همراه با سیم: در صنعت اسلحه نادیده گرفته شده رومانی

در دامنه کوه‌های کارپات، در یک شهر کوچک رومانیایی به نام زارنستی، ساختمانی وجود دارد که پنجره‌های آن شکسته و درها با سیم بسته شده است. به نظر می رسد سال هاست که هیچ کس از آن استفاده نکرده است. اما در واقع پر از مواد منفجره است.

این صنعت دفاعی رومانی است. یا به هر حال، بخش قابل توجهی از آن.

شرکت ملی رومارم بزرگترین تولید کننده اسلحه رومانی است و 100 درصد آن متعلق به دولت است. این شرکت همچنین شرکت مادر 15 شرکت تابعه است که در سراسر کشور، از بخارست گرفته تا شهرهای کوچک صنعتی مانند Cugir، Moreni و Resita، گسترده شده است.

از نظر قانونی، این شرکت های تابعه شرکت های جداگانه ای هستند که هیئت مدیره و مدیریت خود را دارند، اما رومارم آنها را هماهنگ و نظارت می کند. آنها از مهمات و مواد منفجره گرفته تا سیستم های توپخانه و قطعات ماشین آلات تجهیزات نظامی تولید می کنند. بر روی کاغذ، وظیفه آنها مسلح کردن ارتش رومانی و کمک به تامین انرژی متحدان رومانی در ناتو است.

آن شغل هرگز به این اندازه حیاتی نبوده است. استراتژی دفاع ملی خود رومانی که در اوایل سال جاری منتشر شد، روسیه را به‌عنوان تهدید امنیتی مرکزی این کشور معرفی می‌کند و اقتصاد ملی - از جمله توانایی آن در تولید تجهیزات نظامی - را به عنوان یکی از اولویت‌های دفاعی این کشور فهرست می‌کند. در تئوری، کارخانه‌های رومارم دقیقا دارایی‌هایی هستند که در حال حاضر بیشترین اهمیت را دارند.

حداقل در ظاهر، به نظر می رسد که اعداد پشتیبان آن هستند. در سال 2025، رومانی به ارزش 314 میلیون یورو تجهیزات نظامی به خارج از کشور صادر کرد که بیش از یک چهارم آن مهمات بود - محصولی که قرار است چندین کارخانه رورمم تولید کنند.

با این حال با نگاهی دقیق تر به داخل این گیاهان، تصویر تغییر می کند. چندین نفر از افرادی که شعبه های رومارم را اداره می کنند از روابط نزدیک با احزاب سیاسی کشور برخوردارند. حتی برخی پرونده های فساد بر سرشان آویخته است. در صحنه، نتایج این حمایت، فساد و مدیریت ضعیف نشان می‌دهد: یک کارخانه نزدیک به 17 سال است که سلاح یا مهمات توپخانه تحویل نمی‌دهد، با این حال همچنان برای پرداخت حقوق کارگران خود از مالیات‌دهندگان پول می‌کشد. در دیگری، طبق اسناد خود شرکت، چراغ ها حتی روشن نمی شوند.

رادو میروتا، وزیر دفاع موقت در ماه می در مصاحبه ای تند گفت: "این نتیجه کار رورمم است: در کارخانه های اسلحه سازی خود، باران می آید، باد می وزد و چیزی ساخته نمی شود. این نتیجه است، و این چیزی است که اهمیت دارد."

در Uzina Mecanica Bucuresti، تنها سازنده تانک رومانی، مدیر کل میهای رافیو در تابستان توسط دادستان های ضد فساد بازداشت شد. او متهم است که در ازای تایید معاملات تدارکاتی از یک پیمانکار رشوه گرفته است. پرونده همچنان باز است.

UM Bucuresti از اظهار نظر در مورد تحقیقات در حال انجام خودداری کرد. اما این شرکت به BIRN تأیید کرد که هیئت مدیره آن به طور موقت وظایف رفیو را به مدیر اقتصادی شرکت واگذار کرده است. رفیو به سوالات ارسال شده از طریق شرکت پاسخ نداد.

در کارفیل، یکی از سازندگان اصلی مهمات رومانی، داستان مشابهی یک دهه قبل از آن رخ داد، اگرچه آنچه بعد از آن اتفاق افتاد غیرعادی بود. در سال 2015، مدیر کل Carfil، Aurel Veltan، دستگیر شد و بعدا به دلیل سوء استفاده از موقعیت شغلی برای هدایت قراردادهای شرکت با یک شرکت بدون رعایت قوانین تدارکات مناسب محکوم شد. دادگاه او را به حبس تعلیقی محکوم کرد و او را از ایفای نقش های رهبری در شرکت های دولتی به مدت پنج سال محروم کرد. با این حال، ولتان ظاهرا هرگز کارفیل را ترک نکرد.

طبق رزومه وی، وی به عنوان رئیس واحد بازاریابی و فروش باقی ماند و در اکتبر 2024 به سمت مدیر بازرگانی ارتقا یافت.

ولتان به BIRN گفت که کارفیل در سال 2024 بازسازی کرد و افراد با تجربه از جمله خودش را برای نقش های رهبری به خدمت گرفت. او به سه دهه کار خود در بخش بازرگانی شرکت اشاره کرد. او از اظهار نظر در مورد پرونده جنایی یا محکومیتی که گذرانده است خودداری کرد.

برخی از مردانی که این کارخانه ها را اداره می کنند، هم رزومه سیاسی و هم پرونده پلیس دارند. یوآن نارسیس چیسالیتا، مدیر موقت آرسنال رسیتا، یک کارخانه توپخانه، سال‌ها به عنوان سناتور گذراند و به عنوان مشاور نخست‌وزیر سابق ویکتور پونتا، که در سال 2015 پس از آتش‌سوزی یک کلوپ شبانه که منجر به کشته شدن 65 نفر شد، مجبور به کناره‌گیری از سمت خود شد، کار کرد.

در سال 2019، دادستان‌ها از چیسالیتا به عنوان مظنون در یک پرونده فساد گسترده‌تر مربوط به یکی از مقامات راه منطقه‌ای نام بردند و او را متهم کردند که از موقعیت خود در یک حزب سیاسی برای کمک به انجام انتصاب‌های شغلی غیرقانونی استفاده می‌کند. یک بخش از آن پرونده علیه او در سال گذشته بسته شد - نه به این دلیل که او تبرئه شد، بلکه به این دلیل که مدت زمان محدودیت ها تمام شده بود. یک پرونده جداگانه مرتبط هنوز در دادگاه فعال است، اما چیسالیتا به BIRN گفت که او طرف این دادرسی نیست.

وی افزود که به دلیل "تجربه شخصی در حاکمیت شرکتی و اداره شرکت های خصوصی به عنوان مدیر" به عنوان مدیر موقت آرسنال رسیتا منصوب شد.

چهره های دیگر به جای سوالات حقوقی، سوالات سیاسی را مطرح می کنند. رضوان ماریان پیرکالبسکو سال‌های زیادی را به مشاور وزیران گذراند و سپس در اواخر سال‌های 2024 و 2025 به عنوان مشاور در دفتر نخست‌وزیری خدمت کرد - دوره‌ای که دولت‌های هر دو حزب اصلی رومانی، حزب سوسیال دموکرات (PSD) و حزب لیبرال ملی (PNL) را در بر گرفت. او در آگوست 2025 به عنوان مدیر کل رورمم منصوب شد. رزومه خود او نشان می دهد که او همزمان به عنوان رئیس هیئت مدیره Carfil، یکی از 15 شرکتی که Rorm بر آن نظارت می کند، خدمت می کند، به این معنی که او به طور موثر به خودش پاسخ می دهد.

کارفیل به BIRN گفت که نقش دوگانه پیرکالبسکو "خارج از محدوده اختیارات شرکت" است و از اظهار نظر بیشتر خودداری کرد. پیرکالابسکو به سوالات پاسخ نداد.

در کارخانه مهمات Sadu در بخش جنوب غربی رومانی، Viorel Salvador Caragea، تا همین اواخر، یک مدیر ویژه، یک ناظر منصوب از وزارت اقتصاد بر امور مالی شرکت بود.

کاراجیا نزدیک به سه دهه را در نیروی پلیس گذراند و پیش از بازنشستگی به مقام عالی پلیس در شهرستان گورج تبدیل شد. او با حمایت حزب نجات رومانی اتحادیه (USR) به این کار در Sadu منصوب شد. از آن زمان، مطبوعات ملی مجموعه‌ای از اختلافات حقوقی را گزارش کرده‌اند: دادگاه‌ها دو بار او را به پرداخت غرامت به دلیل اظهارنظرهایی که در فضای مجازی درباره یک دادستان و یک شهردار مطرح کرده بود، محکوم کرده‌اند.

سادو تایید کرد که کاراجیا سوالات BIRN را دریافت کرده است. این شرکت بعدا به BIRN اطلاع داد که در 17 سپتامبر، پس از ارسال سؤالات، وی از سمت مدیر ویژه آن برکنار شد. این شرکت توضیح بیشتری نداد.

این پنج مورد به هیچ وجه ناهنجاری نیستند. چندین شرکت تابعه دیگر Romarm دارای اعضای هیئت مدیره یا مدیران با پشتوانه سیاسی مشابه هستند که تحت دولت های مختلف و احزاب مختلف منصوب می شوند.

اما مشکلات فراتر از مشکلاتی است که شرکت ها را اداره می کنند. در داخل خود کارخانه ها، تصویر حتی نگران کننده تر است.

Pirochim Victoria، یک کارخانه دولتی در منطقه مرکزی ترانسیلوانیا که برای تولید باروت برای مهمات ساخته شده است. طبق اعتراف خود، این کارخانه از سال 2022 تاکنون چیزی تولید نکرده است. در شش ماهه اول سال 2026، کمتر از 2000 یورو درآمد داشته است - تقریبا هیچ چیز برای شرکتی که قرار است ارتش را مسلح کند. و با این حال، دولت همچنان پول مالیات دهندگان را به راه خود می فرستد: بیش از 100 میلیون یورو از سال 2022، با هدف مدرن سازی کارخانه و راه اندازی مجدد تولید. تنها کسری از این مبلغ در واقع هزینه شده است.

پیروچیم به BIRN گفت که تأخیر در استفاده از این سرمایه‌گذاری به یک مناقشه حقوقی مداوم بر سر مصادره زمین‌های مورد نیاز کارخانه مرتبط است. این شرکت گفت که انتظار می‌رود این سرمایه‌گذاری 36 ماه پس از تأسیس شرکت جدید - سرمایه‌گذاری مشترک با پیمانکار دفاعی آلمانی راین متال به نام Fabrica de Pulberi Rheinmetall Victoria - تکمیل شود.

در کارفیل، مشکل کمبود پول نیست، بلکه نحوه مصرف آن است، عمدتا برای پروژه هایی که رها شده اند یا دارایی هایی که بیکار مانده اند.

در سال 2000، Cargil شروع به نوسازی کارخانه ریخته گری خود کرد، پروژه ای که به منظور ارتقاء نحوه ریخته گری قطعات فلزی بود. اما دو دهه و نیم بعد، تجهیزات خریداری شده برای آن - ارزش تخمینی 4.0-4.5 میلیون یورو چندین سال پیش - هنوز در آنجا بدون استفاده باقی مانده است. در سال 2004، کارفیل همچنین خط تولید غیرنظامی خود را به طور کامل تعطیل کرد. از آن زمان تاکنون حتی یک محصول غیرنظامی تولید نکرده است، اما این شرکت هنوز نزدیک به 800000 یورو در سال برای هزینه‌های مرتبط با این دارایی‌های غیرنظامی غیر نظامی هزینه می‌کند.

در پاسخ به پرسش‌های BIRN، کارفیل گفت که این تجهیزات به مدت هشت تا ده سال از گارانتی خارج شده است و آن را به دلیل سخت‌افزار و نرم‌افزار قدیمی، یاتاقان‌های فرسوده و کهنه شدن قطعات لاستیکی و پلاستیکی «غیر عملکردی» توصیف کرد. این شرکت گفت که شرکای خارجی را پیدا کرده است که مایل به کمک به اتمام پروژه هستند، هرچند نامی از آنها یا زمان آن را ذکر نکرد.

آثار این سال های بی توجهی و مدیریت ضعیف همه جا نمایان است.

در توهان، یکی از قدیمی‌ترین کارخانه‌های مهمات رومانی، امنیت به میزان هشداردهنده‌ای بدتر شده است. تنها در سال 2025، نگهبانان 14 درب دسترسی را کشف کردند که کاملا باز و باز مانده بودند. بر اساس اسنادی که BIRN به دست آورده است، در بخشی از کارخانه که مواد آتش‌نوردی در آن نگهداری می‌شود، برخی از ساختمان‌ها دارای پنجره‌ها و درها شکسته‌اند و با چیزی جز سیم بسته شده‌اند.

روشنایی در سراسر سایت به سختی کار می کند: در برخی از بخش ها، کمتر از نیمی از آن کاربردی است، و در یک منطقه ذخیره سازی فقط 5 درصد است. حصار محیطی در چندین مکان به طور کامل از بین رفته یا به سرقت رفته است و بخش هایی از گیاه را کاملا در معرض دید قرار می دهد.

این شرکت به سوالات BIRN در مورد این موضوع پاسخی نداد.

توهان تنها گیاهی نیست که سن خود را نشان می دهد. در چندین کارخانه دیگر رومارم، ماشین‌آلات به دهه‌های 1960، 70 و 80 برمی‌گردد - به اندازه‌ای قدیمی که در یک کارخانه، تجهیزات اندازه‌گیری اولیه به قدری تخریب می‌شوند که کارگران به طور معمول برای بدست آوردن یک قرائت قابل استفاده، بداهه‌سازی می‌کنند.

این گیاهان یک حوزه آسیب‌پذیری دیگر را نشان می‌دهند: دو بار در دو سال گذشته، گیاهان Romarm قربانی یک نوع کلاهبرداری شده‌اند.

در توهان، طبق اسناد عمومی، هکرها یک صرافی ایمیل با یک تامین کننده واقعی در آلمان را ربودند و کارکنان را فریب دادند تا بیش از 20000 یورو را به حسابی که توسط کلاهبرداران کنترل می شد، انتقال دهند.

طرح مشابهی در کارخانه باروت فاگاراس، یکی از سازندگان اصلی مواد منفجره رومانی، اجرا شد. یک گزارش عمومی از سال 2024 می گوید که یک هکر ارتباطات ایمیل بین شرکت و یک تامین کننده در اسلواکی را رهگیری کرد و در یک حساب بانکی جعلی مبادله کرد تا پرداختی به ارزش تقریبی 17000 یورو برای محموله اسید نیتریک غلیظ - یک ماده خام اصلی در ساخت مواد منفجره - تغییر مسیر دهد.

این شرکت گفت که پرونده برای بازیابی پول در حال حاضر در دادگاهی در لهستان است. این شرکت از بیان این که چه اقداماتی برای امنیت سایبری، در صورت وجود، از آن زمان به اجرا گذاشته شده است، خودداری کرد.

نگران‌کننده است که اینها شرکت‌های معمولی نیستند که کلاهبرداری می‌شوند. آنها نیروگاه های دفاعی دولتی هستند که باید سطح مناسبی از امنیت سایبری را داشته باشند. با این حال، بازیگران جنایتکار، احتمالا مستقر در خارج، به سیستم های داخلی خود دسترسی پیدا می کنند.

با این حال، به نظر می رسد که هیچ یک از اینها زنگ خطری را به صدا در نیاورده و جریان پول به این شرکت ها را متوقف کرده است. نگران‌کننده است که قرار است میلیاردها یورو پول تازه سرمایه‌گذاری شود، که بیشتر آن از طریق اقدام امنیتی برای اروپا (SAFE)، برنامه وام دفاعی اتحادیه اروپا که بخشی از راه‌اندازی مجدد این اتحادیه به اروپا است. رومانی یک طرح سرمایه گذاری ملی ارائه کرد که به آن امکان دسترسی به 16.7 میلیارد یورو وام ارزان را می دهد که دومین سهم بزرگ اتحادیه اروپا پس از لهستان است. این شرکت در ماه اوت 2.5 میلیارد یورو پیش فاینانس دریافت کرد.

قرار است این وام ها به ارگان های دولتی مانند ارتش داده شود و سپس از آنها برای خرید تجهیزات استفاده شود. این پول مستقیما به رومارم یا شرکت های تابعه آن پرداخت نخواهد شد. با این حال، وزارت دفاع رومانی گفت که چندین شرکت از جمله کوگیر، سادو، کارخانه رومارم در بخارست و الکترومکانیکا در این برنامه مشارکت خواهند داشت. دولت گفت که یک توافقنامه همکاری صنعتی برای پایه گذاری تولید تپانچه، سلاح های خودکار و مهمات در کارخانه های کوگیر و سادو در آینده امضا کرده است.

انتظار می رود سرمایه گذاری خصوصی در مقیاس بزرگ نیز وارد شود. در آگوست 2025، دولت رومانی قراردادی به ارزش 535 میلیون یورو با راین متال، بزرگترین سازنده تسلیحات اروپا مستقر در دوسلدورف، امضا کرد تا یک کارخانه باروت جدید در ویکتوریا، در همان محل پیروشیم، بسازد.

به گفته منتقدان، خطر این است که میلیاردها دلاری که اکنون برای بازسازی صنعت دفاعی دولتی رومانی وعده داده می‌شود، در سرمایه‌گذاری‌های بد مدیریت شده بلعیده شود و کارخانجات فرسوده‌ای را که برخی از آن‌ها حتی برای روشن نگه داشتن چراغ‌ها و قفل نگه داشتن درها به سختی تلاش می‌کنند، کم کند.