میانمار به یک سیاست انتقادی چین نیاز دارد، نه یک سیاست ضد چین

از زمان کودتای نظامی فوریه 2021، میانمار به طور فزاینده ای خود را در صحنه جهانی منزوی و فراموش کرده است. برای مردم میانمار، که سال‌ها سرکوب وحشیانه نظامی را تحمل کرده‌اند، ادامه تعامل پکن با حکومت نظامی، به نارضایتی عمیقی دامن زده است. احساسات عمومی به طور قابل درک به سمت یک موضع بدبینانه و اغلب خصمانه منحرف شده است که ناشی از تحریم، اعتراض و خصومت گسترده است. در حالی که این خشم اخلاقی در خیابان ها موجه است، اجازه دادن به آن برای دیکته کردن سیاست خارجی کشور یک دام استراتژیک برای رهبری سیاسی میانمار خواهد بود.

اگر مقاومت دموکراتیک امیدوار است که بر رژیم نظامی غلبه کند و آینده دموکراتیک فدرال و مستقلی را تضمین کند، باید احساسات عاطفی ضد چینی را با رویکردی بالغ و حساب شده نسبت به همسایه شمالی قدرتمند خود جایگزین کند. میانمار نیازی به موضع ضد چینی ندارد. این کشور به شدت به یک سیاست انتقادی چین نیاز دارد. با این حال، بیان اینکه میانمار به یک سیاست معقول چین نیاز دارد، خود مشکلی ایجاد می کند. این کشور عمیقا درگیر یک جنگ داخلی است که آن را از درون به بیرون می کشد.

هر سال، سازمان ملل متحد در تعیین اینکه چه کسی به طور قانونی نماینده میانمار است، با دوراهی مواجه می شود. هر زمان که کمیته اعتبارنامه در نیویورک تشکیل جلسه می دهد، سازمان ملل بین دو نهاد رقیب متلاشی می شود: کیاو مو تون، دیپلمات سرکش برای دولت وحدت ملی (NUG)، و هر کسی که نایپیداو و مین آنگ هلینگ برای آنها لابی کرده اند. بنابراین، این سؤال باقی می‌ماند: وقتی میانمار را مورد بحث قرار می‌دهیم، در مورد چه کسی صحبت می‌کنیم؟ در این مقاله ماهیت هر دو مورد بحث قرار خواهد گرفت. واکنش بین المللی در برخورد با میانمار نیز به همان اندازه شکست خورده است.

ایالات متحده چهره ای از محکومیت رژیم نایپیداو را حفظ می کند و به مقاومت دموکراتیک می پردازد، با این حال شروع به تعامل با دولت تحت حمایت ارتش از طریق معاملات پشت سر هم و تعاملات آرام کرده است. نگران‌کننده‌تر، استراتژی یکپارچه کشور واشنگتن در مورد میانمار به صراحت قصد دولت ترامپ را برای گسترش روابط کاری خود با رژیم مین آنگ هلائینگ نشان می‌دهد. این نشان دهنده تغییر پیامدتر در رویکرد واشنگتن نسبت به لفاظی های عمومی آن است.

آسه آن در حالت فلج باقی می ماند و یک بازی ناسازگار هویج و چماق را با ارتش انجام می دهد و در عین حال عمدتا نیروهای مقاومت را که اکنون بخش های قابل توجهی از کشور را کنترل می کنند نادیده می گیرد. در همین حال، چین که دقیقا بر اساس منطق استراتژیک خود عمل می کند، رویکردی لایه ای و نسبتا منسجم را حفظ می کند. پکن به تعامل با تمام سطوح چشم‌انداز سیاسی میانمار، از جمله ارتش، سازمان‌های مسلح قومی (EAOs) و لیگ ملی برای دموکراسی (NLD) ادامه می‌دهد.

دست چین در عملیات تهاجمی 1027 در اواخر سال 2023 و اوایل سال 2024، زمانی که با EAOs در ائتلاف سه برادری برای ریشه کن کردن مراکز کلاهبرداری و مهار جنگ سالاران مرتد در شمال و شمال شرق میانمار همکاری کرد، بسیار قابل مشاهده بود. در همان زمان، پکن از مناقصه مین آنگ هلائینگ برای ریاست جمهوری حمایت کرد و انتخابات برنامه ریزی شده او را به رسمیت شناخت، در حالی که همچنان آنگ سان سوچی زندانی را به عنوان دوست دیرینه چین می شناسد.

NLD و حزب کمونیست چین (ح‌ک‌چ) پس از کودتا ارتباط حزبی با حزب را حفظ کردند و حتی پس از انحلال اجباری NLD توسط ارتش، ح‌ک‌چ کانال‌های خود را باز نگه داشت. بر اساس ارتباط شخصی من با یکی از اعضای حزب، ظاهرا خود آنگ سان سوچی به پرسنل ارشد باقی مانده و پراکنده NLD دستور داده است که به تعامل خود با ح‌ک‌چ ادامه دهند. به گفته خودی، سخنان دقیق او تماس با ح‌ک‌چ و حفظ حسن نیت هر زمان که دو طرف با هم ملاقات می‌کردند، بود.

از آنجایی که چین در سراسر جهان درگیر است، هر کسی که مدعی ردای دولت قانونی میانمار باشد، خواه حکومت وحدت ملی یا کمیته راهبری جدید برای ظهور اتحادیه فدرال دمکراتیک (SCEF)، باید با عمل گرایی پکن مطابقت داشته باشد. واکنش نشان دادن به تعامل چین با حکومت نظامی با احساسات کاملا احساسی و ضد چینی یک بن بست استراتژیک است. با این حال، سیاست خود مقاومت دموکراتیک چین بسیار ناسازگار بوده است.

گاهی اوقات، لفاظی های آن بی جهت خصمانه بوده است. در مواقع دیگر، تلاش‌ها برای محاکمه با پکن غیرصادقانه به نظر می‌رسد و باعث می‌شود چین تا حد زیادی این تلاش‌ها را رد کند. برای مثال، زین مار آنگ، وزیر خارجه حکومت وحدت ملی را در نظر بگیرید. پیام‌های او بین انتقاد شدید پکن به دلیل حمایتش از نایپیداو و درخواست‌های ناخوشایند به خاستگاه انقلابی خود ح‌ک‌چ تغییر کرده است. این تناقض به ویژه با توجه به اینکه NUG در واقع یک سند سیاست نسبتا سنجیده را در رابطه با موضع خود در مورد چین در ژانویه 2024 منتشر کرد، آشکار است.

با این حال، در عمل، این مقاله تا حد زیادی توسط کادرهای Zin Mar Aung و NUG نادیده گرفته شده است. هرگز به طور مداوم در حوزه عمومی مطرح نشد، و هرگز به طور مؤثر در تعاملات دیپلماتیک با پکن مورد استفاده قرار نگرفت. به جای این که به عنوان یک دکترین راهبردی راهبردی عمل کند، به سرعت در ابهام دیجیتالی محو شد و NUG را در محاسبات استراتژیک پکن درگیر کرد و تا حد زیادی به حاشیه رفت. وقتی از دیگر وزرای حکومت وحدت ملی در مورد موضع آنها در مورد پکن سؤال شد، وضعیت بهتری نداشتند.

این فقدان لعنتی یک سیاست منسجم زمانی آشکار می شود که گروه های دیاسپورایی حامی حکومت وحدت ملی که خود را شناسایی می کنند، تظاهرات گسترده تری علیه چین را سازماندهی کرده و به آنها می پیوندند. چنین حرکت هایی بی دقت و از نظر استراتژیک نتیجه معکوس دارند. بارزترین نمونه در سفر رئیس جمهور شی جین پینگ به ایالات متحده در سپتامبر گذشته رخ داد، جایی که گروه های مهاجر میانماری با گروه های ذینفع تبتی و اویغور برای تظاهرات علیه چین متحد شدند.

به گفته یکی از کارمندان سابق حکومت وحدت ملی ناشناس، این جمعیت حتی شامل اعضای خانواده‌های مقامات حکومت وحدت ملی و تظاهرات ضد چینی مهاجران میانمار در خارج از کشور اغلب توسط نزدیکان حکومت وحدت ملی هماهنگ می‌شود. در این رویدادها نمی توان دامنه اطلاعات چین را دست کم گرفت و پکن بدون شک در حال یادداشت برداری است. این به معنای مجتمع غیردولتی-صنعتی مستقر در چیانگ مای نیست که لفاظی‌های ضد چینی را دامن می‌زند، و تلاش ناموفق آن برای جلب نظر ائتلاف چای شیر، یک ائتلاف فعال ضد جمهوری خلق چین که عمدتا از فعالان تبعیدی هنگ‌کنگ و فعالان دموکراسی تایوانی تشکیل شده است.

این اقدامات تنها معدودی از حرکات خود خرابکارانه حکومت وحدت ملی و مقاومت دموکراتیک است که با اجازه دادن به کنشگری احساسی بر روابط خود با چین انجام داده است. در اردوگاه Naypyidaw نیز اوضاع چندان متفاوت نیست، با نوسانات وحشیانه Min Aung Hlaing در جستجوی مشارکت های استراتژیک. از زمان کودتای 2021، مین آنگ هلائینگ با اشتیاق از مسکو خواستگاری کرده است، البته پس از یک سری درگیری های بی تفاوت و شانه های سرد پکن. سپس عملیات 1027 آغاز شد که به شدت به رژیم او آسیب زد و هوای شکست ناپذیر ارتش در میانمار را به خطر انداخت.

نزدیکی با چین در طول عملیات 1027 و پس از آن تثبیت شد. بنا بر گزارش‌ها، پکن برای انتخابات برنامه‌ریزی‌شده 2025-2026 به او چراغ سبز نشان داد، به این امید که نمای گذار سیاسی بتواند تا حدودی قابل پیش‌بینی باشد و دولت او را تثبیت کند. پکن در اوایل سال جاری برای مدت کوتاهی از مین آنگ هلائینگ حمایت کرد، اتحاد سه اخوان را مهار کرد، از انتقال حمایت دیپلماتیک کرد و در نهایت به مین آنگ هلائینگ در ژوئن 2026 به رئیس جمهور شی اعطا کرد.

با این حال، آخرین چرخش رویدادها بین پکن و نایپیداو شکنندگی روابط آنها را برجسته می کند. پس از یک سری درگیری های کم شدت بین ایالات متحده و مقامات رژیم، مین آنگ هلائینگ شروع به حمایت از تعامل مجدد با غرب کرده است. او در مصاحبه‌ای در ماه سپتامبر به تایم گفت: «اگر ایالات متحده بتواند با ما در تقویت صلح، ثبات و توسعه ضروری برای تحقق موفقیت‌آمیز یک کشور کاملا دموکراتیک با ما همکاری کند.» این محور ظاهری به وضوح به اعصاب پکن ضربه زد.

در پاسخ، دنگ شیجون، فرستاده ویژه، که در میانماری توافقات آتش‌بس بین ارتش میانمار و گروه‌های مسلح قومی بسیار تأثیرگذار و مؤثر است، علنا نیاز به خودمختاری در سطح بالا در میانمار را مطرح کرد. در تلافی، رژیم به سرعت با فعال کردن احساسات ضد چینی از طریق گروه‌های تجمعی طرفدار نظامی و رسانه‌های تبلیغاتی خود پاسخ داد. برای اولین بار نبود.

در اوج عملیات 1027، دقیقا همین گروه‌ها تظاهرات ضد چینی را در سراسر کشور سازماندهی کرده بودند، رویدادهایی که بدون موافقت و هماهنگی صریح نظامی هرگز نمی‌توانست رخ دهد. این خصومت مورد حمایت دولت به طور فزاینده ای آشکار شده است. چهره‌های برجسته در حزب اتحاد و همبستگی و توسعه (USDP) که مورد حمایت ارتش است، مانند Hla Swe، اخیرا با ژائو جین، آکادمیک چینی طرفدار پکن وارد درگیری شدند. این امر پس از آن صورت گرفت که ژائو از رسانه یازده رسانه مستقل و مجاور رژیم به دلیل مقاله ای در مورد حمله به اظهارات دنگ شیجون انتقاد کرد.

یازده رسانه و ژائو درباره موضع چین در رابطه با سیاست میانمار به بحث عمومی کوتاهی پرداختند. در حالی که اظهارات ژائو در مورد امور میانمار در گذشته در مواقعی بد سلیقه مخاطبان میانماری باقی مانده بود، رسانه های تبلیغاتی نظامی میانمار پیش از این عمدتا اظهارات او را نادیده می گرفتند. در حال حاضر، مین آنگ هلائینگ به طور فعال این لحن ضد چینی را در میان گروه های افراطی طرفدار نظامی تقویت می کند.

رژیم به طور فرصت طلبانه به ارتش اتحاد ملی دموکراتیک میانمار، یکی از اعضای ائتلاف سه اخوان، و شیوه های نگران کننده سینیک سازی آن در مناطق تحت کنترلش در شمال ایالت شان حمله می کند. تبلیغات دولتی اکنون به شدت این نیروهای مقاومت را نه به عنوان انقلابیون داخلی، بلکه به عنوان خارجی ها و مرتدین چینی نشان می دهد. این نویسنده امیدوار است که چنین تلنگری‌های سیاسی به شورش‌ها و ناآرامی‌های جمعی تمام عیار که جامعه قومی چینی در میانمار را هدف قرار می‌دهند، تبدیل نشود.

سازماندهی این نوع خشونت پنهان و تحت حمایت دولت، تاکتیک سیاهی است که ارتش در طول تاریخ در آن برتری داشته است، همانطور که جهان با کمپین های خود علیه روهینگیاها و جمعیت گسترده مسلمانان شاهد آن بود. به هر حال، میانمار از خشونت جمعی ضد چینی مصون نیست، همانطور که شورش های ضد چینی در سال 1967 در یانگون نشان داد. این تحولات به وضوح نشان می دهد که رژیم نظامی میانمار یک شریک کاملا غیرقابل اعتماد برای نوعی ثبات استراتژیک است که چین ترجیح می دهد در منطقه ایجاد کند.

در نتیجه، دو گره رقیب حاکمیت در میانمار در یک وضعیت ناهماهنگی شناختی در هنگام برخورد با چین به دام می‌افتند. حکومت نظامی بین تسلیم ناامیدانه و بیگانه هراسی ساخته شده در نوسان است، در حالی که مقاومت دموکراتیک بین خشم اخلاقی و مماشات ناشیانه در نوسان است. اگر مقاومت می‌خواهد از طریق تعامل با پکن به یک مزیت استراتژیک قطعی دست یابد، باید از کنشگری احساسی و اشتباهات نامنسجم به نفع یک سیاست متحد و انتقادی چین دست بکشد. اتخاذ یک سیاست بحرانی چین به معنای کاهش میانمار به یک کشور مشتری نیست.

در عوض، مقاومت دموکراتیک باید این سیاست را در سه حوزه عمل گرایانه لنگر بیاندازد. اول، در جبهه اقتصادی، مقاومت باید واقعیت راهبردی پروژه‌های زیربنایی پکن را بپذیرد و امنیت دارایی‌های چین را در این کشور تضمین کند. در ازای آن، آنها باید خواستار پایان دادن به استخراج منابع غیرقانونی شوند و بر مذاکرات حسن نیت با هدف پاکسازی بازیگران بد پافشاری کنند. از قضا، اینها برخی از نکاتی است که قبلا در مواضع خود حکومت وحدت ملی به آن پرداخته شده است و به لزوم پیروی از آنچه قبلا از آن حمایت کرده است اشاره می کند.

دوم، در مورد امنیت مرزها، مقاومت باید مستقیما تعریف پکن از ثبات را به چالش بکشد و مین آنگ هلائینگ را به عنوان تهدید بالقوه اصلی برای آن برجسته کند. مقاومت باید به وضوح استدلال کند که ثبات درازمدت تنها در یک سیستم مردمی فدرال دموکراتیک امکان پذیر است، نه یک چشم انداز متزلزل و در هم شکسته از جنگ سالاران همسو با حکومت نظامی. در نهایت، مهم ترین عنصر پیام رسانی منسجم است.

صحبت کردن با پکن با صدایی منسجم، هماهنگ و منسجم، مقاومت را از مجموعه‌ای از نمایندگان پراکنده و احساسی به یک همتای قانونی و مستقل ارتقا می‌دهد. برای نتیجه گیری، مهم است که بدانیم شمشیربازی ضد چینی اخیر مین آنگ هلائینگ، یک سیاست مهم برای چین نیست. این دو موقعیت به یک اندازه متناسب نیستند. لفاظی های حکومت نظامی یک حواس پرتی ناامیدانه و ساخته شده است، در حالی که یک موضع انتقادی واقعی از چین بر پایه ایجاد مرزهای استراتژیک محکم بنا شده است.

در حرکت رو به جلو، مقاومت میانمار باید این تمایز را به وضوح و پایدار بیان کند. نیروهای دموکراتیک باید پیوسته به پکن نشان دهند که بررسی دقیق سیاست‌های دولت چین و حفاظت از حاکمیت ملی با دستور کار ضد چینی برابری نمی‌کند.