قالیباف: هم باید جنگید و هم مذاکره کرد

خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس روز یکشنبه ۲۹ شهریور (۲۰ سپتامبر) در نشست مجازی در نطق پیش از دستور خود گفت جمهوری اسلامی در هفت ماه گذشته نشان داده که در برابر آنچه "تجاوزگری" خواند، دست‌بسته نیست و همزمان در عرصه دیپلماسی نیز مواضع خود را "روشن، عقلانی و غیرقابل معامله" اعلام کرده است .

رئیس مجلس در بخش دیگری از صحبت‌های خود تاکید کرد یک دیدگاه از جنگ سخن می‌گوید اما راهکاری برای پایان آن ندارد و با رد تعامل و دیپلماسی، کشور را به سوی فرسایش و جنگ بی‌پایان می‌برد.

قالیباف در مقابل، دیدگاهی را نیز مورد انتقاد قرار داد که به گفته او توان ملی ایران را کمتر از واقعیت ارزیابی می‌کند و خواستار پذیرش شروط یک‌طرفه طرف مقابل است.

قالیباف گفت که معتقد است "هم باید جنگید و هم مذاکره کرد". او همچنین گفت پیام‌ها و شروط جمهوری اسلامی از طریق میانجی‌ها به طرف مقابل منتقل شده است. به گفته قالیباف، تا زمانی که این شروط محقق نشود، حقوق ایران به رسمیت شناخته نشود و آمریکا به تعهدات مورد نظر تهران عمل نکند، راهی برای بازگشت به شرایط پیشین مذاکرات و بازشدن تنگه هرمز وجود نخواهد داشت.

به گفته کارشناسان سیاسی قالیباف در شرایطی این سخنان را بیان کرده که اختلافات درونی و جناحی در راس حاکمیت جمهوری اسلامی آشکارتر شده است. از یک سو جریانی که بر طبل جنگ می‌کوبد و با تکیه بر "اختیارات میدانی" و "فراقانونی" دست بالا را دارد و با پهپاد و موشک به کشورهای همسایه حمله می‌کند و سیاست‌های جنگ‌طلبانه را پیش‌می‌برد و از سوی دیگر، جناحی که اهرم‌هایی چون مجلس و ریاست‌جمهوری را در اختیار دارد و خود را از ارکان حاکمیت می‌داند و توافقنامه میان آمریکا و ایران را امضا کرد و آن را دستاورد می‌شمارد.

ژنرال کارستن برویر، عالی‌رتبه‌ترین مقام نظامی آلمان به‌عنوان رئیس جدید کمیته نظامی پیمان آتلانیتک شمالی ناتو انتخاب شد .

برویر روز شنبه ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور) در نشست این کمیته در کپنهاگ به‌عنوان جانشین دریاسالار جوزپه کاوو دراگونه از ایتالیا برگزیده شد. او پس از انتخاب خود گفت ناتو با وظایف خطیری روبروست و مسئله، تامین امنیت و صلح در اروپا و فراتر از آن است.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان انتخاب برویر را نشانه پذیرش مسئولیت بیشتر آلمان در ناتو دانست.

بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان نیز با اشاره به تهدید روسیه بر ضرورت اتخاذ مسیری روشن در ناتو تاکید کرد .

رئیس کمیته نظامی، مهم‌ترین مشاور نظامی دبیرکل ناتو است و توصیه‌های فرماندهان ارشد نظامی کشورهای عضو را به نهادهای سیاسی این ائتلاف منتقل می‌کند .

برویر از مارس ۲۰۲۳ بازرس کل ارتش آلمان و عالی‌رتبه‌ترین نظامی این کشور است .

حوثی‌های یمن مسئولیت حملات اخیر به عربستان سعودی را بر عهده گرفتند و اعلام کردند با ده‌ها موشک بالستیک و پهپاد ، اهدافی در ریاض و تاسیسات "آرامکو"، شرکت نفتی عربستان در شهر بندری ینبع را هدف قرار داده‌اند .

عربستان وقوع حملات به ریاض و چند شهر دیگر را تائید و اعلام کرد پدافند هوایی این کشور یک موشک شلیک‌شده به سوی ریاض را رهگیری و منهدم کرده و حملات به ینبع و دیگر مناطق نیز دفع شده است .

ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان بامداد روز شنبه ۲۸ شهریور (۱۹ سپتامبر) اعلام کرد نیروی هوایی این کشور یک موشک بالستیک را رهگیری و منهدم کرده است. به گفته المالکی تلاش برای هدف قرار دادن مناطق و زیرساخت‌های غیرنظامی در بیشه، طائف، فرسان و ینبع نیز خنثی شده است .

شاهدان عینی پیش‌تر از وقوع انفجار و آتش‌سوزی یک مخزن سوخت در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی ریاض خبر داده بودند که برای مدتی فعالیت فرودگاه را مختل کرد. مقام‌های سعودی در ابتدا علت این آتش‌سوزی را اعلام نکردند .

حوثی‌های تحت حمایت ایران گفته‌اند حملات موشکی و پهپادی آنها در واکنش به بیش از ۷۰۰ حمله هوایی عربستان به یمن انجام شده است .

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه روز شنبه ۲۸ شهریور (۱۹ سپتامبر) اعلام کرد که عربستان سعودی ممکن است در پی حملات حوثی‌های یمن با نیازهای نظامی برآورده‌نشده‌ای روبه‌رو باشد و ترکیه در چارچوب پیمان دفاعی سه‌جانبه عربستان، ترکیه و پاکستان بررسی خواهد کرد که چگونه می‌تواند از این کشور حمایت کند .

فیدان در گفت‌وگو با شبکه ترکیه‌ای "ان‌تی‌وی" NTV گفت کشیده‌شدن عربستان سعودی به جنگ آمریکا و ایران غیرقابل قبول است و افزود که ریاض تمایلی به ورود به این درگیری ندارد. او همچنین افزود پیشنهادهایی برای پایان دادن به درگیری‌ها به همه طرف‌ها ارائه شده است، اما جزئیات بیشتری در این‌باره بیان نکرد .

در همین حال، حوثی‌های تحت حمایت ایران و عربستان سعودی در بحبوحه تشدید جنگ در یمن همچنان به حملات متقابل ادامه می‌دهند. حوثی‌ها بخش‌های گسترده‌ای از سواحل دریای سرخ، از جمله منطقه راهبردی تنگه باب‌المندب را تحت کنترل خود درآورده‌اند .

پاکستان نیز در چارچوب پیمان دفاعی مکه، تعهد مشابهی برای دفاع از عربستان سعودی داده است.

احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، روز پنج‌شنبه ۲۶ شهریور (۱۷ سپتامبر) گفت اسلام‌آباد از عربستان سعودی "از هیچ کاری دریغ نخواهد کرد"، از جمله به‌صورت "فیزیکی"، دفاع خواهد کرد؛ هرچند مشخص نکرد که آیا ریاض درخواست اعزام نیروهای بیشتر پاکستانی را مطرح کرده است یا نه.

وزارت امور خارجه پاکستان نیز اعلام کرده که در حال حاضر هیچ واکنش نظامی در چارچوب این پیمان در دست بررسی نیست و اسلام‌آباد "هنگامی که زمان آن فرا برسد" اقدام خواهد کرد .

توافقنامه سه‌جانبه موسوم به "پیمان دفاع مشترک مکه" در ۷ اوت در مکه به امضای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه و شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان رسید. سه کشور در ۳۱ اوت رسما این سازوکار را "ائتلاف دفاعی مکه" نام‌گذاری کردند و با ایجاد دبیرخانه‌ای در ریاض موافقت کردند .

اصل بنیادین این پیمان این است که "حمله مسلحانه به هر یک از این کشورها، حمله به هر سه کشور تلقی می‌شود" .

هاکان فیدان پیش‌تر گفته بود این ائتلاف بر احترام به حاکمیت کشورها، تمامیت ارضی و عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها استوار است و امکان پیوستن کشورهای دیگر نیز وجود دارد. با این حال، تحلیلگران گفته‌اند ساختار نهادی این پیمان و چگونگی فعال‌شدن بند دفاع مشترک آن هنوز به‌طور کامل روشن نیست .

ارتش آمریکا اعلام کرد در ادامه عملیات مقابله با قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب ، یک قایق را هدف قرار داده و منهدم کرده است. طبق داده‌های ارتش آمریکا در این حمله چهار نفر کشته شدند .

فرماندهی جنوبی ایالات متحده (SOUTHCOM) ویدئویی از این عملیات در شبکه ایکس منتشر کرده که در آن یک قایق در حال حرکت هدف قرار می‌گیرد و منفجر می‌شود. به گفته این فرماندهی، اطلاعات تائیدشده نشان می‌داد این شناور در یکی از مسیرهای شناخته‌شده قاچاق مواد مخدر در کارائیب فعالیت می‌کرده و به‌طور فعال در انتقال مواد مخدر مشارکت داشته است.

ارتش آمریکا به دستور دونالد ترامپ از پائیز سال گذشته حملات متعددی را علیه قایق‌هایی در دریای کارائیب و شرق اقیانوس آرام انجام داده که مقام‌های آمریکایی می‌گویند برای قاچاق مواد مخدر به ایالات متحده استفاده می‌شوند.

ارتش آمریکا در چارچوب عملیاتی با عنوان " نیزه جنوبی " تا کنون ده‌ها قایق را هدف قرار داده است و بنا بر گزارش خبرگزاری آلمان، در این حملات بیش از ۲۰۰ نفر کشته شده‌اند. منتقدان درباره انطباق این حملات در آب‌های بین‌المللی با موازین حقوق بین‌الملل ابراز تردید کرده‌اند.

یک مقام دولت آمریکا نیز اخیرا گفته است قاچاق مواد مخدر در منطقه کارائیب در پی این عملیات نظامی حدود دو سوم کاهش یافته است؛ ادعایی که به‌طور مستقل قابل تائید نیست .

پورتال خبری "اکسیوس" صبح روز یکشنبه ۲۹ شهریور (۲۰ سپتامبر) خبر داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تعطیلات آخر هفته خود در اقامتگاه ریاست‌جمهوری در "کمپ دیوید" را ناتمام گذاشت و زودتر از برنامه به کاخ سفید بازگشت .

ترامپ و مقام‌های آمریکایی تا کنون علت این بازگشت زودهنگام را توضیح نداده‌اند. به گزارش اکسیوس، قرار بود رئیس‌جمهور آمریکا یکشنبه‌شب از کمپ دیوید به کاخ سفید بازگردد .

بازگشت زودهنگام ترامپ به کاخ سفید در شرایطی رخ می‌دهد که رئیس جمهور آمریکا در حال بررسی گام‌های بعدی در مناقشه با ایران است. او پیش از این بارها از تصمیمی قریب‌الوقوع درباره ایران سخن گفته بود .

رئیس جمهور آمریکا قبلا به اکسیوس گفته بود که تصمیم بزرگی در پیش رو دارد و "در آستانه تصمیم‌گیری درباره نابودی حکومت ایران یا ادامه دیپلماسی" است .

پورتال خبری اکسیوس روز پنجشنبه ۲۶ شهریور (۱۷ سپتامبر) گزارش داد که ترامپ در مصاحبه با این رسانه گفته است به "نقطه عطفی" در تصمیم‌گیری درباره ایران نزدیک شده و باید درباره ازسرگیری حملات گسترده تصمیم بگیرد. او این تصمیم را "بزرگ" توصیف کرده و گفته بود گزینه‌های مختلف همچنان روی میز قرار دارند .

به نوشته اکسیوس، این تصمیم در آستانه دیدار برنامه‌ریزی‌شده ترامپ با رهبران شش کشور عضو " شورای همکاری خلیج فارس " در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک مطرح شده است؛ نشستی که می‌تواند بر گام‌های بعدی، از ادامه تلاش‌های دیپلماتیک تا تشدید اقدامات نظامی تاثیر بگذارد .

بر اساس این گزارش، مقام‌های آمریکایی گفته‌اند ترامپ و پیت هگست، وزیر دفاع (جنگ) آمریکا به ارتش دستور داده‌اند سطح فعلی حضور نیروهای آمریکا در خاورمیانه تا پایان سال حفظ شود تا آمادگی برای احتمال ازسرگیری درگیری گسترده وجود داشته باشد .

ترامپ همچنین گفته است جمهوری اسلامی در تماس مستقیم با آمریکا قرار دارد و همچنان خواهان دستیابی به توافق است. ایران نیز روز شنبه ۲۸ شهریور (۱۹ سپتامبر) اعلام کرد شرایط خود برای ازسرگیری مذاکرات را از طریق قطر و پاکستان به آمریکا منتقل کرده و منتظر پاسخ ترامپ است .