درگیری کشاورز و ماکاک در الجزایر یک چالش حفاظتی پیچیده است

ویرایش شده توسط Swati Mestri، بررسی توسط Robert Egan

این مقاله با توجه به روند و سیاست های ویرایشی Science X بررسی شده است. ویراستاران ضمن اطمینان از اعتبار محتوا، ویژگی های زیر را برجسته کرده اند:

یکی از سخت‌ترین چالش‌ها در حفاظت از حیات وحش زمانی به وجود می‌آید که زیستگاه گونه‌هایی که نیاز به حفاظت دارند با زمین‌های مورد استفاده انسان‌ها همپوشانی داشته باشد. گرگ ها و خرس ها می توانند دام ها را بکشند، فیل ها می توانند به خانه ها و سایر اموال آسیب بزنند و گراز وحشی می تواند به محصولات آسیب برساند.

در چنین شرایطی، حفاظت تنها به حفاظت از حیات وحش نیست. همچنین در مورد یافتن راه هایی برای کاهش تعارض بین مردم و حیوانات است. این چالش زمانی رشد می کند که حیوانات درگیر بسیار سازگار باشند و بتوانند بر تلاش ها برای دور نگه داشتن آنها از انسان غلبه کنند.

این مورد در مورد ماکاک بربری، یک پستاندار در خطر انقراض بومی شمال آفریقا است. در استان Béjaïa، شمال الجزایر، ماکاک ها و مردم در یک چشم انداز کوهستانی مشترک هستند که در آن بسیاری از خانواده ها در مقیاس کوچک کشاورزی می کنند.

در تحقیقی که اخیرا در Scientific Reports منتشر شده است، من و همکاران 94 مزرعه را بررسی کردیم تا شدت درگیری کشاورز و ماکاک، محصولات زراعی که بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند، عوامل بازدارنده استفاده کشاورزان و ویژگی‌های مزرعه و مناظر مرتبط با علوفه‌گیری مکرر محصول را درک کنیم.

ماکاک بربری از نظر قانونی در الجزایر محافظت می شود و شکار آن یا استفاده از روش های ممنوعه مانند سم می تواند منجر به جریمه نقدی و مجازات زندان شود. تعداد کمی از کشاورزان استفاده از طعمه یا اسلحه مسموم را گزارش کردند.

با این حال، اگر کشاورزان راه های عملی برای محافظت از محصولات خود نداشته باشند، تلفات مداوم محصول می تواند خصومت نسبت به گونه را افزایش دهد. بنابراین، توسعه راه‌هایی برای محافظت از حیوانات که برخوردهای مشکل‌ساز با انسان‌ها را به حداقل می‌رساند، حیاتی است.

حدود یک سوم از مزارع مورد بررسی به دلیل تلفات محصول مرتبط با ماکاک های بربری رها شده بودند.

به طور متوسط، کشاورزی حدود 35 درصد از درآمد خانوار را تشکیل می داد و برای برخی خانواده ها تنها منبع درآمد آنها بود. برای این خانواده ها، خسارت به محصول نشان دهنده بار اقتصادی قابل توجهی است.

مشکل هم مکرر بود. حدود 68 درصد از مزارع در طول دوره‌های درگیری، علوفه‌گیری روزانه توسط ماکاک‌ها را تجربه کردند، در حالی که بیش از نیمی از کشاورزان خسارت به زیرساخت‌ها مانند مصالح سقف و سیستم‌های آبیاری قطره‌ای را گزارش کردند.

هیچ یک از پرخاشگری فیزیکی توسط ماکاک ها یا نگرانی در مورد انتقال بیماری گزارش نکرد. این نشان می دهد که درگیری عمدتا اقتصادی بوده و بر محصولات، اموال و معیشت تأثیر گذاشته است.

پاسخ دهندگان به ما گفتند که برخی از محصولات به ویژه برای ماکاک ها جذاب هستند. انجیر تقریبا در تمام مزارع تحت تأثیر قرار گرفت و به دنبال آن سیب و گلابی، انگور و آجیل درختی قرار گرفتند. این میوه ها به جای اینکه به طور جزئی مصرف شوند، به طور کامل مصرف می شدند.

زمان نیز مهم بود. علوفه خواری ماکاک از جولای تا سپتامبر، زمانی که اکثر انجیرهای محلی می رسند، به اوج خود رسید و از اواخر پاییز تا زمستان کاهش یافت، زیرا بلوط، یک غذای کلیدی وحشی، در جنگل های بلوط فراوان شد. هجوم به ویژه در هنگام سحر و غروب که فعالیت انسان کمتر بود رایج بود.

همه مزارع با سطح یکسانی از خطر مواجه نبودند. مناطق زیر کشت بزرگ‌تر علوفه‌گیری مکرر را تجربه کردند، در حالی که ارتفاع و نزدیکی به سکونتگاه‌های انسانی اهمیت کمتری داشت.

کشاورزانی که مورد بررسی قرار گرفتیم قبلا از روش های زیادی برای محافظت از محصولات خود استفاده می کردند. متداول ترین روش ها شامل نگهبانی از مزارع با سگ، استفاده از نرده های سنتی و استفاده از تیرکمان بود. اما صرفا استفاده از روش‌های بیشتر با علوفه‌گیری کمتر محصول توسط ماکاک‌ها همراه نبود.

این نشان می دهد که ماکاک ها رفتار خود را بسته به موانعی که با آن روبرو می شوند تغییر می دهند و یاد می گیرند که آنها را دور بزنند.

استان Béjaïa حدود 50,400 هکتار (124,500 هکتار) از پوشش جنگلی را بین سال‌های 2001 تا 2023 از دست داده است که حدود 40 درصد از پوشش پایه خود را شامل می‌شود.

بیشترین خسارت سالانه در سال 2023، سال آتش سوزی های مرگبار در این منطقه رخ داد. در همین حال، زمین‌های کشاورزی بین سال‌های 2014 تا 2021 هیچ نشانه‌ای از توسعه نشان ندادند.

این نشان می دهد که آتش سوزی های مکرر در جنگل ها و بوته زارها که غذای طبیعی را برای ماکاک ها فراهم می کند بیشترین آسیب را به زیستگاه آنها وارد کرده است.

مطالعه ما نمی تواند ثابت کند که از دست دادن زیستگاه منجر به افزایش برخوردهای گزارش شده توسط کشاورزان شده است، اما این الگو نشان می دهد که اقدامات حفاظتی نباید تنها بر مزارع متمرکز شود.

تقریبا همه کشاورزانی که مورد بررسی قرار گرفتیم هیچ آموزش مدیریت درگیری حیات وحش ندیده بودند که نشان دهنده فرصتی بزرگ برای آموزش و پشتیبانی فنی است.

علاوه بر این، بازدارنده های موثرتر، از جمله حصار الکتریکی و دستگاه های فعال کننده حرکتی، باید در شرایط محلی آزمایش شوند. مناطق حائل کاشته شده با محصولاتی که برای ماکاک ها جذابیت کمتری دارند، مانند مرکبات نیز ممکن است به حفاظت از باغات با ارزش کمک کند.

حمایت مالی نیز مهم است. استراتژی حفاظتی الجزایر برای ماکاک بربری جبران خسارات را پیشنهاد کرده است، اما چنین اقداماتی در منطقه مورد مطالعه ما اجرا نشده است. برنامه های غرامت یا یارانه می تواند بار اقتصادی کشاورزان را کاهش دهد و در عین حال انگیزه های کشتار حیوانات را نیز کاهش دهد.

حفاظت از ماکاک بربری بیش از محافظت از خود حیوانات نیاز دارد. این امر مستلزم حفاظت از زیستگاه آنها، ایجاد عوامل بازدارنده ایمن و مؤثر، افزایش آموزش زیست محیطی و ادامه تحقیقات برای درک و مدیریت بهتر برخورد با انسان است.

محمد خلیل ملت و همکاران، درگیری بین کشاورزان و ماکاک های بربری (Macaca sylvanus) در شمال الجزایر: تهدیدها و پیامدهای حفاظت، گزارش های علمی (2026). DOI: 10.1038/s41598-026-71407-3

سواتی مستری دارای مدرک لیسانس در مهندسی الکترونیک است و از سال 2019 به عنوان ویرایشگر محتوا کار کرده است. او ویرایش اسناد تحقیقاتی در زمینه فناوری، مراقبت های بهداشتی و علم مواد را تجربه کرده است و علاقه خاصی به فناوری و فضا دارد. نمایه کامل →

لیسانس زیست شناسی ریاضی، کارشناسی ارشد در نوشتن خلاق. خوش سفر با دیدگاه های منحصر به فرد در علم و زبان. نمایه کامل →

این مقاله از The Conversation تحت مجوز Creative Commons بازنشر شده است. مقاله اصلی را بخوانید.