنوان یک عرصه ژئوپلیتیکی استفاده شود و شعله های جنگ در خاورمیانه هرگز نباید به شاخ آفریقا کشیده شود». اینکه چگونه چین یا جیبوتی قصد دارند دقیقا از این نتیجه جلوگیری کنند، ناگفته مانده است، به غیر از حمایت مشتاقانه جیبوتی از طرح های صلح مبهم و عمدتا غیرقابل عمل چین برای خاورمیانه و "نقاط داغ آفریقا". دلیل نگرانی چین واضح است.

دریای سرخ یک حلقه حیاتی کشتیرانی برای صادرات چین به اروپا است، به ویژه با وجود ناپایداری تنگه هرمز. این موضوع در سفر رئیس جمهور شی جین پینگ به مصر در اوایل سپتامبر برجسته شد. مصر کنترل کانال سوئز را دارد که دریای سرخ را به مدیترانه و اروپا وصل می کند. چین تاکنون بیش از 5 میلیارد دلار به منطقه اقتصادی کانال سوئز در مصر کمک کرده است. در انتهای جنوبی دریای سرخ، چین نیز سرمایه گذاری های زیادی در جیبوتی انجام داده است.

شرکت دولتی China Merchants Group به ساخت پروژه بندر چند منظوره دوراله جیبوتی به مبلغ 590 میلیون دلار کمک کرد. به طور جداگانه، CMG دارای 23.5 درصد سهام در بندر جیبوتی است. چین همچنین راه‌آهن آدیس آبابا-جیبوتی را تأمین مالی کرد و ساخت تا به اتیوپی محصور در خشکی مسیر تجاری دیگری برای صادرات خود بدهد. و فراموش نکنیم که جیبوتی میزبان اولین تاسیسات نظامی خارج از کشور چین است که هدف اعلام شده آن ارائه تدارکات برای گشت‌های ضد دزدی دریایی چین در منطقه است.

وانگ در طول گفتگوهای خود به عمر گفت که چین از جیبوتی "در تبدیل خود به یک مرکز منطقه ای برای تجارت، لجستیک و اتصال" حمایت خواهد کرد. اما جاه‌طلبی‌های جیبوتی - و میلیاردها سرمایه‌گذاری چین - در صورتی که دریای سرخ توسط حملات شبه‌نظامیان به روی کشتی‌ها بسته شود، امید چندانی ندارد.