جایگاه نظامی جدید چین در لائوس چه معنایی برای آسیای جنوب شرقی دارد

چین یک مرکز آموزشی نظامی و لجستیکی جدید در لائوس افتتاح کرده است که حضور امنیتی پکن را در اعماق سرزمین اصلی آسیای جنوب شرقی گسترش داده و به طور بالقوه به نیروی هوایی چین اولین پایگاه اختصاصی خود را در خارج از کشور می دهد.

مرکز آموزشی و پشتیبانی مشترک چین و لائوس در فرودگاه بان کیون، در شمال وینتیان، پایتخت، در اواخر ماه گذشته در کنار آکادمی جدید هوانوردی دوستی چین و لائوس به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد.

پکن می گوید این مرکز در درجه اول به آموزش خلبانان نیروی هوایی لائوس کمک خواهد کرد و به طور مشترک توسط دو کشور نگهداری و اداره خواهد شد.

این افتتاح به شبکه نسبتا کوچک تأسیسات نظامی خارج از کشور چین می افزاید.

پکن اولین پایگاه نظامی خارجی خود را در جیبوتی در شاخ آفریقا در سال 2017 تأسیس کرد. توسعه پایگاه دریایی ریم کامبوج با حمایت مالی چین به طور رسمی در سال گذشته افتتاح شد و به نیروهای چینی امکان دسترسی به تأسیساتی که در موقعیت استراتژیک در نزدیکی دریای چین جنوبی قرار داشت، می‌داد.

لائوس و کامبوج به طور گسترده به عنوان نزدیک ترین شرکای سیاسی چین در آسیای جنوب شرقی در نظر گرفته می شوند و همکاری نظامی با هر دو در سال های اخیر به طور قابل توجهی گسترش یافته است.

وزارت دفاع چین در بیانیه‌ای اعلام کرد: «این دو نهاد... علیه هیچ شخص ثالثی هدایت نمی‌شوند و هدفشان کمک به تعمیق بیشتر همکاری عملی بین دو ارتش و کمک به حفظ صلح و ثبات در منطقه است».

هانتر مارستون، مدیر برنامه آسیای جنوب شرقی در موسسه لووی استرالیا، به دویچه وله گفت که زیرساخت های این تاسیسات به پکن این امکان را می دهد که استفاده نظامی خود را در آینده گسترش دهد.

او افزود: «ممکن است تمرکز روی آموزش مشترک باشد، اما این پتانسیل را دارد که به پایگاه دائمی‌تری تبدیل شود. اگر پکن استفاده از آن را انتخاب کند، اهرم سیاسی زیادی بر وینتیان برای درخواست دسترسی انحصاری در آینده دارد».

لائوس در دو دهه گذشته به شدت به سرمایه گذاری و تامین مالی چین وابسته شده است. منتقدان بارها پکن را به درگیر شدن در "دیپلماسی تله بدهی" متهم کرده اند.

صندوق بین‌المللی پول، بدهی عمومی لائوس را حدود 81 درصد از تولید ناخالص داخلی در سال گذشته تخمین می‌زند و چین تا کنون بزرگترین طلبکار دوجانبه است.

در سال 2020، شبکه برق جنوبی چین، متعلق به دولت چین، 90 درصد از سهام شرکت انتقال برق لائوس را خریداری کرد، که بخش عمده ای از شبکه انتقال برق لائوس را اداره می کند.

حضور نظامی بادوام تر چین در لائوس نیز بعد دیگری به رقابت استراتژیک بین پکن و واشنگتن در آسیای جنوب شرقی می بخشد.

ایالات متحده همچنان از دسترسی نظامی بسیار گسترده تری به سراسر پهنه هند و اقیانوس آرام، به ویژه از طریق اتحاد با فیلیپین، ژاپن و استرالیا برخوردار است.

پکن از لحاظ تاریخی فاقد امکانات مشابه در خارج از کشور بوده است. اما بان کیون، در کنار ریم، می‌تواند به تدریج با دادن مکان‌های اضافی به ارتش چین برای آموزش، نگهداری تجهیزات و منابع بالقوه اضافه، این ضرر را کاهش دهد.

یوان گراهام، یکی از همکاران ارشد مؤسسه سیاست استراتژیک استرالیا، به دویچه وله گفت که این یک پیشرفت بسیار شوم برای ویتنام است.

هانوی و پکن روابط نزدیک حزبی و اقتصادی خود را حفظ می کنند، اما در دریای چین جنوبی، جایی که ادعاهای ارضی رقابتی آنها بارها باعث ایجاد تنش شده است، همچنان رقیب یکدیگر هستند.

ویتنام همچنین به طور سنتی لائوس و کامبوج را به عنوان حایل های مهم استراتژیک در امتداد جناح غربی خود می بیند و برای دهه ها برای حفظ نفوذ سیاسی و نظامی قابل توجه در هر دو کشور تلاش کرده است.

گراهام گفت: «هانوی همیشه شبه جزیره هندوچین را در حوزه نفوذ خود می دانسته است، و به ویژه با توجه به ویتنام باریک، حائلی در برابر متجاوزان خارجی ارائه می دهد. اکنون، این کشور با احتمال هشداردهنده ای از محاصره استراتژیک چین مواجه است. پایگاه هوایی جدید در لائوس قطعا برنامه ریزی دفاعی ویتنام را پیچیده خواهد کرد.

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

با این حال، تحلیلگران دیگر هشدار می دهند که جغرافیا محدودیت های روشنی را برای ارزش نظامی بان کیون قائل است.

کالین کوه، یکی از اعضای ارشد دانشکده مطالعات بین‌المللی اس. راجاراتنام در دانشگاه فناوری نانیانگ سنگاپور، به دویچه وله گفت که چین می‌تواند به تدریج حضور خود را در این مرکز گسترش دهد.

او گفت که پکن می تواند پرسنل بیشتری، به ویژه مشاوران و مربیان، و همچنین هواپیماهای آموزشی و در نهایت هواپیماهای پیشرفته تر را مستقر کند، در حالی که از این سایت برای اضافه کردن تجهیزات و تدارکات نیز استفاده می کند.

اما "مفید عملیاتی برای طرح قدرت نظامی PLA در جنوب شرقی آسیا به دلیل طبیعت محصور در خشکی لائوس" محدود شده است.

برخلاف ریم، بان کیون هیچ دسترسی به دریا را فراهم نمی کند، در حالی که هواپیماهای نظامی چین در حال حاضر از پایگاه های بسیار بزرگتر و مجهزتر در جنوب چین عملیات می کنند.

Koh گفت: در حالی که ویتنام از نزدیک بان کیون را برای نقش بالقوه خود در هر درگیری آینده دریای چین جنوبی زیر نظر خواهد داشت، جغرافیای این سایت مزیت عملیاتی قابل توجهی به ارتش چین نمی دهد.

سیمون کریک، دانشیار موسسه ملی آموزش سنگاپور و مورخ لائوس، خاطرنشان کرد که وینتیان از زمان اتخاذ سیاست خارجی فعلی خود در سال 1986، سیاست عدم تعهد را حفظ کرده است.

کریک گفت: «این کشور در گذشته با وجود روابط نزدیک سیاسی و نظامی با ویتنام، و همچنین چین و روسیه، تأسیسات مشترک مشابهی نداشته است... و هرگونه اشاره به پایگاه های خارجی در لائوس معمولا پایگاه های سیا در طول جنگ های هندوچین را به یاد می آورد».

با این حال، او معتقد است که "بسیار بعید" است که لائوس تنظیمات رسمی سیاست خارجی خود یا تلاش طولانی مدت خود را برای متعادل کردن روابط با ویتنام، تایلند و چین تنظیم کند.