اتحادیه اروپا از کشورها میخواهد مصرف انرژی را کاهش دهند در پی فشار زمستانی بر قیمت گاز
کمیسر انرژی اتحادیه اروپا یورگنسن در نامهای که یورونیوز دیده، هشدار داده اتحادیه اروپا فعلا با بحران فوری امنیت گاز روبهرو نیست، اما با فشار بر قیمت و عرضه مواجه است که ممکن است با نزدیک شدن زمستان شدیدتر شود.
کمیسیونر انرژی اتحادیه اروپا، دن یورگنسن، در نامهای که یورونیوز آن را دیده است از دولتهای عضو خواسته تقاضای انرژی را همچنان مهار کنند تا مصرف گاز و برق کاهش یابد، آن هم در شرایطی که سطح ذخایر «بهطور استثنایی پایین» توصیف میشود.یورگنسن در این نامه مینویسد: «از شما دعوت میکنم بررسی کنید که اقداماتی را برای حفظ تزریق گاز به مخازن یا کاهش تقاضای گاز و برق اتخاذ کرده یا به اجرای آنها ادامه دهید، تا زمانی که لازم باشد.» در این نامه با اشاره به وضعیت تاکید شده که از زمان اولین هشدار یورگنسن در ماه مارس «بهبود نیافته است».این هشدار در حالی صادر میشود که سطح پرشدگی مخازن گاز اتحادیه اروپا حدود 70 درصد است، یعنی تقریبا 12 واحد درصد کمتر از همین زمان در سال گذشته؛ بر اساس تازهترین آمار اتحادیه صنفی «زیرساخت گاز اروپا». تداوم اختلال در خاورمیانه و رقابت شدید آسیا برای جذب محمولههای گاز طبیعی مایع (LNG) قیمتها را بالا برده و خطر بروز بحران عرضه را افزایش میدهد.قیمت گاز در شاخص هلندی TTF که معیار اروپایی برای قیمتگذاری گاز طبیعی است، اکنون حدود 72 یورو به ازای هر مگاواتساعت معامله میشود؛ یعنی 40 یورو به ازای هر مگاواتساعت بیشتر از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در 28 فوریه ایران را بمباران کردند. تحلیلگران هشدار میدهند اگر حجم صادرات LNG از خلیجفارس افزایش پیدا نکند یا تعمیرات در نروژ محدودیتهای صادراتی را طولانیتر کند، ممکن است در اوج زمستان جهشهایی بالای 100 یورو به ازای هر مگاواتساعت رخ دهد.مقام ارشد انرژی اتحادیه اروپا میگوید استفاده کمتر از برق در ساعات اوج مصرف میتواند به معنای سوزاندن گاز کمتر در نیروگاهها باشد و فشار بر ذخایر گاز و قیمت برق را کاهش دهد. خانوارها و بنگاهها در برابر قبوض انرژی بسیار حساس شدهاند و دولتها نیز زیر فشار قرار دارند تا مصرفکنندگان را در برابر یک شوک جدید قیمتی محافظت کنند.کمیسیون اروپا به طور مشخص به مجموعه اقداماتی اشاره میکند که در بحران انرژی سال 2022 به کار گرفته شد، از جمله کاهش مصرف برق در ساعات اوج، تشویق مصرفکنندگان به جابهجایی زمان مصرف از طریق کنتورهای هوشمند و تعرفههای خردهفروشی، محدود کردن دما در ساختمانهای عمومی، ممنوعیت گرمایش فضاهای باز و خاموش کردن روشنایی غیرضروری معابر در شب.با این حال، یورگنسن از تحمیل اقدامات اجباری خودداری کرده است.یورگنسن در این نامه یادآوری میکند: «اقدامات داوطلبانه و برنامهریزیشده برای کاهش تقاضا در بحران انرژی 2022 مفید واقع شد و در وضعیت کنونی نیز میتوانیم از تجربه آن دوره استفاده کنیم.»با این همه، این مقام ارشد انرژی اتحادیه اروپا وزرا را به سوی برنامههای اضطراری ملیشان هدایت میکند؛ برنامههایی که ابزارهای جدیتری در خود دارند و در صورت وخیمتر شدن شرایط میتوانند فعال شوند، از جمله قراردادهای گاز قابلقطع و تغییر سوخت نیروگاهها از گاز به دیگر سوختها.با این حال، شتابی برای پر کردن مخازن نیستیورگنسن همچنین از پایتختهای اروپایی خواسته است از انعطافپذیری مقررات ذخیرهسازی گاز در اتحادیه اروپا استفاده کنند تا از خریدهای هراسانه جلوگیری شود و هدف پر کردن 80 درصدی مخازن را در نظر بگیرند، به جای آنکه با شدت برای رسیدن به هدف 90 درصدی فشار وارد کنند.در حالت معمول، پر کردن مخازن به موضوع امنیت مرتبط است زیرا هر چه گاز بیشتری زیر زمین ذخیره شده باشد، حاشیه امنیت بیشتری هنگام اوجگیری تقاضای زمستانی ایجاد میشود. اما خرید حجمهای بزرگ گاز در زمانی که بازار جهانی در تنگناست خود میتواند قیمتها را بالاتر ببرد.کمیسیون اروپا استدلال میکند که در شرایط فعلی رسیدن به سطح 80 درصدی میتواند برای امنیت زمستان کافی باشد و در عین حال به کشورها اجازه میدهد خریدهای خود را در دورهای طولانیتر پخش کنند و از هجوم دیرهنگام برای تامین گاز جلوگیری کنند.کمیسیونر دانمارکی انرژی میگوید اتحادیه اروپا زمستان را با نظام انرژی مقاومتری نسبت به دوره پیش از حمله روسیه به اوکراین آغاز میکند، هرچند این وضعیت هنوز دور از آرامش است.یورگنسن در این نامه تاکید میکند: «اگرچه ذخایر گاز اتحادیه اروپا بهطور استثنایی پایین است و وضعیت همچنان چالشبرانگیز است، در حال حاضر هیچ خطر فوری برای امنیت عرضه وجود ندارد.»از بحران قیمت تا بحران عرضهبا وجود این اطمیناندادنها، بروکسل دیگر صرفا درباره حمایت از مصرفکنندگان در برابر قیمتهای بالا صحبت نمیکند بلکه از دولتهای عضو میخواهد مدیریت تقاضا را جدی بگیرند زیرا خود مصرف به بخشی از مشکل عرضه تبدیل شده است.یورگنسن در ادامه مینویسد: «همانطور که در گروه کاری اتحادیه انرژی بحث کردیم، با بحرانی در قیمت روبهرو هستیم که به بحرانی در عرضه پیوند خورده است.»فعلا بروکسل با دقت میان وخامت وضعیت قیمتها و کمبود فیزیکی فوری تمایز قائل میشود و میگوید در حال حاضر هیچ خطر فوری برای امنیت عرضه وجود ندارد.اتحادیه اروپا ممکن است به اندازه کافی گاز برای گذر از زمستان در اختیار داشته باشد، اما تامین این گاز میتواند بسیار پرهزینهتر شود، به ویژه اگر بازارهای جهانی LNG همچنان در تنگنا بماند و کشورهای اروپایی ناچار شوند با دیگر خریداران رقابت کنند.