کشف خمرههای ۴۷۰۰ ساله در بقایای قدیمیترین کشتی غرقشده جهان در سواحل ترکیه
لاشه کشتی غرق شدهای که در نزدیکی جزیره ککووا در آنتالیا کشف شده و قدمتش به حدود ۴۴۰۰ تا ۴۷۰۰ سال پیش میرسد، اطلاعات ارزشمندی درباره پیشینه تجارت دریایی در شرق مدیترانه به دست میدهد.
در حفاریهای زیرآبی که در نزدیکی جزیره ککووا در آنتالیا انجام میشود، خمرههایی با قدمتی حدود ۴ هزار و ۴۰۰ تا ۴ هزار و ۷۰۰ سال از زیر آب بیرون آورده شده است.این یافتهها که گفته میشود به لاشه کشتیای مربوط به دوران اوایل عصر مفرغ تعلق دارد، بناست به روشنتر شدن تاریخ دریانوردی در آناتولی و پیوندهای تجاری در شرق مدیترانه کمک کند.محمد نوری ارسوی، وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه در پیامی در شبکههای اجتماعی با تاکید بر اهمیت خمرههای کشفشده در این حفاریها گفت: ما در میهن آبی خود، در حال آشکار کردن ردپاهای قدیمیترین کشتی غرقشده جهان هستیم.»آزمایشهای انجامشده بر روی گل بهکاررفته در این خمرهها که احتمال میرود برای حمل روغن زیتون یا شراب استفاده میشدهاند، نشان میدهد این ظروف احتمالا در کارگاههای واقع در دره اردن ساخته شدهاند. یافتن نمونههای مشابه در مصر، تروا و کرت نیز رد پای دادوستد و تعامل فرهنگی میان سرزمینهای گوناگون را آشکار میکند.ارسوی تاکید کرد که آنها با تکیه بر یافتههای تازه به روشنتر کردن تاریخ دریانوردی در آناتولی ادامه خواهند داد و با حفاظت از میراث فرهنگی زیر آب، آن را به نسلهای آینده منتقل میکنند. وزیر همچنین دکتر هاکان اونیز، دانشیار و سرپرست علمی این حفاریها، و تیم همراه او را به خاطر تلاشهایشان ستود.لاشه کشتی غرقشده در ککووا چگونه کشف شد؟نمونه خمرههایی که از بقایای کشتی غرقشده شناساییشده در نزدیکی جزیره ککووا طی پژوهشهای زیرآبی سالهای گذشته دانشگاه مدیترانه برداشت شد، نشان داد این کشتی احتمالا به دوران اوایل عصر مفرغ تعلق دارد.با مجوزهای وزارت فرهنگ و گردشگری، حفاریهای منطقه از سال ۲۰۲۶ زیر نظر اداره موزه آنتالیا و با سرپرستی علمی دانشیار دکتر هاکان اونیز آغاز شد. بررسیها نشان داد آمفوراهای بهدستآمده قدمتی حدود ۴ هزار و ۴۰۰ تا ۴ هزار و ۷۰۰ سال دارند.کشف ظروف مشابه در نزدیکی اهرام جیزه، سقاره و ابوصیر در مصر، و همچنین در تروا و کرت، این گمان را تقویت میکند که بار کشتی غرقشده به شبکهای گسترده از تجارت مرتبط بوده است. پژوهشگران احتمال میدهند کشتی از یکی از بندرهای سواحل لوانت حرکت کرده و مسیر خود را به سوی تروا یا کرت در پیش گرفته باشد.خمرهای با ۹ علامت؛ سرنخهایی از زندگی دریانوردان باستانیکی از خمرههای کشفشده در این کاوشها به دلیل وجود دو سوراخ در بدنه و ۹ علامت متمایز روی آن، توجه باستانشناسان را به خود جلب کرده است.بررسیهای اولیه نشان میدهد که این ظرف احتمالا نوعی خمره مشکمانند بوده که برای تهیه پنیر یا کره از آن استفاده میشده است.این احتمال، فرضیه تازهای را مطرح میکند؛ این که دریانوردان آن دوران شاید در سفرهای طولانی بزهایی را با خود به کشتی میبردند، در طول سفر آنها را میدوشیدند و فرآوردههای لبنی مورد نیازشان را تهیه میکردند.بنابراین، این یافتهها نهتنها به شناخت شیوههای حملونقل کالاهای تجاری کمک میکنند، بلکه اطلاعات تازهای درباره شرایط زندگی روزمره دریانوردان و عادتهای غذایی آنان در سفرهای دریایی باستانی به دست میدهند.