اتانازی به کمک هوش مصنوعی؟ فیلم جدید به چشم انداز ربات های مراقبت می پردازد

هامبورگ در آینده نزدیک: به جای رانندگان تحویل، ربات ها بسته ها را تحویل می دهند. در کافه‌ها، روبات‌های سخنگو و سرویس‌دهنده بین میزها می‌چرخند. در خیابان‌ها با ربات‌های انسان‌نما که سگ‌های راه می‌روند مواجه می‌شوید – یا برعکس، افرادی که سگ‌های ربات خود را برای پیاده‌روی می‌برند.

این صحنه فیلم جدید دوریس دوری، "Frau Winkler verlässt das Haus" ("خانم وینکلر خانه را ترک می کند" است. هسته اصلی داستان زنی مسن است که پس از سقوط دیگر نمی تواند به تنهایی زندگی کند. از آنجایی که تنها دخترش قادر به ارائه مراقبت دائمی نیست، راه حل به اندازه کافی ساده به نظر می رسد: یک ربات مراقبت با برنامه داخلی EOL یا حالت "پایان زندگی". این ربات نه تنها به زندگی روزمره کمک می‌کند، بلکه می‌تواند در شرایط خاصی، یعنی زمانی که فرد صریحا می‌خواهد به زندگی خود پایان دهد و معیارهای پزشکی مربوطه را برآورده می‌کند، کمک به مرگ را نیز فراهم کند.

فیلم دوری با سبکی قابل توجه به چندین موضوع اجتماعی عمده می پردازد. اینها شامل چالش‌هایی است که جوامع سالخورده مانند آلمان، ژاپن و چین با آن روبرو هستند، مسئله مردن بر اساس شرایط شخصی و رابطه مادر و دختری که سؤالاتی در مورد احساس گناه و مسئولیت ایجاد می‌کند. اگرچه داستان در آلمان اتفاق می افتد، چنین مسائلی در سطح جهانی طنین انداز شده است.

دوری به دویچه وله می‌گوید: «من در مورد چیزهایی می‌نویسم که شخصا مرا به حرکت در می‌آورد و علاقه‌مندم می‌کند.

دوریس دوری، یکی از شناخته‌شده‌ترین کارگردانان معاصر سینمای آلمان، در سال 1985 با کمدی «مردان…» به موفقیت دست یافت و بعدها با فیلم‌هایی مانند «شکوفه‌های گیلاس» و «درود از فوکوشیما» به شهرت بین‌المللی دست یافت.

کمک به خودکشی یکی از پیچیده ترین سؤالات اخلاقی عصر ما است. قوانین در سراسر جهان به طور قابل توجهی متفاوت است. در حالی که برخی از کشورها اتانازی فعال را تحت شرایط خاصی مجاز می‌دانند، برخی دیگر همه اشکال کمک به خودکشی را ممنوع و جرم انگاری می‌کنند.

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

دوریس دوری در فیلمش می‌پرسد چه اتفاقی می‌افتد وقتی هوش مصنوعی شروع به محاسبه هزینه مراقبت از یک فرد مسن می‌کند و بررسی می‌کند که آیا این هزینه هنوز برای جامعه «ارزش» دارد یا خیر.

اما دوری با اشاره به افسانه ژاپنی نارایاما که در فیلم نیز به آن اشاره شده است، می‌گوید ایده اصلی جدید نیست. طبق افسانه، فرزندان بزرگتر مسئول بودند که پدر و مادر پیر خود را به کوه ببرند و در آنجا رها کنند تا بمیرند، زیرا غذای کافی برای همه وجود نداشت. و این بحثی است که ما در حال حاضر تا حدی با آن روبرو هستیم: آیا واقعا می‌توانیم به افراد مسن اجازه دهیم طولانی‌تر و طولانی‌تر زندگی کنند؟

در فیلم دوری، افراد مسن پس از رسیدن به وضعیت سلامتی خاص، اجازه دارند تصمیمات خود را بگیرند، اما پس از آن نمی توانند نظر خود را تغییر دهند. اما واقعا تصمیم گیری آزادانه به چه معناست؟ دوری می‌گوید: «وضعیت پیچیده‌ای است، زیرا سؤال این است که تا چه اندازه برای گرفتن این تصمیم تحت فشار قرار می‌گیرد، «نه تنها به این دلیل که منطقی‌تر اقتصادی است، بلکه به این دلیل که دیگر باری بر دوش عزیزانش نیست - در این مورد، دخترش...»

فیلم اغلب این سوالات را به طور غیرمستقیم و با طنز سیاه فراوان مطرح می کند. در یک نقطه، یک مشاور مراقبت، ویژگی EOL را به عنوان یک گزینه اضافی جذاب و مهمتر از همه ساده به خانم وینکلر ارائه می‌کند و به نظر می‌رسد که دیگر چیزی برای نگرانی او وجود ندارد.

دوری علاقه ای به شیطان سازی هوش مصنوعی در فیلمش ندارد - کاملا برعکس. در این فیلم، ربات مراقبتی که خانم وینکلر نامش را پاولوویچ می گذارد، به زن مسن کمک می کند تا مقداری از اشتیاق خود را برای زندگی دوباره کشف کند و از خانه خارج شود.

دوری می‌گوید: «وقتی از آلمان سفر می‌کنید، همه جا خانه‌های کوچکی را می‌بینید، و آمار نشان می‌دهد که یک فرد مسن در هر خانه دیگری به تنهایی زندگی می‌کند. اگر هوش مصنوعی می‌تواند در این شرایط کمک کند، چرا از آن استفاده نکنید؟» این فیلمساز می گوید که دقیقا این ابهام است که می خواهد در فیلمش بررسی کند. تقسیم چیزها به سیاه و سفید نه جالب خواهد بود و نه به نظر او دقیق.

دوری و گروه فیلمبرداری او نیز در طول فیلمبرداری از اینکه مردم چقدر سریع می توانند با یک ربات پیوند عاطفی برقرار کنند شگفت زده شدند. او این را به مغز انسان نسبت می دهد. او توضیح می دهد: "ما هر چیزی را که حرکت می کند و صحبت می کند به عنوان یک موجود زنده در نظر می گیریم. نمی توانیم کمکی به آن کنیم." دوری می‌گوید و این دقیقا همان چیزی است که باید هنگام تعامل با هوش مصنوعی به آن توجه کنیم. "چقدر ما واقعا آگاه هستیم که به جای یک موجود زنده با یک ماشین صحبت می کنیم؟ اینها چیزهایی هستند که هنوز باید یاد بگیریم."

با نگاهی به توسعه هوش مصنوعی، به نظر می رسد که مرزهای بین انسان و ماشین به طور فزاینده ای محو می شود. دوریس دوری می‌گوید دقیقا به همین دلیل است که باید در مورد آن صحبت کنیم. از نظر او، وقتی دیگر نتوانیم از فناوری فاصله بگیریم و از شکل دادن به افکار خود دست برداریم، همه چیز مشکل ساز می شود.

دوری می‌گوید، به‌عنوان انسان، باید از خود بپرسیم که کی هستیم و چه چیزی ما را واقعا تعریف می‌کند. او توضیح می‌دهد: "من معتقدم تفاوت عمده‌ای بین ما و ربات‌ها وجود دارد و آن توانایی بازی کردن است. او توضیح می‌دهد که یک ربات ممکن است بتواند یک بازی را آغاز کند، اما بازی به خودی خود چیزی عمیقا انسانی است زیرا معنی یا هدف خاصی ندارد."

در کنار این پرسش‌های فلسفی درباره معنای انسان بودن، فیلمساز همچنین خواستار تنظیم مقررات هوش مصنوعی است: "در مقطعی، ما مجبور شدیم درباره سلاح‌های هسته‌ای در سطح بین‌المللی نیز بحث کنیم. ما در گذشته درباره انواع موضوعات صحبت کرده‌ایم، و فقط در مورد آنها صحبت نکرده‌ایم، بلکه توانسته‌ایم راه‌حل‌هایی پیدا کنیم."

او می گوید این موضوعی است که باید فورا به آن رسیدگی شود. و من معتقدم که ما باید خیلی سریع در این مورد نیز حرکت کنیم.»

این مقاله در اصل به زبان آلمانی نوشته شده است.