پرش به محتوای اصلی

نظریه جدید؛ چرا پس از بیگ‌بنگ ماده بر پادماده غلبه کرد؟

دویچه‌وله فارسی۱۴۰۵ آبان ۱۰, یکشنبه، ساعت ۱۸:۳۴حدود 3 دقیقه مطالعه

محققان می‌گویند ممکن است پاسخی برای این معما یافته باشند که چرا ماده پس از مه‌بانگ باقی ماند و امکان شکل‌گیری عالم به شکل کنونی را فراهم کرد. به گفته آن‌ها ممکن است نوعی نوترینو نقشی اساسی در پیدایش گیتی ایفا کرده باشد.

پژوهشگران دانشگاه ساو‌‌ث‌همپتون می‌گویند نوعی ذره موسوم به "نوترینوی سنگین واجفتیده" ممکن است مسیر تحول گیتی آغازین را تغییر داده باشد. به گفته آن‌ها این ذره ممکن است نشانه‌هایی قابل شناسایی از خود در امواج گرانشی بر جای گذاشته باشد که می‌توانند به کشف عمیق‌ترین رازهای کیهان کمک کنند.

این توضیح جدید، پاسخی به این پرسش است که اساسا چرا گیتی ما وجود دارد. پاسخ به گفته پژوهشگران، احتمالا در ذره‌ای اسرارآمیز نهفته است که فیزیک‌دانان دهه‌هاست آن را نادیده گرفته‌اند.

نظریه جدید نشان می‌دهد این ذره ممکن است نقشی اساسی در شکل‌گیری گیتی آغازین و به عبارتی غلبه ماده بر پادماده پس از مه‌بانگ ایفا کرده باشد.

امروزه بر اساس جدیدترین محاسبات کیهان‌شناسی ، می‌دانیم که از عمر گیتی حدود ۱۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون سال، چیزی حدود ۴۳۶,۱۱۷,۰۷۶,۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ثانیه می‌گذرد.

مه‌بانگ، بیگ‌بنگ یا همان انفجار بزرگ، عنوان نظریه‌ای است که از حدود ۷۰ سال پیش به این سو برای توصیف آغاز جهان مطرح شده است. این نظریه به رغم آن که با شواهد علمی موجود سازگاری خوبی دارد و بسیاری از ویژگی‌های عالم را توضیح می‌دهد، اما به گمان بسیاری از کیهان‌شناسان، نظریه کاملی نیست و همچنان مسائل مبهم بسیاری درباره آغاز عالم وجود دارد.

دانشمندان از سال‌ها پیش در پی یافتن پاسخی برای این پرسش بودند که ماده چگونه توانست پس از مه‌بانگ، بر پادماده غلبه کند. طبق نظریه‌های کنونی، ماده و پادماده اصولا بایستی پس از مه‌بانگ، یکدیگر را نابود می‌کردند و در نهایت یک کیهان شامل انرژی خالص از خود به جا می‌گذاشتند.

اما با توجه به این که اکنون عالمی از ماده وجود دارد و ما نیز به وجود آمده‌ایم، بدیهی است که چنین اتفاقی نیفتاده است.

کیهان‌شناسان می‌گویند کلید حل این معما احتمالا در یک نوترینو، یکی از سبک‌ترین ذرات کیهان نهفته است و یکی از انواع نوترینو به نام "نوترینوی سنگین واجفتیده"، ممکن است در زمان پیدایش گیتی به بقای ماده کمک کرده باشد.

پژوهشگران می‌گویند این ذره به‌طرز باورنکردنی، به طور آهسته واپاشی می‌کند. در شرایطی که کیهان پس از مه‌بانگ در حال سرد شدن بود، این ذره به قدری دوام آورد که به طور موقت عصری از سلطه ماده را آغاز کرد.

کیهان‌شناسان تا پیش از این، به این دلیل این ذره را نادیده گرفته بودند که تصور می‌کردند، این ذره ضعیف‌تر از آن بوده است که بتواند بر ذرات دیگر اثر بگذارد.

پژوهش جدید اما این ایده را مطرح می‌کند که این ذره قدرتمندتر از تصورات پیشین است و احتمالا می‌تواند توضیح دهد که چرا ماده‌ توانست بر پادماده غلبه کند.

محققان همچنین می‌گویند این یافته‌ها ممکن است به کشف راز ماده تاریک نیز کمک کند.

بر اساس یافته‌های کیهان‌شناسی، با پایان دوره تورم سریع کیهانی در لحظات آغازین عالم، میدان‌های کوانتومی از بین رفته و ذرات و تابش‌هایی را تشکیل دادند که تا به امروز در کیهان یافت می‌شوند. زمانی که سن عالم کمتر از ۲۰ دقیقه بود، این ذرات شروع به ساخت نخستین پروتون‌ها و نوترون‌ها کردند که این فاز در ادبیات کیهان‌شناسان با نام هسته‌زایی بیگ‌بنگ (BBN) شناخته می‌شود.

هسته‌زایی بیگ‌بنگ که از ثانیه ۱۰ پس از تولد عالم تا حدود ۲۰ دقیقه پس از آن رخ داده، بخشی از کیهان‌شناسی مدرن است که از قضا به خوبی از پس پیش‌بینی میزان هیدروژن و هیلیوم در عالم برمی‌آید.

در کنار ماده معمولی شکل‌دهنده عالم که تنها ۵ درصد از گیتی را تشکیل می‌دهد، ماده تاریک در حدود ۲۷ درصد از کیهان ماست و ۶۸ درصد باقی‌مانده نیز از چیزی تشکیل شده که انرژی تاریک نام دارد.

با این حال، توضیح نظریه جدید، همچنان یک فرض اولیه است و هنوز برای تایید به بررسی‌های بیشتر نیاز است و همچنان نمی‌توان گفت که دلیل غلبه ماده بر پادماده در مراحل آغازین گیتی چه بوده است.

خواندن متن کامل در دویچه‌وله فارسیبه زبان اصلی، در سایت ناشر باز می‌شودهمه‌ی اخبار جهان