گنجینه های یهودی ربوده شده در مراسم کریستال ناخت پس از چندین دهه در کنیسه ایالات متحده به برلین بازگشت

با جعبه‌های کریسکو، کیسه‌های قهوه، و کارتن‌های سیگار در آلمان آشفته پس از جنگ، چه چیزی می‌توان خرید؟ برای مویشه ساکسنهاوس، جوانی که از هولوکاست از بلاروس بازمانده بود، پاسخ این بود: دو منسوجات آیینی یهودی، صدها سال قدمت. فروشنده گفت که آنها را خودش از یک آتش‌سوزی در نوامبر 19 سیناگو دزدیده است. پوگروم که معمولا به آن Kristallnacht می گویند. مویشی آن دو مورد، یک بند تورات یا ارسی، و یک پاروشت یا پرده کشتی تورات را به آمریکا آورد و فقط در مواقع خاص آنها را از چمدان خود بیرون آورد.

پس از مرگ مویشه در سال 1993، خانواده او آنها را به کنیسه او، معبد چای در فینیکس، آریزونا اهدا کردند. آنها در آنجا باقی ماندند تا زمانی که ساختمان در سال 2026 تقدس زدایی شد. این جماعت در بهار امسال به مکان جدیدی در نزدیکی اسکاتسدیل نقل مکان کردند. هفته گذشته، تقریبا 88 سال پس از کریستال‌ناخت، این دو مورد به برلین بازگشتند. در مراسمی در محل بنیاد Stranagogue New Stranagogue Berlin-Centrum Judaicum Associerbiense, Museums Judaicum Orbiense و موزه Associerbiense. بانی کوپل از معبد چای آنها را به رئیس جامعه یهودی برلین گیدئون جوفه تحویل داد.

کوپل قبل از سفر خود در مصاحبه ای تلفنی به آژانس تلگراف یهودیان گفت: افرادی که به طور فردی به این اقلام وابسته شده اند" در فینیکس. اگر افرادی که از آنها دزدیده شده‌اند می‌خواستند آنها را برگردانند، آنها به آنجا تعلق داشتند.» تحویل در اکتبر انجام شد.

22 با حضور جوفه، خاخام گسا ادربرگ، خاخام مورخ آندریاس ناچاما، اعضای جامعه برلین و 29 بازدیدکننده از آریزونا. نیکولای تودوروف، یهودی برلینی که به عنوان راهنمای بازدیدکنندگان آمریکایی همراه با بازدیدکنندگان آمریکایی همراه بود، گفت: «این سفر بسیار تکان دهنده و تکان دهنده بود، هم برای مهمانان ما از ایالات متحده و هم برای این موارد تاریخی.

منسوجات آیینی یهودی با قرن‌ها قدمت ریشه تاریخی خود را آشکار می‌کنند. طاقچه بزرگ با متن کیدوش، برکت یهودیان بر شراب، در نسخه‌هایی برای سبت و تعطیلات گلدوزی شده است. در امتداد لبه پایینی متن چیزی است که ممکن است امضای هنرمند به زبان عبری باشد: «این کار دست من برای من افتخار نیست، بلکه برای شایستگی برای انبوه مردم مطابق [با آیه کتاب مقدس] «و یتزچاک برای دعا در مزرعه بیرون رفت» - Yitzchak Itzik ben C'harad Zharad Yehuda

شهری در مولداوی که قدمت جامعه کوچک یهودی آن حداقل به سال 1800 برمی‌گردد. این بند بسیار تزیین شده که برای بستن طومار تورات استفاده می‌شد، برکتی برای کودکی به نام یتزچاک «ایتزیک» بن کاوود هاراو گیستوری دارد که احتمالا به افتخار جامعه انگلیسی‌اش، که به‌عنوان یک جامعه‌ی برلینی به‌عنوان سخنور برلینی، یا به‌عنوان یک جامعه‌ی برلینی به زبان انگلیسی گلدوزی شده است. چتر برای چندین جماعت از فرقه های مختلف، در ایمیلی به JTA گفت که کارشناسان آن نمی توانند تأیید کنند که پرده تورات از کدام کنیسه قبل از جنگ جهانی دوم آمده است، اما به مجموعه Centrum Judaicum اضافه خواهد شد.

برنامه‌هایی برای به نمایش گذاشتن ویپل در مرکز اجتماعی در محل کنیسه سابق Fasanenstrasse وجود دارد. سول ساکسنهاوس، 72 ساله، یک معلم ویژه بازنشسته، یکی از آن دسته جمعی از آریزونا است که از رها کردن اشیاء ناراحت بودند. این پدرش بود که آنها را خریده بود، محافظت کرده بود و آنها را از اقیانوس به خانه جدیدش در آمریکا برده بود. سول و برادرش با این اشیاء بزرگ شده بودند که هاله ای از تقدس به خود گرفته بودند. اما او در یک مصاحبه تلفنی از فینیکس به JTA گفت: "اما آنها "به عنوان نشانه ای از عشق از طرف جامعه ما بازگردانده می شوند تا دوباره آنها را روشن کنیم."

من می‌توانم با آن زندگی کنم، و می‌دانم که والدینم در بهشت ​​نیز می‌توانند با آن زندگی کنند.» والدین سول، مویشه و رزا ساکسنهاوس، از گتوی ورشو از طریق فاضلاب فرار کرده بودند و به پارتیزان‌ها پیوستند تا اقدامات خرابکارانه‌ای را علیه آلمان‌ها انجام دهند. شوروی در نهایت آنها را به سیبری تبعید کرد و اولین فرزندشان در آنجا درگذشت. پس از جنگ، مویشه و رزا راه خود را به غرب برگشتند، خطوط ارتش آمریکا را دنبال کردند و به اردوگاه آوارگان در شهر فلدافینگ، آلمان ختم شدند. موشی، باهوش خیابانی و چند زبانه، شغلی برای ترجمه برای ارتش ایالات متحده در Traunstein، مربوط به سول پیدا کرد.

پدرش به او گفت که درگیر فعالیت‌های بازار سیاه، مانند جمع‌آوری دوچرخه‌های ارتش بریتانیا و فرستادن آن‌ها به فلسطین شده است. سول گفت: «پدرم ممکن است کمی به عنوان یکی از افراد مراجعه‌کننده شهرت داشته باشد، که اگر چیزی می‌خواهی، پدرم می‌دانست چگونه آن را به دست بیاوری». سول گفت: اشیاء یهودی.

پدرش نام این مرد را «احگر» به یاد می آورد. او از شرایط تحت اشغال آمریکا شکایت کرده بود: «ما چیزی دریافت نمی‌کنیم؛ جیره‌های محدودی دریافت می‌کنیم،» مرد به پدر سول گفت. پدرم گفت که مغرور است و چیزهایی را که قبلا داشته می‌خواهد. او ادعا کرد که این دو مورد را در طول حمله برداشته است، و تهدید کرد که اگر مویشی کریسکو، قهوه، آرد، سیگار و سیگار را تهیه نکند، آنها را نابود خواهد کرد.

من نمی توانم به تو نگاه کنم. اما آن مرد پشتکار داشت. و معامله اتفاق افتاد.» بازمانده هولوکاست، مصنوعات یهودی دزدیده شده را به عنوان گنجینه های خانوادگی مقدس حفظ کرد، مویشه ساکسنهاوس هنگام مهاجرت او و رزا، این اشیاء را به ایالات متحده آورد. سول گفت: «او آنها را گرامی می داشت، اما نمی دانست با آنها چه می کند. در موارد نادری، پدرش آنها را به خانواده نشان می داد. مانند یخ زد، و فقط احساسات را در چهره خانواده تماشا کرد. پدر سول در اواخر سال 1993 درگذشت.

سول به یاد می آورد که در همان زمان انکار هولوکاست افزایش یافت. کتاب دبورا لیپستاد با عنوان «انکار هولوکاست: حمله رو به رشد به حقیقت و حافظه» در ژوئن همان سال منتشر شد. همچنین سالی بود که فیلم برنده اسکار استیون اسپیلبرگ "فهرست شیندلر" اکران شد و علاقه جدیدی به هولوکاست و میراث آن برانگیخت. مادر و عمه او تصمیم گرفتند که ملیله و ویپل را به معبد چای اهدا کنند تا به آموزش هولوکاست کمک کنند.

رزا ساکسنهاوس قبل از اینکه ملیله را به خاخام ویلیام برک، رهبر معنوی معبد بدهد، صلیب شکسته را از روی یک برچسب قدیمی روی ملیله پاره کرد. او به پسرش گفت: «این چنین نیست که وارد معبدی شود.» منسوجات آیینی یهودیان با قدمت چند صد ساله، که در طول کریستال ناخت در سال 1938 به سرقت رفت و پس از جنگ به یک بازمانده برای قهوه و تنباکو مبادله شد، طی مراسمی در کنیسه جدید برلین-Centrum Oract Judaicum به جامعه یهودی برلین بازگردانده شد.

(نیکولای فروندجیان) سول به یاد می آورد که برک این اقلام را برای یک متخصص در دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس فرستاد که مشخص کرد آنها متعلق به قرن شانزدهم هستند. برک که در سال 2007 به همراه خانواده‌اش به اسرائیل نقل مکان کرد، پس از بیش از دو دهه حضور در جماعت، نمی‌توان برای اظهار نظر تماس گرفت. بنابراین، ملیله روی دیوار شمالی کنیسه آویزان شد. رزا در سال 1999 درگذشت. در سال 2006، بانی کوپل به عنوان خاخام دستیار منصوب شد. در سال 2022، خاخام امیلی سگال نقش خاخام ارشد را برعهده گرفت. دو سال پیش، سول یکی از دوستانش را برای دیدن نما و ملیله آورد.

جوآن نیر، دستیار کوپل، که آن روز برای اولین بار داستان سول را شنید، به یاد می آورد: «من 30 سال این اشیاء را در پناهگاهمان دیده بودم، فقط می دانستم که در طول کریستال ناخت نجات یافته اند. نیر در ایمیلی به JTA گفت: "در حقیقت آنها به طرز وحشیانه ای دستگیر شدند."

او به کوپل و رئیس کنیسه، دبی برکوویتز نوشت: هر چه بیشتر یاد گرفت، بیشتر متقاعد شد: «خیلی خوب خواهد بود که بتوانیم آنها را به جامعه یهودی برلین بازگردانیم.» او گفت: «آنچه که به عنوان یک گفتگوی ساده در دفتر من شروع شد، تبدیل به سفری برای کشف، ارتباط و مرمت شد. هنگامی که جامعه برلین بارگیری اشیاء و حمل و نقل را آغاز کرد. ملیله بزرگ در کاغذ صنایع دستی پیچیده و ارسال شد. کوپل گفت: «ما یک AirTag روی آن داشتیم، بنابراین در فرودگاه کلن آن را تماشا کردیم.

و سپس به ساختمان گمرک منتقل شد.» «سپس خبر رسیدیم که آنها 5000 یورو [5567 دلار] مالیات [گمرکی] می‌خواهند. و اگر آن را پرداخت نمی‌کردیم، آن‌ها آن را ظرف پنج روز پس می‌فرستند.» جامعه یهودی آلمان وارد عمل شد و از وضعیت معافیت مالیاتی خود برای آزاد کردن بسته استفاده کرد. او در 22 اکتبر به جامعه یهودی برلین گفت و برای بازگرداندن چیزی که راه بسیار طولانی را طی کرده است. "این بار، آنها به خانه می روند."