این اسفنج سوراخ دارد. برخی آن را واقعا منزجر کننده می دانند

ویرایش شده توسط Swati Mestri، بررسی توسط Robert Egan

این مقاله با توجه به روند و سیاست های ویرایشی Science X بررسی شده است. ویراستاران ضمن اطمینان از اعتبار محتوا، ویژگی های زیر را برجسته کرده اند:

تصور کنید که در TikTok در حال پیمایش هستید و با تصویری از غلاف یا اسفنج دانه نیلوفر آبی روبرو می شوید.

ممکن است زیاد به آن فکر نکنید، اما برخی افراد فورا احساس بیماری می کنند. پوست آن‌ها می‌خزد، حالت تهوع، انزجار یا بسیار ناراحت‌کننده دارند و به سرعت با انگشت خود کنار می‌روند.

جسم بی ضرر است. پس چرا چنین واکنش شدیدی ایجاد می کند؟

این واکنش به عنوان تریپوفوبیا، بیزاری از خوشه های سوراخ یا الگوهای دایره ای شناخته می شود. حدود یک نفر از هر شش نفر با دیدن این الگوها حداقل درجاتی از ناراحتی را تجربه می کنند.

با وجود "فوبیا" در نام آن، تریپوفوبیا صرفا "ترس از سوراخ ها" نیست. همچنین به عنوان یک اختلال سلامت روان مستقل شناخته نمی شود. برخلاف بسیاری از فوبیاها، انزجار (به جای ترس) غالبا احساس غالب است.

محرک های رایج عبارتند از غلاف دانه نیلوفر آبی، لانه زنبوری و اشیاء روزمره مانند اسفنج، کرامپت، حباب، شکلات گازدار یا توت فرنگی.

برای اکثر افراد مبتلا به تریپوفوبیا، این واکنش ها خفیف است و می تواند شامل انزجار، حالت تهوع، احساس خزیدن پوست، ترس و اضطراب باشد.

اما برای یک گروه کوچک، علائم می تواند آنقدر ناراحت کننده باشد که افراد را به اجتناب از تصاویر، اشیاء یا موقعیت های خاص سوق دهد. این سطحی از اجتناب است که معمولا در فوبیاهای خاص مانند آراکنوفوبیا، ترس از عنکبوت دیده می شود.

در تحقیق خودم، برخی از شرکت‌کنندگان به دلیل محرک‌های مرتبط با تریپوفوبیا از مصرف توت‌فرنگی، پخت و پز یا پختن، لباس و حتی دوش گرفتن اجتناب کردند. این مثال‌ها نشان می‌دهند که تریپوفوبیا گاهی اوقات می‌تواند به طور قابل توجهی بر زندگی یک فرد تأثیر بگذارد.

پاسخ کوتاه، رسانه های اجتماعی است. داستان‌های رسانه‌ای، ویدیوهای TikTok و جوامع آنلاین به رایج شدن تریپوفوبیا کمک کردند.

تصاویر به اشتراک گذاشته شده اغلب به صورت دیجیتالی برای به حداکثر رساندن ناراحتی و برانگیختن واکنش‌های شدید تغییر داده می‌شوند.

تحقیقات همچنین نشان می‌دهد که رسانه‌های اجتماعی ممکن است بر نحوه تجربه افراد از تریپوفوبیا تأثیر بگذارند. به عنوان مثال، در یک مطالعه در سال 2024، تقریبا دو سوم مردم در مورد آن از طریق رسانه های اجتماعی شنیدند. کسانی که قبلا در مورد تریپوفوبیا شنیده بودند نسبت به کسانی که شنیده بودند واکنش های شدیدتری گزارش کردند.

اما این بدان معنا نیست که رسانه های اجتماعی تریپوفوبیا را ایجاد کرده اند. حدود یک چهارم افراد مبتلا به تریپوفوبیا در همان مطالعه هرگز نام آن را نشنیده بودند. رسانه‌های اجتماعی ممکن است آگاهی را افزایش دهند، اما نمی‌توانند توضیح دهند که چرا برخی افراد در وهله اول به این شدت واکنش نشان می‌دهند.

دانشمندان هنوز در مورد اینکه چرا تریپوفوبیا وجود دارد، بحث می کنند و دو توضیح اصلی در حال ظهور است.

اولین مورد، نظریه تشخیص تهدید است. برخی از محققان استدلال می کنند که تصاویر تریپوفوبیک شبیه الگوهایی است که روی حیوانات سمی یا خطرناک مانند مارها یافت می شود. بر اساس این نظریه، انسان ها ممکن است تکامل یافته باشند تا به این نشانه های بصری واکنش منفی نشان دهند، زیرا می توانند علامت خطر باشند.

نظریه دوم با پشتیبانی از شواهد فزاینده بر اجتناب از بیماری تمرکز دارد. خوشه های سوراخ می توانند مانند ضایعات پوستی، بثورات، انگل ها یا علائم عفونت به نظر برسند. اگرچه غلاف دانه نیلوفر آبی یا لانه زنبوری کاملا بی ضرر هستند، شباهت بصری ممکن است سیستم های روانی را فعال کند که برای کمک به جلوگیری از آلودگی و بیماری تکامل یافته اند.

هر دو نظریه نشان می‌دهند که الگوهای تریپوفوبیک ممکن است شبیه چیزهایی باشند که از لحاظ تاریخی تهدیدی برای سلامت یا بقای انسان بوده‌اند. به عبارت دیگر، خود سوراخ ها ممکن است مشکلی نداشته باشند. در عوض، مغز ممکن است این الگوها را به عنوان نشانه هایی از یک تهدید بیولوژیکی تفسیر کند.

آنچه مردم به آن واکنش نشان می‌دهند، خود شی نیست، بلکه آن چیزی است که مغز ناخودآگاه فکر می‌کند این الگو ممکن است نشان‌دهنده آن باشد. این ممکن است توضیح دهد که چرا اشیاء بی ضرر می توانند واکنش هایی را ایجاد کنند که به نظر بسیار قوی تر از آن چیزی است که شرایط اقتضا می کند.

خوشبختانه اکثر افراد فقط علائم خفیف دارند و نیازی به درمان ندارند. درک اینکه تریپوفوبیا یک پدیده شناخته شده و رایج است اغلب می تواند اطمینان بخش باشد.

با این حال، اگر علائم باعث ناراحتی قابل توجهی شود یا شروع به تداخل در زندگی روزمره کند، ممکن است ارزش آن را داشته باشد که به دنبال حمایت حرفه ای باشید.

حتی اگر تریپوفوبیا اغلب با انزجار همراه است، بسیاری از مردم ترس و اضطراب را نیز تجربه می کنند. بنابراین درمان‌هایی که برای فوبیای خاص استفاده می‌شوند، به‌ویژه رویکردهای مبتنی بر مواجهه، ممکن است مفید باشند.

این ممکن است شامل رویارویی تدریجی و ایمن با تصاویر، موقعیت ها یا احساسات ترسناک یا ناراحت کننده باشد و در عین حال اجتناب را کاهش دهد. با گذشت زمان، افراد یاد می‌گیرند که می‌توانند پریشانی خود را تحمل کنند و آسیب مورد انتظار رخ نمی‌دهد.

تا همین اواخر، هیچ درمانی به طور خاص برای تریپوفوبیا آزمایش نشده بود. با این حال، مطالعه‌ای که به تازگی منتشر شده است، نشان می‌دهد که یک جلسه درمانی فشرده با هدف ترس و انزجار علائم را کاهش می‌دهد و به شرکت‌کنندگان کمک می‌کند تا به طور کامل در فعالیت‌های روزانه شرکت کنند.

تریپوفوبیا چیزی بیش از یک الگوی رفتاری اینترنتی است. این یک تجربه روانشناختی واقعی است که می تواند از ناراحتی خفیف تا ناراحتی قابل توجه متغیر باشد.

شواهد رو به رشد نشان می دهد که این الگوها ممکن است سیستم های روان شناختی باستانی را فعال کنند که برای تشخیص خطر، آلودگی و بیماری طراحی شده اند. مغز می تواند به گونه ای پاسخ دهد که گویی تهدیدی را شناسایی کرده است، حتی زمانی که هیچ تهدیدی وجود ندارد.

برای اکثر مردم، واکنش ها کوتاه است. اما اگر نه، پشتیبانی در دسترس است. از پزشک مراقبت های اولیه خود بخواهید که به یک روانشناس ارجاع دهد.

سواتی مستری دارای مدرک لیسانس در مهندسی الکترونیک است و از سال 2019 به عنوان ویرایشگر محتوا کار کرده است. او ویرایش اسناد تحقیقاتی در زمینه فناوری، مراقبت های بهداشتی و علم مواد را تجربه کرده است و علاقه خاصی به فناوری و فضا دارد. نمایه کامل →

لیسانس زیست شناسی ریاضی، کارشناسی ارشد در نوشتن خلاق. خوش سفر با دیدگاه های منحصر به فرد در علم و زبان. نمایه کامل →

این مقاله از The Conversation تحت مجوز Creative Commons بازنشر شده است. مقاله اصلی را بخوانید.