چرا مصر از دخالت در درگیری یمن اینقدر محتاط است؟

نیروهای مصری هزاران نفر وارد یمن شدند و از دولت این کشور در جنگ داخلی علیه شورشیان که تهدید به سرنگونی آن بودند، حمایت کردند.

اما این جنگ امروز نیست - این سال 1962 است و مصری ها از نیروهای جمهوری خواه در یمن شمالی علیه سلطنت طلبان این کشور حمایت می کردند. این مداخله پس از آن صورت گرفت که یمنی‌هایی که با ایدئولوژی ناسیونالیستی عربی که توسط مصر در دوره ریاست جمهوری جمال عبدالناصر تبلیغ می‌شد دوست‌تر بودند، انقلابی را رهبری کردند که امام زیدی محمد البدر - یک پادشاه دین‌سالار را سرنگون کرد.

اگرچه طرف جمهوری خواه در نهایت در جنگ علیه سلطنت طلبان مورد حمایت عربستان موفق بود، اما نیروهای مصری در پی شکست خود در جنگ 1967 علیه اسرائیل و پس از متحمل شدن خسارات سنگین در یمن، عقب نشینی کردند.

پیشنهادات مداخله نظامی جدید مصر در یمن امروز، پس از اظهار نظر رئیس جمهور عبدالفتاح السیسی، خاطرات آن دوره را برای مصریان زنده می کند.

به دنبال برخی واکنش‌ها علیه پیشنهاد مداخله مستقیم نظامی، السیسی روز چهارشنبه تاکید کرد که هرگونه استقرار نظامی بر دفاع از عربستان سعودی متمرکز خواهد بود و هیچ تجاوز مستقیمی به شورشیان حوثی یمن نخواهد داشت.

و روز پنجشنبه، بدر عبدالطی، وزیر امور خارجه مصر خواستار راه حل سیاسی برای درگیری شد.

پس از اینکه عربستان سعودی تحت حملات شدید حوثی‌ها از جمله حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض قرار گرفت که در اوایل ماه جاری منجر به کشته شدن 13 نفر از جمله یک مصری شد، به نظر می‌رسد که پادشاهی انتظار حمایت از متحدان دیرینه خود از جمله مصر را دارد.

برخی از کشورها از جمله ترکیه، پاکستان، فرانسه و بریتانیا قبلا نیروهای خود را در عملیات دفاعی به عربستان سعودی مستقر کرده اند یا اعلام کرده اند که مایل به انجام این کار هستند.

عربستان سعودی با تشدید جنگ در یمن در چند ماه گذشته، به ویژه پس از شروع ضدحمله دولت یمن با حمایت عربستان سعودی علیه حوثی ها در اوایل اکتبر، با حملات مکرر موشکی بالستیک و پهپاد حوثی ها مواجه شده است. عربستان سعودی از حمله متقابل نیروهای متحد با دولت شناخته شده بین المللی با حملات هوایی علیه حوثی ها حمایت کرده است.

شورای دفاع ملی مصر در 18 اکتبر اعلام کرد که این کشور آماده است تا "همه حمایت های لازم و ممکن را از عربستان سعودی برای دفاع از امنیت و ثبات خود ارائه کند."

در حالی که بسیاری از احتمال استقرار نیروهای مصری صحبت شده است، قاهره بارها تصریح کرده است که قصد ندارد خود را در حملات مستقیم علیه حوثی‌ها دخالت دهد.

اما حتی یک ماموریت جنگی دفاعی مستلزم استقرار نیروهای مصری در خارج از مرزهای کشور است، بنابراین نیاز به تایید پارلمان مصر دارد. قرار است رای گیری برای دوشنبه، پس از یک هفته تاخیر، به قانونگذاران محتاط اجازه دهد تا در مورد این اقدام مشورت کنند.

این نگرانی از دخالت نظامی در یمن تا حد زیادی با تمایل دولت مصر برای اجتناب از درگیری نظامی خارجی و دخالت مستقیم در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و متحدانش مرتبط است.

مشارکت فعال در حملات علیه حوثی‌ها می‌تواند مصر را در معرض انتقام گروه یا ایران قرار دهد. حوثی‌ها قبلا نشان داده‌اند که می‌توانند حملات به اهداف غیرنظامی و نظامی حیاتی در عربستان سعودی را مشخص کنند.

گسترش حملات حوثی ها به کشتیرانی دریای سرخ – چه مصری و چه غیر آن – برای اقتصاد مصر نیز بسیار مضر است، زیرا این کشور نقطه ورودی شمالی خود، کانال سوئز را کنترل می کند و به شدت به این آبراه برای تجارت متکی است.

اختلال در عرضه انرژی از طریق باب المندب که حوثی ها عملا آن را کنترل می کنند، احتمالا منجر به افزایش قیمت نفت و تأثیرات منفی برای مصرف کنندگان خالص مانند مصر خواهد شد.

جنبه تاریخی هم دارد. در حالی که مصر می تواند استدلال کند که مداخله آن در یمن در دهه 1960 یک موفقیت کلی بود، و در نهایت طرف جمهوری خواه پیروز شد، کارزار در کوهستانی شمال غربی یمن وحشیانه بود. هزاران سرباز مصری در این کارزار کشته شدند و برخی آن را به دلیل عدم آمادگی ارتش مصر برای مقابله با اسرائیل در جنگ 1967 مقصر دانستند.

احمد دهشان، سردبیر مرکز مطالعات عربی اوراسیا، گفت: «این خاطره وجود دارد که [مصر] به یمن رفت و با نیروهای تحت حمایت عربستان سعودی روبرو شد و نیروهای مصری در آنجا کشته شدند». سپس [ذهنیت] این است که مصر یک بار دیگر نیروها را به یمن می فرستد، جایی که آنها نیز کشته خواهند شد، اما این بار از طرف عربستان سعودی.

در حالی که مصر جزئیات کمک نظامی «دفاعی» را که می‌تواند ارائه کند، ارائه نکرده است، با قضاوت از حمایت سایر کشورهایی که به عربستان سعودی کمک می‌کنند، این می‌تواند شامل عملیات تجهیزات دفاع هوایی و رهگیرها برای محافظت از پادشاهی در برابر موشک‌ها و پهپادها یا محافظت از سایت‌های حساس باشد.

حتی این می تواند منجر به کشته شدن سربازان خارجی شود، زیرا حملات حوثی ها تاکنون مکان هایی را در عربستان سعودی هدف قرار داده اند که آنها از نظر استراتژیک مهم هستند، از جمله مواردی که پرسنل مصری می توانند در آنها مستقر شوند.

همچنین پتانسیل کمک های دریایی در دریای سرخ برای حفاظت از کشتی ها و نیروهای مستقر در مرز عربستان و یمن برای تقویت امنیت در آنجا وجود دارد که آنها نیز اهدافی بوده اند.

دهشان گفت: «این نیروها فقط در صورتی مستقر می شوند که به حفاظت از خاک عربستان کمک کنند.» این بار ممکن است بحث به این دلیل باشد که احتمال استقرار نیروهای زمینی برای حفاظت از مرز عربستان در برابر هرگونه تلاش برای تهاجم حوثی ها وجود دارد.

مصر رسما بخشی از ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی برای بازگرداندن دولت یمن در سال 2015 بود، اما تنها نقش محدودی در عملیات ایفا کرد. با این حال، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نقش تعیین کننده ای در طول جنگ ایفا کرده اند و کشورهای دیگری مانند سودان در برخی مواقع با جنگنده های خود در میدان همکاری می کنند.

عربستان سعودی و امارات نه تنها حملات سنگینی را علیه حوثی ها انجام دادند، بلکه نیروهایی را نیز در این کشور داشتند که با ارتش یمن و گروه های ضد حوثی هماهنگ می شدند. این امر هر دو کشور را در معرض حملات حوثی ها قرار داد.

اما برخی از یمنی ها در طرف ضد حوثی، نیروهای خارجی، به ویژه امارات را به دلیل تضعیف استقلال دولت یمن مقصر می دانند. گفته می‌شود که امارات یکی از حامیان اصلی شورای انتقالی جنوب بوده و در نهایت در ابتدای سال به دنبال تلاش دولت یمن تحت حمایت عربستان برای شکست دادن جدایی‌طلبان جنوب، از یمن خارج شد.

در حالی که پشتیبانی هوایی عربستان یک مزیت بزرگ برای نیروهای دولتی یمن نسبت به حوثی ها بوده است، بسیاری از ناظران می گویند که طرف طرفدار دولت نیازی به نیروی انسانی اضافی در زمین ندارد.

محمد القاضی، یک تحلیلگر مستقل سیاسی و درگیری یمن، گفت: «دولت یمن فقط به حمایت سیاسی و حمایت اقتصادی نیاز دارد و این از زمان شروع جنگ چنین بوده است. "دولت یمن جنگنده های کافی دارد... فاقد تسلیحات و پشتیبانی اقتصادی و همچنین پشتیبانی لجستیکی و فنی است. به هماهنگی و فرماندهی و کنترل بهتر نیروهای روی زمین نیاز دارد."

در مورد چشم انداز هرگونه دخالت مصر، القاضی گفت که بسیاری از یمنی ها به خاطر حمایتی که در گذشته از این جمهوری ارائه کرده است، مدیون مصر هستند.

القاضی گفت: «یمنی ها هنوز نقش مصر را با افتخار و احترام گرامی می دارند... بدون نقش مصر و حمایت ناصر، جمهوری وجود نداشت». حوثی‌ها تاریخ و چگونگی حمایت مصر در دفاع از جمهوری را به یاد می‌آورند... اگرچه من نقش مشابهی را برای ارتش مصر امروز نادیده می‌گیرم.»