سریلانکا: مرگ یک فیل نمادین نگرانی‌هایی را در مورد زیستگاه افزایش می‌دهد

مرگ اخیر یک فیل نر نمادین در سریلانکا نگرانی هایی را در مورد تماس مداوم بین انسان ها و حیوانات غول پیکری که به سرعت شاهد کاهش زیستگاه خود هستند، افزایش داده است.

فیل معروف به "کاوانتیسا" به عنوان بلندترین فیل نر زنده در سریلانکا شناخته می شد. او که تصور می شد از 45 سال سن و قد تقریبا 3.3 متر (11 فوت) باشد، در شمال غربی سریلانکا در نزدیکی دهکده گالگامووا پرسه می زد و به دلیل قامت باشکوهش بسیار مورد تحسین قرار گرفت.

در اواخر ماه سپتامبر، روستاییان متوجه شدند که 5.5 تن تن (5500 کیلوگرم) در حال لنگیدن است و با نگاهی دقیق تر متوجه شلیک گلوله به پای راست او شد. با وجود مداخله جراحان دامپزشکی، فیل در 16 اکتبر جان باخت.

سریلانکا بیشترین تعداد مرگ و میر سالانه فیل ها و دومین مرگ و میر انسان را در سطح جهان به دلیل تعاملات خشونت آمیز بین فیل ها و انسان ها ثبت می کند، که معمولا هنگام تجاوز فیل های مهاجم به زمین های کشاورزی اتفاق می افتد.

طبق آمار رسمی، از سال 2019، به طور میانگین 370 فیل و 125 انسان در حوادث درگیری انسان و فیل جان خود را از دست داده اند.

این وضعیت روی زیستگاه های طبیعی فیل ها و معیشت جوامع روستایی تأثیر می گذارد.

سریلانکا که حدود 10 درصد از جمعیت فیل های آسیایی جهان را در خود جای داده و حدود 2 درصد از کل محدوده طبیعی آنها را به خود اختصاص داده است، دارای بالاترین تراکم فیل های آسیایی در جهان است.

فیل سریلانکا یک زیرگونه در خطر انقراض است که در فهرست قرمز اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) از گونه های در معرض خطر قرار دارد و تحت قوانین سریلانکا محافظت می شود و برای جرایم مربوط به حیات وحش مجازات جریمه و مجازات زندان دارد.

طی چند دهه گذشته، پوشش جنگلی سریلانکا همراه با رشد سریع جمعیت کاهش یافته است.

آمارها نشان می دهد جمعیت روستایی سریلانکا از 8.25 میلیون نفر در سال 1960 به 17.8 میلیون نفر در سال 2020 افزایش یافته است.

کشاورزی منبع اصلی درآمد این جوامع روستایی است. در نتیجه زمین برای فعالیت های کشاورزی پاکسازی می شود.

بر اساس آمار وزارت حفاظت از حیات وحش (DWC)، در سال 2024 حدود 7451 فیل وحشی در سریلانکا ثبت شده است. حدود 70 درصد از این فیل های وحشی در خارج از مناطق حفاظت شده زندگی می کنند.

تحقیقات نشان می‌دهد فیل‌ها نیاز روزانه غذایی زیادی به حدود 150 کیلوگرم (330 پوند) ماده سبز دارند که آنها را به زمین‌های کشاورزی سوق می‌دهد.

راوی کوریا، رئیس سازمان حفاظت از حیات وحش سریلانکا، گفت: «درگیری انسان و فیل که عمدتا به دلیل از دست دادن زیستگاه، گسترش کشاورزی، تکه تکه شدن راهروهای فیل‌ها و رقابت فزاینده برای زمین و منابع است، همچنان باعث مرگ صدها فیل و بیش از 100 تلفات انسانی در سال می‌شود.»

این حافظ محیط زیست به دویچه وله گفت که جوامع روستایی به شدت آسیب دیده اند و تلفات کشاورزی ناشی از فیل ها می تواند منبع اصلی غذا و درآمد یک خانواده را تهدید کند.

او گفت: «این امر درگیری انسان و فیل را از بسیاری از درگیری‌های انسان و حیات وحش در کشورهای توسعه‌یافته اقتصادی متمایز می‌کند، جایی که برخوردهای حیات‌وحش، اگرچه گاهی جدی است، اما عموما معیشت خانوار را به همان میزان تهدید نمی‌کند».

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

کوریا افزود: «علی‌رغم تلاش‌های دولت برای کاهش HEC، تعداد این افراد در حال افزایش است که نشان‌دهنده ادامه شدت بحران است.

کارشناسان می گویند که فیل ها توسط مواد منفجره دست ساز پنهان شده در برخورد غذا و قطار مورد اصابت گلوله قرار می گیرند، مسموم می شوند یا کشته می شوند.

با توجه به تشدید درگیری انسان و فیل، دولت سریلانکا در سال 2020 یک برنامه اقدام ملی برای کاهش این مشکل تهیه کرد.

کوریا گفت: "برنامه اقدام 2020 پایه و اساس ارزشمندی برای کاهش درگیری انسان و فیل فراهم می کند، اما توصیه های آن باید از طریق یک استراتژی جامع حفاظت ملی با حفاظت از زیستگاه قابل اجرا در هسته آن تقویت شود."

وی افزود: «معیار نهایی موفقیت نباید صرفا کاهش درگیری انسان و فیل باشد، بلکه باید حفاظت دائمی از زیستگاه‌های مرتبط با محیط زیست، بقای جمعیت فیل‌های وحشی زنده و توانایی مردم و فیل‌ها برای همزیستی پایدار برای نسل‌های آینده باشد».

در همین حال، برنامه‌های مبتنی بر جامعه توسط سازمان‌های غیردولتی اثربخش و پایدار ثابت شده‌اند. کوریا گفت که این ابتکارات با نظارت بر فیل ها، تحقیقات علمی، ارزیابی زیستگاه، آموزش جامعه، و توسعه بازدارنده های مناسب محلی تکمیل می شود.

کوریا با اشاره به مواردی مانند حصار الکتریکی زمین‌های کشاورزی و حفاظت از شهرک‌ها و حفاظت از شهرک‌ها، افزود: «طرح ابتکار شاخص ما پروژه فیل نارنجی در منطقه Wasgamuwa سریلانکا، کشت مرکباتی را که فیل‌ها دوست ندارند بخورند، به عنوان یک عامل بازدارنده تغذیه‌ای ترویج می‌کند.

موضوع دیگر، برخورد در راهروهای فیل است که در برخی موارد کودکان را از رفتن به مدرسه منصرف کرده است.

دالان‌های فیل نوارهایی از زمین هستند که جنگل‌های بزرگ‌تر و لکه‌های زیستگاه را به هم متصل می‌کنند و به فیل‌ها اجازه می‌دهند تا برای غذا، آب، تولید مثل و مهاجرت فصلی با خیال راحت بین آنها حرکت کنند.

برای رفع این مشکل، سرویس اتوبوس "EleFriendly" در Wasgamuwa، حمل و نقل ایمن را برای دانش آموزان مدرسه از طریق راهروهای فیل فراهم می کند و برخوردهای خطرناک انسان و فیل در مسیر اصلی خود را بیش از 90٪ کاهش داده است.

کمال شاشندرا، محقق اخلاق زیست محیطی مستقر در سریلانکا، گفت: یک راه حل عادلانه اخلاقی باید از جان انسان ها، معیشت و جمعیت فیل ها به طور همزمان محافظت کند.

او به دویچه وله گفت که این امر مستلزم برنامه‌ریزی علمی آگاهانه برای استفاده از زمین، حفاظت از راهروهای فیل‌ها، حصارکشی مناسب مبتنی بر جامعه، سیستم‌های هشدار اولیه موثر و غرامت عادلانه برای خانواده‌های آسیب‌دیده است.