کشاورزی قرون وسطایی صحنه سونامی مرگبار دریاچه را در ایتالیا آماده کرد. ممکن است دوباره اتفاق بیفتد

سونامی ها معمولا با اقیانوس ها مرتبط هستند، اما در طول تاریخ در دریاچه های غول پیکر نزدیک مزارع انسانی نیز ظاهر شده اند. وقتی دانشمندان جزئیات این رویدادهای نادر را عمیق‌تر بررسی کردند، به یک نتیجه دلخراش رسیدند - این «سونامی‌های دریاچه‌ها» ممکن است در آینده نزدیک به سواحل دریاچه‌های پرجمعیت برخورد کنند.

برای مطالعه ای که اخیرا در Nature Communications منتشر شده است، محققان بررسی کردند که چگونه استفاده از زمین های انسانی در نزدیکی دریاچه Iseo در شمال غربی ایتالیا خطر سونامی های عظیم را در قرن های 12 و 13 افزایش می دهد. این تجزیه و تحلیل رویدادهای تاریخی شناخته شده را مورد بررسی قرار داد، زیرا سوابقی از زمین لرزه ها و سونامی های قدرتمندی وجود دارد که در سال 1117 و دوباره در سال 1222 منطقه را درنوردید. در حالی که فرآیندهای طبیعی و انسان زایی از آن زمان تاکنون چشم انداز دریاچه Iseo را تغییر داده اند، تیم هشدار داد دلیلی وجود دارد که باور کنیم این سونامی های دریاچه ممکن است به جای دیگری در ایتالیا بازگردند - نه فقط به ایتالیا، بلکه در جهان.

فلاویو آنسلمتی، یکی از نویسندگان مطالعه و زمین شناس در دانشگاه برن در سوئیس، در بیانیه ای ترجمه شده (از طریق گوگل) گفت: «دریاچه Iseo یک آرشیو طبیعی منحصر به فرد ارائه می دهد. در اینجا ما می‌توانیم آثار زمین‌شناسی را با گزارش‌های تاریخی ترکیب کنیم و در نتیجه بفهمیم که این رویدادهای فاجعه‌بار چگونه رخ داده‌اند.

بر اساس این مطالعه، دریاچه Iseo از دیرباز کانونی برای کشاورزی و دامداری بشر بوده است. این مقاله افزود: از دوره روم، این منطقه "افزایش سه برابری" را در رسوبات وارد شده به دریاچه در نتیجه فرسایش ناشی از انسان تجربه کرده است. این باعث تغییرات ناگهانی در مرز دریاچه با دلتای رودخانه Oglio شد - و این پیامدهایی داشت.

همانطور که دنیس دوتیخ، یکی از نویسندگان مطالعه، در ستونی برای Phys.org نوشت، دلتا "به سرعت رشد کرد و جبهه زیر آب آن شیب دار و بیش از حد بار شد." یک بار در قرن ششم فرو ریخته بود و شش قرن از این فرسایش دوباره آن را بار کرد.» هنگامی که زمین لرزه ها روی داد، این مناطق پر بار را تکان داد و مقادیر زیادی رسوب را به حوضه عمیق دریاچه فرستاد و آب بالای آن را به امواج سونامی هل داد.

سوابق تاریخی و باستان شناسی نشان می دهد که دو زمین لرزه قوی در سال های 1117 و 1222 منطقه دریاچه ایسیو را به لرزه درآورد. بر اساس این مقاله، تخمین های بعدی دانشمندان مدرن، شدت این زمین لرزه ها را به ترتیب 6.5 و 6 ریشتر نشان می دهد. دوتیخ، ریاضیدان کاربردی در دانشگاه علم و صنعت خلیفه در امارات متحده عربی، توضیح داد که یک نسخه خطی گزارش می دهد که چگونه در 3 ژانویه 1117، "دریاچه ها نیز چنان بالا آمدند که تعداد بسیار کمی از کسانی که در روستاهای مجاور زندگی می کردند از این خطر فرار کردند."

با استفاده از هسته‌های رسوبی و بررسی‌های لرزه‌ای، این تیم اندازه‌گیری کردند که هر فروپاشی چقدر مواد جابجا شده است. سپس آنها شبیه سازی کردند که چگونه گل در امتداد کف دریاچه سر خورده و چگونه امواج حاصله از دریاچه و روی خشکی جهش می کند.

دوتیخ، که نقشش توصیف ریاضیات امواج بود، توضیح داد که امواج 1117 شبیه سازی شده حدود 3.4 مایل (5.5 کیلومتر) طول داشتند - تقریبا 22 برابر عمق دریاچه که حدود 820 فوت (250 متر) است. با استفاده از این اندازه‌گیری‌ها، تیم تشخیص داد که موج در سال 1117 در عرض یک دقیقه به سواحل نزدیک دلتا می‌رسید و دشت کم ارتفاع Oglio را تا عمق 1.7 مایلی (2.7 کیلومتری) در داخل آب می‌گرفت.

دوتیخ افزود: «در شهر ایسیئو، آب حدود 5.5 متر (18 فوت)، 6 تا 7 دقیقه پس از فروریختن افزایش یافت. فروپاشی کوچکتر در سال 1222 امواجی به طول 13 متر (43 فوت) برانگیخت.

دوتیخ در ستون خود توضیح داد که فشار روی زمین پس از سال 1222 برای مدت کوتاهی کاهش یافت - به لطف مرگ سیاه - اما از سال 1661 دوباره افزایش یافت. فرسایش به طور همزمان دلتا را بازسازی کرده است، اما تیم مشکوک است که دامنه های زیر آب آن هنوز لرزان است و در برابر زمین لرزه آسیب پذیر است.

آنسلمتی گفت: "نتایج ما نشان می دهد که مداخلات انسانی نه تنها باعث تغییرات کوتاه مدت محیطی می شود." آنها همچنین می توانند یک میراث زمین شناسی ایجاد کنند که برای قرن ها باقی بماند و خطرات طبیعی را تشدید کند.

و آنها فقط در مورد دریاچه Iseo صحبت نمی کنند، اگرچه یک سونامی در دریاچه ایتالیا - یک کانون توریستی و همچنین خانه چندین شهر - بدون شک فاجعه بار خواهد بود. آنسلمتی گفت، اما سوابقی از رویدادهای مشابه در دریاچه‌های سوئیس، آلاسکا و نیوزلند وجود دارد که نشان می‌دهد این مکانیسم در سرتاسر جهان وجود دارد.

باز هم، محققان لزوما نمی‌گویند که باید فورا این سواحل دیدنی را تخلیه کنیم. در عوض، همانطور که تیم در این مقاله توصیه کرد، مقامات باید "میراث پنهان" استفاده از زمین های انسانی را هنگام ارزیابی خطرات طبیعی به دقت در نظر بگیرند.

دوتیخ در پایان گفت: برای قضاوت در مورد خطر یک دریاچه، باید تاریخچه و همچنین گسل های آن را بخوانیم: دلتای آن چقدر رسوب جمع کرده است و از چه زمانی.