افزایش مصرف غذاهای پرقند و افزایش ۲۸ درصدی خطر ابتلا به سرطان پستان
مصرف غذاهای پرقند خطر ابتلا به سرطان پستان را تا ۲۸ درصد افزایش میدهد. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۴ میلیون زن در جهان به سرطان پستان مبتلا شدند و ۶۹۴ هزار نفر بر اثر این بیماری جان باختند.
مطالعه جدیدی که نتایج آن در نشریه European Journal of Nutrition منتشر شده، شواهد بیشتری درباره ارتباط میان مصرف خوراکیهای پرقند و خطر ابتلا به سرطان پستان ارائه میدهد.
پژوهشگران دریافتند زنانی که بیش از دو وعده در هفته خوراکیهای پرقند، مانند غلات صبحانه شیرینشده و بستنی مصرف میکنند، در مقایسه با زنانی که کمتر از یک بار در ماه چنین خوراکیهایی میخورند، ۲۸ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان قرار دارند.
در این مطالعه، پژوهشگران دادههای سلامت بیش از ۹۲ هزار زن ۴۰ تا ۶۹ ساله را بررسی کردند. این زنان بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۳ در مطالعه Health Examinees-Gem شرکت کرده بودند.
از شرکتکنندگان خواسته شده بود پرسشنامههایی درباره دفعات مصرف مواد غذایی تکمیل کنند که در آن میزان مصرف خوراکیهای پرقند نیز ثبت شده بود.
نتایج بررسی دادهها نشان داد زنانی که بیش از دو وعده در هفته خوراکیهای پرقند ، مانند غلات صبحانه شیرینشده و بستنی، مصرف میکردند، در مقایسه با زنانی که کمتر از یک بار در ماه این خوراکیها را میخوردند، ۲۸ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان قرار داشتند.
اما خوراکیهای پرقند چگونه ممکن است خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش دهند؟
سرطان پستان بیماریچندعاملی است؛ به این معنا که عوامل ژنتیکی، محیطی و انتخابهای مربوط به سبک زندگی در تعامل پیچیدهای با یکدیگر در بروز آن نقش دارند.
پژوهشهای بالینی معتبر از این نتیجهگیری حمایت میکنند که قند موجود در رژیم غذایی میتواند نقش مهمی در شکلگیری و بروز بسیاری از سرطانها، از جمله سرطان پستان، سرطان روده بزرگ و سرطان لوزالمعده داشته باشد.
از منظر سوختوساز بدن، مطالعات نشان میدهند رژیمهای غذایی سرشار از ساکاروز و فروکتوز میتوانند چندین سازوکار را در بدن فعال کنند. این سازوکارها شامل التهاب و تغییر در سوختوساز قندها و چربیها هستند و مستقل از چاقی عمل میکنند. البته باید توجه داشت که چاقی نیز بهخودیخود یکی از عوامل خطر ابتلا به بسیاری از سرطانهاست و همچنین شایعترین عامل بیماری و مرگومیر، یعنی بیماریهای قلبیعروقی، محسوب میشود.
پژوهشگران در جریان این مطالعه هیچ ارتباطی میان مصرف میوه و افزایش خطر ابتلا به سرطان پستان پیدا نکردند.
به گفته پژوهشگران، میان مواد غذایی حاوی قند طبیعی و خوراکیهایی که علاوه بر قند افزوده، نشاسته تصفیهشده و چربی اشباعشده دارند یا از نظر مواد مغذی دیگر فقیر هستند، تفاوت وجود دارد.
برای مثال، میوه کامل حاوی فیبر، ویتامینها، مواد معدنی، پلیفنولها و ترکیبات گیاهی دیگری است. ساختار و ترکیب این مواد در میوه کامل با یک محصول بسیار فرآوریشده و سرشار از قند تفاوت اساسی دارد.
فروکتوزی که بهطور طبیعی در میوه وجود دارد و شربت ذرت با فروکتوز بالا (HFCS) که بهصورت صنعتی تولید میشود، ممکن است از نظر ساختار مولکولی مشابه باشند؛ اما تفاوت میان آنها و ارتباطشان با سایر ترکیبات، بسیار چشمگیر است.
محققان برای افرادی که میخواهند مصرف خوراکیهای پرقند را در رژیم غذایی خود کاهش دهند، چند راهکار عملی پیشنهاد میکنند.آنها البته توصیه میکنند افراد، در صورت امکان، برای دریافت توصیههای تغذیهای متناسب با شرایط شخصی خود با یک متخصص تغذیه دارای صلاحیت مشورت کنند.
روز خود را با یک صبحانه مغذیتر آغاز کنید: اگر غلات صبحانه شیرینشده بهطور مرتب در وعده صبحانه شما جای دارد، میتوانید آن را بهتناوب با بلغور جو دوسر، ماست ساده یا ماست کمشکر، تخممرغ یا نان سبوسدار همراه با کره مغزها، میوه و پنیر کاتیج جایگزین کنید. برای دریافت فیبر، چربیهای سالم و مواد مغذی بیشتر، انواع توتها، مغزها، دانهها یا کره مغزها را نیز به صبحانه خود اضافه کنید. لازم نیست غلات صبحانه مورد علاقهتان را برای همیشه کنار بگذارید، اما میتوانید در کنار آن، مواد غذایی مغذیتری هم مصرف کنید.
در هر وعده غذایی، مواد غذایی گیاهی را بگنجانید: انواع سبزیجات رنگارنگ، میوهها، لوبیا، عدس، مغزها، دانهها و غلات کامل را در وعدههای غذایی خود جای دهید. این مواد غذایی فیبر، ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی مفیدی فراهم میکنند که از جنبههای مختلف سلامت بدن حمایت میکنند. از روندها و توصیههای تغذیهای فاقد پشتوانه علمی پیروی نکنید و آنها را ترویج ندهید؛ برای مثال، میوه را به دلیل داشتن قند طبیعی از رژیم غذایی خود حذف نکنید.
در انتخاب نوشیدنیها دقت کنید: اگر نوشیدنیهای شیرینشده با قند یا کوکتلها بخش ثابتی از برنامه روزانه شما هستند، آنها را بهتناوب با آب، آب گازدار یا چای بدون شکر جایگزین کنید. این کار میتواند راهکاری عملی برای کاهش قند افزوده در رژیم غذایی باشد، بدون اینکه احساس کنید خود را از چیزی محروم کردهاید.
به دفعات و الگوی مصرف توجه کنید، نه دستیابی به یک رژیم غذایی بینقص : در صورت لزوم برچسب مواد غذایی را بخوانید، به این نکته توجه کنید که قندهای افزوده در کدام خوراکیها بهطور مکرر وجود دارند و تغییرات کوچکی را شناسایی کنید که اجرای آنها در زندگی روزمره واقعبینانه و پایدار باشد. چیزی به نام رژیم غذایی کاملا بینقص وجود ندارد. قضاوت کردن، سرزنش کردن یا محروم کردن خود و دیگران از برخی مواد غذایی میتواند بیش از آنکه سودمند باشد، آسیبزا باشد. لذت بردن از غذا بخشی از یک الگوی تغذیه سالم است.