شوتها و گلها: خاطرات ماندگار جام جهانی با روایت عکاسان گتی
چه درون زمین چه بیرون آن، بسیاری از خاطرهانگیزترین لحظات جامهای جهانی فیفا را گتی ثبت کرده است. اینجا عکاسان پشت لنز از تجربه ثبت تاثیرگذارترین تصاویر میگویند.
ماهیت رقابت با مقایسه گره خورده، اما در این گزارش خبری از جام و عنوان نیست. در عوض از چند عکاس گتی ایمیجز خواستهایم از میان پنج دوره اخیر جام جهانی، عکسهای محبوبشان را انتخاب کنند؛ تصاویری که به بهترین شکل زیبایی و احساس تلاش، ظرافت، پیروزی و شکست را ثبت کرده است.آرژانتین - فرانسه: فینال جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ قطرشاون باتریل میگوید: «این عکس دستکم ۳۰ دقیقه بعد از بالا بردن اصلی جام گرفته شد. همه هواداران آرژانتین و عکاسان منتظر بودند مسی به سمت سکوها برود و به هواداران ادای احترام کند. همه عکاسان گتی ایمیجز طرح کلیای از آنچه میخواستیم ثبت کنیم داشتیم، اما در این عکس شانس هم دخیل بود. این نخستین لحظهای بود که او درست دو متر جلوتر از من، دستهایش را با بزرگترین لبخند باز کرد، در حالی که من با لنز ۷۰-۲۴ میلیمتری رو به بالا او را دنبال میکردم.»فرانسه - کرواسی: فینال جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ روسیهدیوید راموس میگوید: «آنچه این تصویر را خاص میکند فقط خود جشن نیست، بلکه دسترسی و فضایی است که در اطراف آن وجود داشت. به لطف دسترسی انحصاری فیفا، من تنها عکاسی بودم که بعد از جشنها اجازه حضور روی زمین را داشتم و همین به من نگاه کاملا متفاوتی به صحنه پس از فینال جام جهانی داد.»او ادامه میدهد: «آتشبازیها تازه تمام شده بود و باران، دود و مه را داخل ورزشگاه لوژنیکی معلق گذاشته بود. وقتی نور از میان آن مه عبور کرد، برای پل پوگبا که جام جهانی را در دست داشت پرتوهای مرئی بالای سرش ساخت. ترکیب دود، باران، نور و فضای خالی اطرافش باعث شد تصویر حس قویتری از فضا نسبت به یک جشن معمولی بالا بردن جام پیدا کند.»او توضیح میدهد: «از نظر فنی میخواستم قاب را آنقدر باز نگه دارم که مقیاس ورزشگاه، تماشاگران، مه و چمن را نشان دهد. این دسترسی به من اجازه میداد پایین و نزدیک بایستم، اما ترکیببندی باز باعث شد خود فضا بخشی از روایت شود. برای من این تصویر کمتر شبیه یک عکس استاندارد جام است و بیشتر یک لحظه فراواقعی و احساسی از پسلرزههای قهرمانی فرانسه در جام جهانی ۲۰۱۸ به نظر میرسد.»ایتالیا - فرانسه: فینال - جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶ آلمانمایکل استیل میگوید: «این عکس بعد از فینال ۲۰۰۶ و زمانی گرفته شد که ایتالیا در ضربات پنالتی فرانسه را شکست داد و من و همکارم شاون باتریل در بهترین موقعیت برای مراسم اهدای جام قرار داشتیم.»او توضیح میدهد: «با لنز ۴۰۰ میلیمتری روی نماهای بستهتر و بهویژه روی کاپیتان ایتالیا فابیو کاناوارو کار میکردم که ناگهان هنگام دور افتخار بازیکنان شروع کردند همگی دست دراز کنند و جام را لمس کنند. برای گرفتن ارتفاع بیشتر، سریع روی نرده فلزی کنار ردیف اول صندلیها تعادل گرفتم و عکس را ثبت کردم. یادم هست عکاسان دیگر پاهایم را میکشیدند تا خودشان را به همان موقعیت روی نرده برسانند، اما لحظه در یک چشم بر هم زدن تمام شد. کاغذهای رنگی و دود حاصل از آتشبازی هم به جذابیت تصویر اضافه کرده است.»او میافزاید: «ارائه جام گاهی مصنوعی و از پیش طراحیشده به نظر میرسد، اما این صحنه بیشتر یک واکنش آنی و طبیعی از تیمی بود که در لحظه تاریخی خود کنار هم جمع شده و پیوند خورده بودند.»هلند - اسپانیا: فینال - جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰ آفریقای جنوبیلارنس گریفیتس میگوید: «در هر جام جهانی لحظاتی وجود دارد که فراتر از خود مسابقه میرود و به بخشی از افسانههای فوتبال تبدیل میشود. تکل نایجل دییونگ روی ژابی آلونسو در فینال جام جهانی ۲۰۱۰ بدون تردید یکی از همان لحظات است.»او میافزاید: «در موقعیتی کاملا مناسب برای ثبت صحنه قرار داشتم و این تصویر دقیقا لحظهای را منجمد میکند که کف پای کشیده دییونگ به سینه آلونسو میرسد و یکی از جنجالیترین لحظات تاریخ جام جهانی را حفظ میکند. هاوارد وب داور مسابقه فقط کارت زرد نشان داد و همین بلافاصله بحثها را داغ کرد؛ بسیاری معتقد بودند هافبک هلند خوششانس بوده که در زمین مانده است. حالا بیش از پانزده سال بعد، این عکس همچنان یکی از ماندگارترین نمادهای تصویری جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی است؛ کسری از ثانیه که تنش، فیزیک خشن و جنجال یک فینال بهشدت پرتنش را در خود خلاصه میکند.»انگلیس - بلژیک: گروه G - جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ روسیهماتیاس هنگست میگوید: «گاهی اجازه داریم از «کَتواک» یک ورزشگاه کار کنیم، جایی ۸۰ یا ۱۰۰ متر بالاتر از زمین. فقط گروه کوچکی میتوانند به آنجا بروند و برایش باید روند طولانی تایید، دورههای آموزشی، کمربندهای ایمنی، کلاه ایمنی و گاهی حتی گواهی پزشکی را پشت سر بگذارید، چون باید توانایی کار در ارتفاع را داشته باشید.»او ادامه میدهد: «فشار کار بسیار زیاد است. بالای سر مردم ایستادهاید و اگر حتی چیز کوچکی از دستتان بیفتد، در واقعیت ممکن است کسی را بهطور جدی زخمی کنید. هر چیزی که با خود بالا میبرید باید دو اتصال ایمن داشته باشد؛ هر دوربین، هر لنز و حتی تلفنهمراه باید بسته شده باشد. جیبهایتان را خالی میکنید؛ نمیتوانید قطعات اضافه همراه ببرید، چون هر چیزی میتواند سقوط کند. اما در عوض یک فرصت فوقالعاده است.»او میگوید: «این بازی بلژیک و انگلیس بود و یک ضربه سر با حضور شش بازیکن؛ چیزی که زیاد رخ نمیدهد و از بالا هم پیشبینی آن سخت است. این عکس را دوست دارم چون تصویر متفاوتی از فوتبال است، زاویهای که هر روز نمیبینید. من طرفدار چمن سبز و پسزمینه تمیز هستم، اما موضوع فقط خود عکس نیست، بلکه مسیری است که برای رسیدن به آن طی میشود. اگر خوششانس باشید شش بازیکن برای یک ضربه سر میپرند و در عین حال هنوز میتوانید صورتها، درگیری، زبان بدن، خط سفید و رنگها را ببینید. در نهایت همه چیز در یک قاب کنار هم قرار گرفت.»آرژانتین - فرانسه: فینال - جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ قطرمایا هیتی میگوید: «فینال جام جهانی در دوحه نخستین فینال جام جهانی بود که از آن عکاسی میکردم و میدانستم شاهد تاریخ هستم. مثل همه کسانی که کنار زمین بودند انتظار داشتم تصویر ماندگار شب، لحظه بالا بردن جام جهانی توسط لیونل مسی باشد. پیش از آن، وقتی او برای دریافت جایزه توپ طلایی بهعنوان بهترین بازیکن تورنمنت از کنار جام گذشت، در همان لحظه برگشت و به سمت عکاسان نگاه کرد و من توانستم این قاب را ثبت کنم. عکسی آرام و ساده است، اما در عین حال قدرت زیادی دارد.»