رکوردشکنی قیمت سوخت در اروپا؛ کارشناسان ECB اوج حاشیه سود گازوئیل را در اکتبر میبینند
کمیسیون اروپا اعلام کرده است قیمت بنزین و گازوئیل در اتحادیه اروپا این هفته رکورد زده است. کارشناسان بانک مرکزی اروپا به یورونیوز گفتهاند حاشیه سود پالایش تا حدی مقصر است و حاشیه سود گازوئیل احتمالا تا اکتبر به اوج میرسد و قیمتها بالا میماند.
بر اساس دادههای کمیسیون اروپا در بیش از دو دهه گذشته، پر کردن باک خودرو در اتحادیه اروپا هرگز به این اندازه پرهزینه نبوده است. با توجه به آخرین قیمتهای متوسط، پر کردن یک باک 50 لیتری با بنزین حدود €103 و با گازوئیل حدود €108 هزینه دارد.قیمت خردهفروشی سوخت پس از آغاز درگیری در خاورمیانه به شدت افزایش یافته و به فشارهای تورمی اضافه کرده است. به گفته بانک مرکزی اروپا، تورم انرژی در منطقه یورو در ماه اوت به 14.3 درصد رسید در حالی که این رقم در ژوئیه 10.3 درصد بود.تا 14 سپتامبر، هر لیتر بنزین در اتحادیه اروپا به طور متوسط و بر اساس میانگین موزون €2.063 قیمت داشت و قیمت هر لیتر گازوئیل به €2.159 رسید. هر دو رقم بالاترین سطح در مجموعه آماری کمیسیون اروپا از سال 2005 تاکنون به شمار میروند. اوج قبلی قیمت بنزین در سال 2022 ثبت شده بود و قیمت گازوئیل نیز آخرین بار در آوریل امسال به سطحی نزدیک به قیمت کنونی رسیده بود.قیمتها در کشورهای مختلف اتحادیه اروپا اختلاف زیادی داشت. بنزین در مالت با قیمت €1.34 برای هر لیتر ارزانترین و در دانمارک با €2.56 گرانترین بود. قیمت هر لیتر گازوئیل از €1.21 در مالت تا €2.51 در فنلاند متغیر بود.این ارقام از تازهترین بولتن هفتگی نفت کمیسیون اروپا استخراج شده که در 17 سپتامبر بر اساس قیمتهای گزارششده برای 14 سپتامبر منتشر شد. این قیمتها شامل مالیات نیز میشود.قیمت سوخت برای ماهها، از زمانی که جنگ با ایران در پایان فوریه آغاز شد و جریان انرژی از تنگه هرمز را مختل کرد، رو به افزایش بوده است. قیمت نفت برنت، شاخص بینالمللی، در اوج درگیریها از 126 دلار عبور کرد و روز جمعه برای تحویل ماه بعد بالای 104 دلار در هر بشکه معامله میشد. پیش از آغاز جنگ، هر بشکه برنت حدود 72 دلار قیمت داشت.به گزارش بلومبرگ و به نقل از افراد آگاه، پس از آن که شرکت سعودی آرامکو به دستکم دو پالایشگاه اروپایی اطلاع داد که در پی حمله به خط لوله اصلی این کشور به دریای سرخ در ماه اکتبر تحت قراردادهای بلندمدت نفتی نفتی دریافت نخواهند کرد، عرضه نفت خام اروپا با اختلال بیشتری روبهرو شده است؛ تصمیمی که گفته میشود شامل همه خریداران اروپایی میشود.چه چیزی باعث گرانی سوخت در اروپا میشود؟اما قیمتهای جهانی نفت خام تنها عامل بالا رفتن قیمت بنزین و گازوئیل نیست. هزینه و حاشیه سود پالایش نیز به طور قابل توجهی افزایش یافته و فشار بیشتری بر قیمتها در جایگاههای سوخت وارد کرده است.حاشیه سود پالایش تفاوت بین هزینه نفت خام و قیمت فرآوردههای پالایششدهای مانند بنزین و گازوئیل را نشان میدهد. در حالی که به نظر میرسد حاشیه سود بنزین به اوج خود رسیده، کارشناسان بانک مرکزی اروپا به یورونیوز بیزنس گفتند که حاشیه سود گازوئیل احتمالا تا ماه اکتبر به بالاترین سطح خود نمیرسد.کارشناسان بانک مرکزی اروپا گفتند: «با نگاه به آینده و بر اساس قراردادهای آتی گازوئیل پالایششده در دادههای الاسایجی در 16 سپتامبر، انتظار میرود حاشیه سود گازوئیل در ماه اکتبر به اوج برسد. بر اساس قراردادهای آتی بنزین پالایششده الاسایجی در 16 سپتامبر، حاشیه سود بنزین در ماه اوت به اوج خود رسید.»از ابتدای سال 2026، میانگین موزون قیمت بنزین در اتحادیه اروپا حدود 29 درصد افزایش یافته در حالی که قیمت گازوئیل تقریبا 40 درصد جهش داشته است.قیمتهای بالاتر نفت خام همچنین به افزایش تورم انرژی در منطقه یورو و کل اتحادیه اروپا دامن زده است. بر اساس یک یادداشت وبلاگی بانک مرکزی اروپا که در ژوئیه منتشر شد، افزایش قیمت نفت خام معمولا ظرف یک یا دو ماه به طور کامل در قیمتهای بدون مالیات در جایگاههای سوخت منعکس میشود. دولتها میتوانند با اقداماتی مانند کاهش مالیات بر سوخت، موقتا اثر این افزایش را کاهش دهند.در محاسبات بانک مرکزی اروپا در آن یادداشت، نفت خام کمتر از یکچهارم قیمت نهایی سوخت در جایگاههای منطقه یورو را تشکیل میداد. بقیه شامل هزینهها و حاشیه سود پالایش و توزیع، مالیاتهای خاص سوخت و مالیات بر ارزش افزوده بود که به توضیح اختلاف قابل توجه قیمتها بین کشورها کمک میکند.محاسبات آن یادداشت نشان میدهد که در ماه ژوئیه، مالیاتهای خاص سوخت و مالیات بر ارزش افزوده در مجموع حدود 44 درصد از قیمت گازوئیل و 52 درصد از قیمت بنزین در منطقه یورو را تشکیل میدادند.کارشناسان بانک مرکزی اروپا به یورونیوز بیزنس گفتند که حاشیه سود پالایش اکنون سهم بزرگی در قیمت گازوئیل دارد.کارشناسان بانک مرکزی اروپا گفتند: «در شرایط کنونی، برآورد ما این است که در هفته سوم سپتامبر، حاشیه سود پالایش به ازای هر لیتر، €0.41 (معادل 19 درصد از قیمت در جایگاه) به قیمت خردهفروشی گازوئیل و €0.17 (8 درصد) به قیمت خردهفروشی بنزین در منطقه یورو اضافه کرده است.»آیا امکان دارد قیمت سوخت باز هم افزایش یابد؟بیانیه سیاست پولی بانک مرکزی اروپا که در 10 سپتامبر منتشر شد هشدار داد: «اختلال دوباره در عرضه انرژی میتواند باعث شود قیمتهای انرژی بیش از آنچه اکنون انتظار میرود افزایش یافته و برای مدت طولانیتری بالا بماند.»کارشناسان بانک مرکزی اروپا گفتند که پایان یافتن درگیری در خاورمیانه و بازگشت جریانهای انرژی و پالایش به حالت عادی برای کاهش قیمتها نقش محوری خواهد داشت.کارشناسان بانک مرکزی اروپا گفتند: «برای کاهش قیمت بنزین و گازوئیل، عامل کلیدی پایان جنگ در خاورمیانه، عادی شدن جریانها از تنگه هرمز و بازگشت فعالیت پالایشی جهانی به سطحی است که امکان بازسازی ذخایر نفت را فراهم کند.»چنین بازگشتی به شرایط عادی میتواند به سرعت قیمت نفت خام و سوخت در خردهفروشی را پایین بیاورد اما اختلال در ظرفیت پالایش روسیه میتواند حتی در صورت حل شدن درگیری خاورمیانه، حاشیه سود را در سطوح بالا نگه دارد.