پیمان مکه؛ پارلمان ترکیه توافق‌نامه همکاری دفاعی با عربستان و پاکستان را تصویب کرد
نمایندگان پارلمان ترکیه روز پنجشنبه ۶ نوامبر (۱۵ آبان) توافق‌نامه همکاری دفاعی میان ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی، پیمان مکه را تصویب کردند.
نمایندگان پارلمان ترکیه روز پنجشنبه ۶ نوامبر (۱۵ آبان) توافق‌نامه همکاری دفاعی میان ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی، پیمان مکه را تصویب کردند.این توافق در حالی به تصویب رسید که ریاض در بحبوحه درگیری با شورشیان حوثی مورد حمایت ایران در یمن، به دنبال جلب حمایت بیشتر کشورهای منطقه است.این رای‌گیری همچنین در شرایطی انجام شد که کشورهای منطقه همچنان نگران احتمال تشدید دوباره جنگ میان آمریکا و ایران و گسترش آن به کشورهای همسایه هستند. ایران در مراحل پیشین درگیری‌ها، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس متحد آمریکا، از جمله عربستان سعودی را هدف حملات خود قرار داده بود.به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید«پیمان دفاع مشترک مکه» که شامل ۱۶ ماده است و در ماه اوت امضا شد، سه کشور را متعهد می‌کند که هرگونه حمله به یکی از اعضا را حمله به هر سه کشور تلقی کنند. این توافق همچنین بر همکاری برای بازدارندگی در برابر تهدیدها، گسترش همکاری‌های نظامی، تبادل اطلاعات و تقویت روابط میان صنایع دفاعی سه کشور تأکید دارد.این توافق‌نامه در پارلمان ۶۰۰ کرسی ترکیه با ۲۷۹ رای موافق در برابر ۱۱۹ رای مخالف به تصویب رسید. احزاب مخالف با این توافق مخالفت کردند و هشدار دادند که ممکن است ترکیه را درگیر جنگ‌های منطقه‌ای کند و جان سربازان ترک را به خطر بیندازد.مراد امیر، معاون رهبر نمایندگان حزب مخالف «حزب جدید»، گفت: «آن‌ها این توافق‌نامه را آورده‌اند تا سربازان ترکیه را به بیابان‌های یمن بفرستند.»کشته شدن سربازان عثمانی در جنگ‌های یمن در اوایل قرن بیستم همچنان جایگاه پررنگی در حافظه تاریخی و فرهنگی مردم ترکیه دارد.فؤاد اوکتای، رئیس کمیسیون روابط خارجی پارلمان و از اعضای حزب حاکم رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، تأکید کرد که کشورش «برخلاف اراده خود وارد روندی مهارنشدنی نخواهد شد.» او افزود که اعزام نیرو تنها با تصویب مجدد پارلمان امکان‌پذیر خواهد بود.مقام‌های ترکیه اعلام کرده‌اند که آنکارا در حال بررسی ارائه کمک‌های نظامی به عربستان سعودی است، با این حال تاکید دارند که ماهیت این توافق‌نامه دفاعی است و هیچ نیروی ترکیه‌ای برای جنگ در یمن یا حمله به حوثی‌ها اعزام نخواهد شد.ارتش ترکیه که از پشتیبانی صنایع دفاعی به‌سرعت در حال توسعه این کشور برخوردار است، دومین ارتش بزرگ ناتو به شمار می‌رود. هرگونه اعزام نیروهای ترکیه به خارج از کشور در چارچوب این توافق‌نامه، مستلزم دریافت مجوز جداگانه از پارلمان خواهد بود.مقام‌های ترکیه و پاکستان تاکید کرده‌اند که این توافق‌نامه علیه ایران یا هیچ کشور دیگری تنظیم نشده است.این پیمان در شهر مکه در عربستان به امضای محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه و شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان رسید.پیمان مکه بخشی از تلاش‌های عربستان سعودی برای کاهش وابستگی امنیتی به ایالات متحده و متنوع‌سازی مشارکت‌های امنیتی این کشور ارزیابی می‌شود.این توافق همچنین نشان‌دهنده نزدیکی چشمگیر روابط عربستان سعودی و ترکیه است؛ روابطی که تنها چند سال پیش، از جمله به دلیل قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی، به دست ماموران عربستان در استانبول، به‌شدت تیره شده بود.وزیران کشورهای عضو این پیمان تاکنون دو بار، در استانبول و ریاض، با یکدیگر دیدار کرده‌اند. همچنین هیئت‌های بلندپایه سه کشور ماه گذشته برای جلوگیری از ازسرگیری درگیری‌ها در جنگ ایران، مذاکراتی در تهران برگزار کردند.سه کشور در نشست ماه سپتامبر خود در ریاض توافق کردند که تعهدات دفاع جمعی را که بر عهده گرفته‌اند، بی‌درنگ اجرایی کنند. این تعهدات شامل ایجاد سازوکارهایی برای استقرار سریع نیروها و تجهیزات نظامی مورد توافق در عربستان سعودی است. با این حال، جزئیات بیشتری در این زمینه منتشر نشده است.اسعد شیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، هفته گذشته در جریان کنفرانسی در بحرین اعلام کرد که گفت‌وگوهایی درباره پیوستن سوریه به این پیمان در جریان است.سوریه روابط نزدیکی با ترکیه و عربستان سعودی دارد و پیوستن به این توافق می‌تواند موقعیت راهبردی دمشق را در برابر اسرائیل تقویت کند. اسرائیل از زمان سرنگونی بشار اسد، رئیس‌جمهوری پیشین سوریه، در پی حمله نیروهای شورشی در دسامبر ۲۰۲۴، حملاتی را در خاک سوریه انجام داده و بخش‌هایی از جنوب این کشور را اشغال کرده است.یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنیدیک مقام ترکیه‌ای تایید کرد که موضوع پیوستن سوریه در دست بررسی است، با این حال گفت اعضای کنونی پیمان در حال حاضر بر تلاش برای «نهادینه‌سازی» توافق‌نامه تمرکز دارند و تا زمانی که این روند تکمیل نشود، «موضوع مشارکت هیچ کشور دیگری مطرح نخواهد بود.»به گفته خبرگزاری آسوشیتدپرس، این مقام مجوز گفت‌وگوی علنی درباره این موضوع را نداشت.بر اساس مفاد پیمان مکه، دبیرخانه این پیمان در عربستان سعودی مستقر خواهد شد و ژنرال بازنشسته پاکستانی، نعمان محمود، به‌عنوان نخستین دبیرکل آن انتخاب شده است. دوره مسئولیت او سه سال خواهد بود.این پیمان به مدت ۱۰ سال برای کشورهای عضو الزام‌آور خواهد بود و پس از پایان این دوره، هر کشوری که قصد خروج از آن را داشته باشد، باید سه ماه پیش از خروج، تصمیم خود را اعلام کند.