از آنجایی که زنان ایرانی بیشتر قوانین حجاب را رد می کنند، رژیم به دنبال راه های جدیدی برای اجبار به رعایت حجاب است

ظاهر شدن زنان بدون حجاب در انظار عمومی به یک منظره رایج در سراسر ایران تبدیل شده است و یکی از مشهودترین تغییرات اجتماعی از زمان تظاهرات «زن، زندگی، آزادی» در سال 2022 است که جرقه آن پس از مرگ یک زن در بازداشت پلیس پس از دستگیری او به اتهام استفاده نادرست روسری آغاز شد.

مقامات نتوانسته اند سطح اجرای خیابانی را که قبل از اعتراضات وجود داشت بازگردانند. اما عقب نشینی نسبی گشت های موسوم به «پلیس اخلاق» به معنای از بین رفتن حجاب اجباری نیست.

اکنون، مقامات و گروه‌های محافظه‌کار روش‌های مختلفی را برای مقاومت در برابر این تغییر تجربه می‌کنند، بدون اینکه لزوما همان تقابل‌های خیابانی را بازسازی کنند که به اعتراضات ۲۰۲۲ کمک کرد.

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه اخیرا خواستار برخورد با آنچه «ناهنجاری‌های اجتماعی»، «بدحجابی» و «برهنگی» می‌شود، از دادستان‌ها خواست تا با پلیس، ارگان‌های اطلاعاتی و نهادهای دولتی هماهنگ شوند.

در عین حال، حامیان احکام حجاب کمپین‌های آنلاینی را منتشر کرده‌اند که مردم را تشویق می‌کنند تا از کسب‌وکارهایی که توسط زنانی که از کد لباس دولتی پیروی نمی‌کنند دوری کنند و در عوض از زنانی که پیروی می‌کنند حمایت کنند.

نتیجه یک شکل پراکنده‌تر از اجرای قانون است که در برخی موارد از گشت‌های پلیس به سمت محل کار، مشاغل و دسترسی به خدمات روزمره حرکت می‌کند.

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

کمپین‌های آنلاین خواستار چیزی هستند که حامیان آن را «خرید آگاهانه» توصیف می‌کنند و مصرف‌کنندگان را به حمایت از فروشندگان حجاب تشویق می‌کنند.

یک وکیل زن در تهران به دویچه وله گفت که چنین کمپین هایی به جای تشویق به تبعیت از یک هنجار اجتماعی، خطر تعمیق شکاف های اجتماعی را دارند.

او به شرط ناشناس ماندن گفت: «این تلاشی عمدی برای دسته‌بندی افراد بر اساس هویت و قرار دادن آنها در برابر یکدیگر است.

او استدلال می کند که تشویق فشار اقتصادی علیه مردم صرفا به دلیل ظاهر آنها فراتر از حق انتخاب یک فرد برای خرید است.

او گفت: «وقتی تحریم‌های اقتصادی بر آنها [رژیم] اعمال می‌شود، آن را فشار، بی‌عدالتی و جنگ اقتصادی می‌نامند. اما وقتی از همین منطق در داخل کشور استفاده می کنند تا بخشی از جامعه را مجبور به تغییر رفتار کنند، تبدیل به «پشتیبانی از ارزش ها» می شود».

او همچنین این فرض را زیر سوال برد که زنانی که با یک کد لباس خاص مطابقت دارند، ارزش های اجتماعی ایرانیان را منحصر به فرد نشان می دهند.

او گفت: «واقعیت جامعه ایران بسیار پیچیده‌تر از این است.

حساب‌های منتشر شده توسط زنان ایرانی نشان می‌دهد که اجرای کد لباس می‌تواند در خدمات روزمره نیز ظاهر شود، به طوری که برخی از زنان در رسانه‌های اجتماعی گزارش می‌دهند که از دسترسی به کلینیک‌ها و بانک‌ها به دلیل عدم استفاده از روسری محروم شده‌اند.

شیرین شمس یک فعال سیاسی ایرانی تبعیدی و مدیر سازمان انقلاب زنان است که مدافع سکولاریسم، آزادی زنان و حقوق بشر در ایران است.

او به دویچه وله گفت که کمپین های اخیر زنانی که حجاب اجباری را هدف قرار می دهند، تلاشی برای احیای شکاف های اجتماعی است که در جریان جنبش "زن، زندگی، آزادی" تضعیف شده بود.

این فعال مقیم آلمان گفت: «جمهوری اسلامی سال‌ها تلاش کرده است که زنان را بر اساس پوشششان تقسیم کند.

او حجاب اجباری را یکی از مهمترین خطوط ایدئولوژیک دولت ایران توصیف می کند و استدلال می کند که حضور گسترده زنان بدون روسری نشان می دهد که واقعیت اجتماعی تا چه حد فراتر از انتظارات رسمی حرکت کرده است.

کمپین های تجدید شده، به نظر او، چیزی فراتر از پوشاک است، که نشان دهنده تلاشی برای بازسازی مرزی بین زنانی است که پیروی می کنند و زنانی که رعایت نمی کنند.

سعید پیوندی، استاد دانشگاه لورن در فرانسه، می‌گوید که این درگیری منعکس‌کننده مبارزه گسترده‌تری بر سر کنترل اجتماعی است.

او به دویچه وله گفت که مقامات ایرانی سال‌ها صرف ایجاد تمایز بین زنانی که حجاب مناسبی دارند و زنانی که رسما «بد حجاب» یا «بی حجاب» نامیده می‌شوند، تمایز ایجاد کرده‌اند.

پیوندی گفت: دولت بار دیگر بدن زنان را به یک موضوع اجتماعی، اخلاقی و حتی امنیتی تبدیل می کند.

او گفت که یک زن بدون روسری صرفا به عنوان کسی که یک انتخاب فردی انجام می دهد تفسیر نمی شود. برای بخش‌هایی از تشکیلات سیاسی، او همچنین می‌تواند چالشی آشکار برای نظم ایدئولوژیک باشد.

در حالی که مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران بارها در مورد انسجام اجتماعی و وحدت ملی صحبت کرده است، شخصیت های قضایی و سیاسی اسلامگرای محافظه کار همچنان خواستار اجرای سختگیرانه مقررات مربوط به پوشش هستند.

این باعث ایجاد یک تعادل ناآرام و افشای اختلافات درون تشکیلات سیاسی ایران می شود.

به نظر می‌رسد بخش‌هایی از تشکیلات آگاه هستند که بازگشت به رویارویی‌های گسترده بین پلیس و زنان می‌تواند هزینه‌های اجتماعی و سیاسی زیادی را به همراه داشته باشد. برخی دیگر حاضر به پذیرش عادی شدن حضور زنان در انظار عمومی بدون حجاب نیستند.

نتیجه نه سیستم قدیمی اجرای جامع خیابانی است و نه پایان دادن به قوانین اجباری پوشش.

در عوض، فشار می تواند به طور متناوب از طریق دادگاه ها، محل کار، مشاغل، رویه های اداری و کمپین های اجتماعی ظاهر شود.

پیوندی معتقد است که اجبار مستقیم به مرزهای خود رسیده است و حامیان قوانین پوشش اسلامی به دنبال راه‌های جایگزین برای اجرای همنوایی هستند.

این می تواند بخشی از بار را از نهادهای دولتی به خود جامعه منتقل کند.

یک کارمند بانک، مسئول پذیرش کلینیک، کارفرما، مغازه دار یا مشتری می تواند حتی بدون حضور افسر پلیس در اجرای استانداردها مشارکت داشته باشد.

این باعث می شود که مرز بین قانون، اختیارات شخصی و فشار ایدئولوژیک به طور فزاینده ای نامشخص باشد.

پیوندی همچنین هشدار می دهد که پیوند دین با تحقیر، طرد و اجبار می تواند جوانان ایرانی را از نهادهای مذهبی بیشتر دور کند.

او گفت که زنانی که حجاب را انتخاب می کنند ممکن است به رویارویی کشیده شوند که آنها انتخاب نکرده اند، اگر پوشش آنها به عنوان نشانگر وفاداری سیاسی معرفی شود.